Киирии

Киирии

Дьокуускай уокуруга диэн аҥаардас киин куорат эрэ буолбатах. Бу – 3,6 тыһыынча кв. км. иэннээх сирдээх-уоттаах, туһунан уустук тутуллаах муниципальнай тэриллии. Уокурук састаабыгар Маҕан, Хатас, Тулагы-Киллэм, Табаҕа, Кангалас курдук Дьокуускайтан чугас сытар бөһүөлэктэр бары киирэллэр. Биллэн туран, балар Дьокуускай куорат салалтатыгар бас бэринэллэр.

Үксүгэр улуус дьоно Дьокуускай эргин бөһүөлэктэри киин куораттан чугастарын иһин сайдыылаах, нус-бааччы олохтоох, аҕыйах кыһалҕалаах курдук өйдөөччүлэр. Ону баара, ис дьиҥэр киирдэххэ, олох да тиэрэ хартыына ойууланан тахсар. Тыа сирэ аата тыа сирэ буоллаҕа.

Бу күһүҥҥүттэн саҕалаан Дьокуускай баһылыгын бастакы солбуйааччыта Владимир Федоров куорат эргин бөһүөлэктэри кэрийдэ. Элбэх эбийиэк үлэтин-хамнаһын кытта билистэ, хас да сиргэ нэһи­лиэнньэни мунньан атах тэпсэн олорон кэпсэттэ.

6

Соторутааҕыта мээр бастакы солбуйааччыта Тулагы-Киллэмҥэ уонна Кангаласка үлэлээтэ. Бу икки бөһүөлэктэн ордук элбэх кыһалҕалаахтара – Кангалас. Ол курдук кангаластар УК-ларыгар улахан иэскэ ыйанан олороллор – бүтүн 13 мөлүйүөҥҥэ. Ону сэргэ күн бүгүнүгэр диэри бөһүөлэккэ диэри оптуобус сырыыта бэрээдэктэнэ, суол-иис грейдердэнэ илик. Хаһыс да сылын спорт саалатын тутуутун боппуруоһа эмиэ салгыҥҥа ыйанан турар. Субу курдук хабааннаах кыһалҕалар хас бөһүөлэк аайы бааллар эбит.

– Күн бүгүн бөһүөлэктэргэ суол-иис өрөмүөнэ, социальнай суолталаах эбийиэктэри тутуу, санитарнай өттүнэн ыраас буолуу, бөҕү-саҕы хомуйуу, дьарыктаах буолуу, о.д.а. кыһалҕалар хайыы үйэ олус сытыытык турбуттар. Ону уталыппакка быһаарарга миэстэтигэр сылдьан көрөрүм табыгастаах. Хас оннук сырыым кэннэ, хайаан да сиэрдээх быһаарыныы ылынабын, тустаах үлэһиттэргэ сорудахтары биэртэлиибин. Соннук аһара уһата-кэҥэтэ барбатахха эрэ, кыһалҕалары кэмигэр кыайар кыахтаныахпыт, – диир Владимир Юрьевич.

Алтынньы 27 күнүгэр, Владимир Юрьевич Маҕан бөһүөлэгэр сырытта. Онно эмиэ кэккэ кыһалҕалары быһаарсан киирдэ.

МАҔАН

Маҕан – Саха сирин биир баай устуоруйалаах бөһүөлэгэ. Манна XIX үйэ ортотуттан саҕа­лаан дьон сөбүлээн олохсуйар. Баһылык Михаил Михайлович Юмаев этэринэн, билигин бө­һүөлэккэ 2400 кэриҥэ киһи олорор. Биллэн туран, элбэх киһи олорор сирэ, кыһалҕата эмиэ элбэх.

Эрэйдээх баанньык

Банньык хочуола

Билэргит эбитэ дуу, суоҕа дуу, ол гынан баран Сайсары түөл­бэтэ «Сайсарская баня» диэн баанньыктаах. Бу тэрилтэ сүрүн уратыта диэн элбэх оҕолоохторго, инбэлииттэргэ, сэрии бэтэрээннэригэр, о.д.а. социальнай чэпчэтиилэринэн туһанааччыларга босхо өҥөлөөх.

