Киирии

Киирии

«Якуталмазпродснаб» диэн тэрилтэ баара. Бу тэрилтэ Мииринэй оройуонун ССРС кэмигэр хайдах хааччыйан олорбутун туhунан бэрт кэрэхсэбиллээх суолу эрэ кэпсиир кыахтаахпын.

Дьон соҕурууттан Мииринэйгэ бородууктанан үчүгэй хааччыллыы, үрдyк хамнас туhугар уонна аахсыйа кумааҕыларынан, массыынаҕа целевой чектэринэн байа-тайа кэлэллэрэ. ССРСтан «иккис категориялаах» хааччыллыылаах буолан, Мииринэй ас-үөл, табаар чааhынан Саха сиригэр уhулуччу балаhыанньалаах оройуон буолбута. Ол эбэтэр, Мииринэйи ССРС Өҥнөөх металларын бырамыысалыннаһын министиэристибэтэ хонтуруоллуура. Мииринэй Дьокуускайтан төрүт тутулуга суох соҕурууттан хааччыллыбыта.  

70-с-80-с сылларга

Сэбиэскэй кэмнэргэ Дьокуускайга эт, халбаhыы атыылаhаары түүннэри кутаа уот оттон эрэйи көрбүт дьон ону,билиҥҥэ диэри умнубаттар. Онуоха холоотоххо, 70-с сылларга Мииринэйгэ ынах, таба, бараан эттэрэ, сибиэһэй халбаhыы, балык арааһа атыыга харыыта суох киирэллэрэ.

Ind

Индия сулуон ойуулаах араҕас пачкалаах үрдүкү суортаах от чэйдэрэ, сгущенка, Венгрия, Болгария, Орто Азия, Молдавия, Украина хомпуоттара, кэнсиэрбэлэммит оҕурсулара, баклажаннара, ассортилара, джемнэрэ, халва, суоктар, сироптар, балык кэнсиэрбэлэрэ, талбыт фруктаҥ атыылаhааччыны матарбат курдук кэлэллэрэ.

iris

marm

Эт-үүт, арыы, чохоон Сунтаар этин-үүтyн кэмбинээтиттэн(«Сунтарский мясомолпром») уонна «Якуталмаз» кэтэх хаhаайыстыбатыттан – «Ленскэй» сопхуостан, эбиитин “материктан” тиэллэрэ.

maslo

Куурусса этэ, сымыыт, оҕурсу, помидор ( кыhыҥҥы теплица үлэлиирэ) – «Новай» сопхуостан тиhигин быспакка кэлэрэ.

Мииринэй бурдук астарынан аатырара

Ол курдук, Мииринэй Пищепромун бисквитнэй, бизе уонна кириэмнээх туортарын, пирожнайдарын, кекстарын, коврижкаларын минньигэс амтанын атын сиртэн кэлбит дьон сөҕүөхтэрин сөҕөллөрө. Отучча тыhыынча эрэ нэhилиэнньэлээх куоракка 4 эрэстэрээн, 5 букатын чэпчэки сыаналаах остолобуой, 2 пивбар бааллара. «Родина» киинэ тыйаатырын таһыгар баар пиибэ барыгар уочарат, тоҕуоруһуу суох буолан холкутук олоруллара. Хас субуота, өрөбүл ахсын «Север» эрэстэрээн Бүлүү хатыыhынан күндүлүүрэ, эбиэттэргэ, киэһээҥҥи малааһыннарга ыҥырара. Ол курдук, эрэстэрээн менютугар хатыыс минэ, хатыыстаах бүлүүдэлэр, тууһаммыт бил, балык, быраҥҥаатта кэтилиэттэрэ дэлэй этилэр. Хатыыһы кытары Грузия «Саперави», «Маджари» «Музукуни» кыһыл виноларын официаннар анаан-минээн биэрэллэрэ. Ыалдьыттары саататан, ВИА оонньуура.

prod

 Ыаллыы Сунтаар букатын мөлтөхтүк хааччыллара

prod1

   Оттон ыаллыы Сунтаарга аһынан хааччыллыы олох мөлтөх этэ. Тыа хаhаайыстыбатын саамай улахан улууһугар – Сунтаарга эт, арыы атыыга дэҥҥэ тахсаахтыыллара. Хас да сылга биирдэ эрэ кэлэр абырыыр хомпуоттар, шпроттар – кытаанах испииhэк этилэр. 70-с, 80-с сылларга Сунтаар оройуонун лааппыларын долбуурдара букатын кураанахсыйан хаалбыттара. Буокка, киһи аҕынньыта төллөр, мөкү суортаах бормотууха кыһыл арыгы, «Беломор» табаах, хатан хаалбыт Бүөп Бөтүрүөп саҕанааҕы карамель кэмпиэт, болдьоҕун былыр ааспыт кисиэл эрэ хаалбыттара. Бүлүүгэ уу түhэн хас да навигация тохтубута. Дьон тулуйалларын ааhан, ыксааннар, оччолорго сабыылаах куоракка – Мииринэйгэ бородуукталыы кэлээччилэр. Сорохтор нэдиэлэ устата үстэ айанныыр Ньурба авиапредприятиетын «АН-2» сөмөлүөтүнэн кэлэн куулунан кэнсиэрбэ, үрүксээгинэн таҥас-сап соскойдоhоохтууллара. Олус ыарахан таһаҕастарын иһин лүөччүктэртэн сэмэлэнэ-сэмэлэнэ айаннааччылар. Бүлүүчээнтэн, Наахараттан, Үөһээ Мэйиктэн дьон мотуордаах оҥочолорунан Бүлүү өрүһүнэн Сүлдьүкээргэ тиийээхтииллэрэ. Бородуукталыы, баҕар дэписиит таҥаска тииһиэхпит диэн.