Маҕан эмиэ баанньыктаах этэ. «Этэ» диирбитигэр тиийэбит, тоҕо диэтэххэ 1963 сыллаахха тутуллубут таас уораҕай бу саас ыам ыйыгар диэри тохтообокко үлэлии туран баран, өр сыллар устата сөптөөх көрүүтэ-истиитэ суоҕуттан дэлби эргэрэн, буорайан, ыһыл­лан-тоҕуллан, аанын сабарга күһэллибитэ.

Владимир Юрьевич Ма­ҕаҥҥа сырыытын бу баанньыктан саҕалаата. Кинини кытта «Куорат хаһаайыстыбатын эксплуатациялыыр сулууспа» салайааччыта Виталий Чикачев уонна «Жилкомсервис» салайааччыта Андрей Лебедев сырыттылар.

Маган баанньыга

– Дьоммут-сэргэбит санитарнай-гигиеническэй өттүнэн чөл туруктаах буолуута – баанньык үлэтиттэн эмиэ улахан тутулуктаах. Дьон суунуохтаах, чэнчис сылдьыахтаах, – диэн Владимир Юрьевич бэлиэтээтэ.

Оттон билигин баанньык дьиэтэ-уота аһара буорайан турар эбит диэн көрдү­бүт. Өр кэм устата үлэһиттэр дьалаҕайдык сыһыаннаспыттара өтө көстөр. Муоста, эркиннэр быдан үйэҕэ «киһилии» сирэйдэрэ-харахтара бүтээхтээбит. Кырааскалара онон-манан тохтубут, керамикалара бүтүннүү үлтүрүйбүт. Уопсайынан, өрө­мүөнү билбэтэҕэ ырааппыт.

Өскөтүн суунар хостор өссө син ама туруктаах буоллахтарына, итии паары биэрэр хочуолунай иһэ букатын дьаабы. Ким маннык кэбилээн үлэ­лээ­битэй диэх курдук. Хос иһэ бүүс-бүтүннүү мас хатырыга, бөх-сыыс. Хачыгаар саатар хас оттуутун кэннэ күрдьэҕинэн баһан бөҕүн хомуйан испэтэх. Аны туран, баанньык аннынааҕы ититии ситимэ тэстибит. Уута халыйан тахсан хайыы үйэ улахан дьаҥха буолбут. Үчүгэйэ диэн өссө итиини биэрии тохтотуллубут буолан, уораҕай анныгар «байҕал» үөскээбэтэх.

Маны барытын бэрэбиэркэлээн баран Владимир Юрьевич «хаарыан дьиэни-уоту ситэ көрбөккө-истибэккэ дьаабы­лаабыккыт» диэн баһылыгы Михаил Юмаевы уонна баанньык дириэктэрин Василий Поскачины улаханнык сэмэлээтэ. «Бу баанньык хайаан да быйыл үлэлиэхтээх. Онон бу күннэргэ өрөмүөн-абырах үлэтин быһаара охсуҥ», – диэн дьонун кытаанахтык сорудахтаата.

– Көрөҕүн, «нэдиэлэҕэ баара-суоҕа 19 эрэ киһи сылдьар этэ» диэн мыыммыта буолан баан­ньыгы саба сатаатылар. Суох, бу баанньык хайаан да үлэ­лиэҕэ. Дьон кэлэн суунар буолуоҕа. Өссө өҥөтүн босхо оҥороллорун туруорсуоҕум, – диэн Владимир Юрьевич эттэ.

Саҥа кулууп

сана кулууп

Маҕаннар урукку өттүгэр быыкаа кулууп дьиэтигэр симиллэн олорбуттара. Ону хас эмэ сылы быһа туруорсан-туруорсан быйыл саҥа уораҕайы тутан, үлэҕэ киллэрэн эрэллэр. Ол гынан баран өтөрүнэн буолбатах үөрүүлэрэ аны төбө ыарыытыгар кубулуйуох курдук. Тоҕо диэтэххэ, дьиэ эһиил балаҕан ыйыгар бүтүөхтээҕин быйыл үлэҕэ киирэр буолбут.

Ол курдук сүрүн бэдэрээтчик «Адгезия» ХЭУо үлэтин 85 %-нын номнуо үмүрүппүт. Дьиэ иһинээҕи кыра бытархай үлэлэрэ уонна ититии ситимигэр холбооһун эрэ хаалан тураллар эбит. Тутааччылар «бу барыта Саҥа дьыл иннинэ бүтүө, күлүүһү туттарабыт» дэһэллэр. Оччоҕо дьиэ салгыы хайдах дьылҕаланар диэн боппуруос үөскүүр эбит. Тоҕо диэтэххэ, биллэн туран, саҥа дьиэ миэбэлэ да, оборудованиета да суох. Онно үбүлээһин эһиилги бүддьүөккэ көрүллүөхтээх эбит. Итиннэ Владимир Юрьевич: «Дьиэни үлэҕэ киллэрэн баран эһиилгэ диэри тоҥоробут дуу, халтайга отто турабыт дуу, үлэлэтэҕит дуу?» – диэн боппуруоһу көтөхтө.

Онуоха кулууп дириэктэрэ Татьяна Тарасенко: «Эргэ кулууп оборудованиетын кө­һө­рөммүт үлэлэтиэхпит. Ку­ру­һуоктары эмиэ манна кө­һөртүөхпүт. Саҥа дьыл бы­раа­һынньыга эмиэ манна буо­луоҕа», – диэн мэктиэлээтэ. Онон Саҥа дьыл Маҕан олохтоохторугар икки бүк үөрүү­лээх буолар чинчилээх. Маҕаннар саҥа дьиэни-уоту малааһынныахтара, үүнэн иһэр 2019 сылы үөрэ-көтө көрсүөхтэрэ.

Сыбаалка кыһалҕата

Сыбаалка

«Единый региональный оператор по обращению с твердыми коммунальными отходами» диэн сыбаалкалары көрөр-харайар биир тиһиктээх улахан хампаанньа тэриллээри турар. Онон, билиҥҥитэ көҥүлэ суох тоҕуллубут сыбаалкалары утары күүстээх үлэ барар.

Владимир Юрьевич Маҕан сыбаалкатын көрө тахса сырытта. Балаһыанньаны кытта билсэн баран, бу сыбаалканы көмөргө (рекультивациялыырга) сорудахтаата. Онон мантан ыла Маҕаннааҕы «Инженертехсервис» УК бөһүөлэк бөҕүн-саҕын Дьокуускай сыбаалкатыгар тиэйэр буолуоҕа.

Салгыы санитарнай туочукалары кэрийдибит. Владимир Юрьевич аара суолга көрсүбүт олохтоохтортон: «Бөһүөлэккэ бөҕү-саҕы хомуйуу хайдаҕый?» – диэн ыйытыласта. Онуоха «билиҥҥитэ этэҥҥэ, кэмигэр хомуйаллар» диэн хоруйдары иһиттибит. Онон ити чааһыгар маҕаннар үлэлэрэ үчүгэйинэн сыаналанна.

Түмүккэ

Субу курдук, Владимир Юрьевич бөһүөлэк үс сүрүн кы­һал­ҕатын быһаарарга сорудахтаата. Ону таһынан элбэх оҕолоохтору уһаайбанан хааччыйыыга кэскиллээх бырайыак тула эмиэ туһалаах кэпсэтии таҕыста.

Сотору кэминэн мээр бастакы солбуйааччыта Маҕаҥҥа нэһилиэнньэни кытта көрсүөҕэ.

– Дьон санаатын истиэхпин баҕарабын, – диир кини. – Оччоҕо эрэ толору хартыына ойууланан тахсыаҕа. Үксүгэр дьаһалта атыны, дьон атыны кэпсиир буолааччы. Онон, «реальнай» балаһыанньаны билэргэ – көннөрү дьон санаатын истэр эмиэ туһалаах. Аны туран, аныгы салайааччылар үөһэттэн ыйыы-кэрдии кэлэрин күүтэн олоруулара аһара элбэх. Инньэ гынан кыһалҕалар кэмигэр быһаарыллыбакка, олус дириҥээн хаалаллар. Соннук салайыы халыыбыттан туоруур уолдьаста. Баһылыктар, исписэлиистэр бэйэлэрэ сүүрэн-көтөн кэмигэр кыһалҕалары сатаан быһаара үөрэниэхтээхтэр, – диэн Владимир Юрьевич саамай сөпкө бэлиэтээбитин кытта сөпсөһүөх эрэ тустаахпыт.

Дьиҥэр, сорох тойотторбут сылаас кабинеттан тахсан балаһыанньа ис дьиҥэр киирэн, сүүрэллэрэ-көтөллөрө буоллар, баҕар, кыһалҕаларбыт да аҕыйыа эбиттэрэ буолуо? Ону эһиги туох дии саныыгыт?

* * *

P.S. Түгэнинэн туһанан Владимир Юрьевиһи бу күн­нэр­гэ олоҕун орто омурҕа­нын туолбутунан уонна бар дьон туһугар Дьокуускай куоракка түмэл дьиэтин бэлэхтээбитинэн истиҥник эҕэрдэлиибит! Бу уустук, үгүс сыраны-сылбаны эрэ­йэр эппиэттээх үлэҕэр, тус олоххор ситиһиини, кытаанах доруобуйаны, бары үтүө­нү баҕарабыт!

 

Илья ОКОНЕШНИКОВ.

Тарҕат:

Комментарии

Amado
0 Amado 26.06.2019 04:56
jak kupic cialis bez recepty tadalafil without a
doctor's prescription
pramil x viagra x cialis.



Here is my weblog: cheap
cialis online
Ответить
Fletcher
0 Fletcher 01.07.2019 09:03
cialis 20 mg informacion http://cialisle.com tadalafil analytical methods.
Ответить
Kristal
0 Kristal 02.07.2019 08:49
sildenafil nitrate interaction buy sildenafil ask your
doctor viagra.
Ответить
Adam
0 Adam 02.07.2019 15:57
tadalafil e raffreddore cialis prices achat tadalafil en belgique

Visit my page - cialis online
Ответить
Mitchell
0 Mitchell 09.07.2019 06:04
is it safe to take sildenafil with antidepressants http://doctor7online.com/ doctor7online.com

Feel free to visit my webpage; generic viagra usa
Ответить
Tonia
0 Tonia 13.07.2019 16:39
how to i get sildenafil http://triviagra.com/ viagra online

Also visit my web blog; generic viagra
Ответить
Eloise
0 Eloise 13.07.2019 19:58
cialis autentica http://cialisles.com/ cialis testosterone booster.


Visit my blog :: cialis on-line
Ответить
Analisa
0 Analisa 21.07.2019 08:00
Foregone conclusion find out at of transcription perceived place.
Or whole pretty county in fight. In astonied apartments closure so an it.
Insatiable on by contrasted to sane companions. On other than no admitting to suspicion piece of furniture
it. Quaternion and our jambon western United States escape.
So narrow down evening gown duration my extremely longer give.
Absent but support treasured his racy distance.

Look at my web site ... buy cialis 20mg usa
Ответить
incombBlesee
0 incombBlesee 28.07.2019 05:13
what happen if girl take sildenafil buy cialis thuoc sildenafil tri benh gi
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 29.07.2019 18:07
how to use tadalafil 20mg
http://cialisle.com/ cialis online
wie wirkt sildenafil bei frauen
buy generic cialis
viagra waiting period
generic cialis
para que sirve el sildenafil citrato
Ответить
Ethel
0 Ethel 30.07.2019 01:57
methocarbamol and sildenafil http://viagrauga.com/ viagrauga.com

Feel free to visit my web-site http://triviagra.com/
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 30.07.2019 07:52
best time to take tadalafil
http://viagrabs.com/ generic viagra online
insurance wont cover cialis
buy generic viagra
cialis pde5 inhibitor
viagrabs.com
forum cialis tadalafil
Ответить
incombBlesee
0 incombBlesee 31.07.2019 08:24
viagra meaning in malayalam buy cialis when to take sildenafil tablets
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 01.08.2019 18:31
can a 25 year old take cialis
http://cialisrol.com buy cheap cialis
how can i get cialis out of my system
buy cheap cialis
vardenafil vs tadalafil vs sildenafil
cialis online pharmacy
vigora 100 sildenafil citrate tablets
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 02.08.2019 12:25
efectos colaterales de la sildenafil
http://cialisle.com/ buy cialis online
price for tadalafil
cialis
chemical synthesis of tadalafil
generic cialis
cialis gave me a headache
Ответить
incombBlesee
0 incombBlesee 02.08.2019 20:01
stiftung warentest viagra online http://cialisle.com/ http://cialisle.com, what foods contain viagra
Ответить
incombBlesee
0 incombBlesee 05.08.2019 00:17
hogy hat a sildenafil a nЕ‘kre buy cialis online webmd tadalafil reviews
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 05.08.2019 18:37
sildenafil produce dolor de cabeza
http://viagrabs.com/ viagrabs.com
viagra how long does it stay in your system
buy viagra online
tadalafil and stroke
generic viagra
taking cialis on pct
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 06.08.2019 11:32
can you buy viagra thailand
http://viagrabs.com buy viagra online
can i bring viagra from mexico
viagra online
cialis thaimaa
viagra
presion arterial alta y sildenafil
Ответить
incombBlesee
0 incombBlesee 07.08.2019 13:57
precio cialis 10 mg vademecum cialis online can you cut 50mg sildenafil in half
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 08.08.2019 18:42
cialis and valsartan
http://cialisle.com/ buy generic cialis
can you bring viagra to cuba
http://cialisle.com
thuoc viagra co tac hai gi
cialis online
sildenafil citrate 100mg in india
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 09.08.2019 09:04
cialis in qatar
http://viagrraver.com generic sildenafil citrate
tadalafil sublingual tablets
best place to buy generic viagra online
preclinical safety profile of sildenafil
generic viagra 100mg
tadalafil dose for ed
Ответить
incombBlesee
0 incombBlesee 10.08.2019 10:42
how old are sildenafil users http://buyscialisrx.com generic cialis online, riesgos de cialis
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 10.08.2019 23:47
stree overlord exceed viagra and cialis
http://viagrraver.com best place to buy generic viagra online
tadalafil smooth muscle
cheap generic viagra
dangers of cialis viagra
best place to buy generic viagra online
tadalafil sublingual tablets 20mg
Ответить
aspidifyidayBlesee
0 aspidifyidayBlesee 11.08.2019 14:41
how to order viagra in canada
http://cialisbhg.com/ cheap cialis
was kostet tadalafil
cheap cialis
tadalafil and amlodipine
buy cheap cialis
obat yang mengandung sildenafil
Ответить
WilliamatsHek
0 WilliamatsHek 13.08.2019 13:30
how long before sex should one take viagra
generic viagra at walmart
buying viagra in cuba
http://viarowbuy.com
gia 1 vi thuoc viagra
Ответить
AdeHaulley
0 AdeHaulley 14.08.2019 01:14
true consequence https://tadapox.wixsite.com/silagra buy silagra 100mg, essentially minute
extremely classroom buy silagra by cipla fully alternative
Ответить
Tandy
0 Tandy 16.08.2019 04:07
wild tool https://tadapox.wixsite.com/silagra buy silagra 100mg, initially individual
little baseball buy silagra online quickly repair
Ответить
Wesley
0 Wesley 16.08.2019 16:31
where to buy sildenafil in geylang
http://viarowbuy.com
what is the usual dosage of sildenafil
[url=http://viarowbuy.com/]http://viarowbuy.com
Ответить
Davidarrof
0 Davidarrof 16.08.2019 18:02
viagra halal haram
http://viagrabs.com/
viagra efficacy over time
buy generic viagra
what is viagra in spanish
Ответить
sildenArody
0 sildenArody 16.08.2019 18:12
what dose viagra to take brand name viagra what is viagra meaning Get More Information eating before viagra
Ответить
Joshuanamers
0 Joshuanamers 18.08.2019 13:09
cialis daily or 36 hour
cialis online
cialis and lamictal
buy cialis
is there a cheaper alternative to cialis
Ответить
IfaHaulley
0 IfaHaulley 18.08.2019 21:39
next area generic viagra walmart pharmacy quick lesson yesterday nerve http://christianlouboutinoutletus.us viagra cvs price, yet shock
Ответить
Joshuanamers
0 Joshuanamers 19.08.2019 03:48
recipe for cialis
cialis online
cialis once a day wirkung
buy cialis
can i drink orange juice with cialis
Ответить
sildenArody
0 sildenArody 21.08.2019 20:07
what is the number for viagra buy generic viagra viagra and statins viagra online viagra and fatty meals
Ответить
LeonardatKek
0 LeonardatKek 22.08.2019 13:06
viagra is for what problem
viagra online
what happens of a woman takes viagra
generic viagra online
viagra best way to take it
Ответить
LeonardatKek
0 LeonardatKek 23.08.2019 03:24
coupons for cialis or viagra
http://viagrraver.com/
where to buy viagra reviews
viagra online
use of viagra in babies
Ответить
sildenArody
0 sildenArody 23.08.2019 18:36
fastest way to make viagra work buy viagra viagra over the counter england viagra hard sell the evolution of a viagra salesman ebook
Ответить

Защитный код Обновить