Толуоннар

shprot

Мииринэй оройуонугар эккэ-арыыга толуоннар баар буола сылдьыбыттара мэлдьэх буолбатах. Ынах, бараан, сибиинньэ эттэрин 1979 сылтан 1993 сылга диэри Горисполкомтан бэриллэр толуон гыммыттара. Ол да буоллар дьиэ табатын, куурусса этэ, тушенка, халбаhыы, туох да толуона таймата суох атыыланаллара. Маннык бойом хааччыллыыны Дьокуускай түһээн да көрбөтөҕө. Оччотооҕуга Мииринэй пищепрома, Мииринэй, Иирэлээх продснабтара туйгуннук үлэлээбиттэрэ. Мииринэй куората бэйэтэ «чайнай», «докторскай» халбаhыылары оҥорор сыахтаах, «Жигулевскай» уонна «Рижскэй» пиибэлэри оргутар собуоттаах, лимонады, крем-суоданы бэлэмниир лиинньийэлээх, Чернышевскайга балык ыыһыыр собуоттаах, Мииринэй Московскай уулуссатыгар үрүҥ арыгы кутар дьоҕус производстволаах этэ. Алмаасчыттар ханнык да кэмнэргэ, тот-нүөл олорбуттара мэлдьэһиллибэт. Баһылай Хочуровскай Мииринэй тыаларын аччыктаппатаҕа. Оччолорго Сүлдьүкээр уонна Таас Yрэх лааппыларын «Мииринэй» ОРСа, Продснаб хааччыйара. ОРСтан тыа нэhилиэктэрин хааччыллыыларын 60-с сыллартан 80-с сыллар бүтүүлэригэр диэри Баhылай Хочуровскай диэн Yөhээ Бүлүү иккис Yөдүгэйин киhитэ салайбыта. Баһылай Хочуровскай Мииринэй ОРСуттан тыа маҕаһыыннарын Таас-Үрэххэ, Сүлдьүкээргэ үлэлэппитэ. «За образцовую организацию работы системы сельского питания» бэлиэнэн, «Бочуот килбиэнэ» албан аатынан наҕараадаламмыта. В.Хочуровскай салайар кэмигэр Сүлдьүкээргэ Саха сирин тыаларыгар суох бэртээхэй хааччыллыы баара. Ол - табаларын этэ, ынах арыыта, дьааhыгынан чохооннор, тушенкалара, хомпуоттара, барааннарын yyтэ, лимонадтара, фрукталара, джемнэрэ. Сайын ыраах Сүлдьүкээр үрэхтэригэр оттуур «Новай» сопхуос звеноларыгар, В.Хочуровскай Мииринэй ОРСун атыыhыттарын вертолетынан тиэйтэрэн тушенка, лимонад, сок, фрукта, чэй, кофе, бурдук ас атыылаттара сылдьыбыта. Баһылай Хочуровскай 1972 сыллаахтан ылата Мииринэй авиаэтэрээтин салайбыт В.Кузаковы, уопсайынан лүөччүктэри кытары сыһыана чаҕылхай этэ. Онон Мииринэйгэ туох атыыланара, холобур, Сүлдьүкээргэ сулбуччу тиийэрэ. Фрукта арааһыттан шоколадтаах арыытыгар, сыыртан, дэписиит шпроттартан хомпуот арааһыгар тиийэ. Лүөччүктэргэ тугу эмит утары атастаспыта эрэ баар буолааччы. Улартан, куртуйахтан, ыалыкыттан, соботтон, билтэн, быйыттан саҕалаан тайах, таба этигэр, отоҥҥо тиийэ бэрситэлиирэ. Ол саҕана, Сүлдьүкээргэ билиҥҥи курдук буолбатах, булт-балык быдан дэлэйэ. Уопсайынан, тыатын дьонугар сүрдээх бэриниилээх, дэлэгэй киhи буолан, абырыан абыраабыта.

khochur

Күн бүгүн, Сүлдьyкээргэ В.Хочуровскай туттарбыт маҕаһыына, сайын үлэлиир ларега, булууhа сол да үлэлии, туhанылла олорор. «Бочуот килбиэнэ» кавалера буолбут В.Хочуровскай, хомойуох иhин, уhуннук олорботоҕо. 1988 сыллаахха, 58 сааhыгар ыарахан ыарыыттан суох буолбута. Олохтоохтор билиҥҥэ диэри Баһылай Хочуровскайы куруук сылаас тылларынан ахталлар.

myaso

Бүлүүчээттэр сүлдьүкээрдэргэ махтаналлар

Сүлдьүкээрдэр ыалларыттан - сунтаардартан, атын оройуон олохтоохторо диэн, маҕаһыыннарын бородуукталарыттан, табаардарыттан хаһан да көҥөммөт үгэстээхтэрэ. Аһыналлара, баардарынан-суохтарынан үллэстэ олорбуттара. Сүлдьүкээр лааппытыгар дэписииттэр – Орто Азия, персидскэй көбүөрдэрэ, Япония кууркалара, саппыкылара, оонньуур эгэлгэтэ баар буолааччылар. Мин ыал буоларбар персидскэй көбүөрбүн Сүлдьүкээртэн атыыласпытым. Ол кэмҥэ атыыһытынан Шура Алексеева үлэлээбитэ.

 Мииринэй ас-үөл чааһыгар Саха сиригэр бастыҥ этэ

tush

Үөһээ ахтыбыппын холобурдаталаатахха, Мииринэй оройуонун хааччыллыыта чугас-ыраах сытар тыа улуустарыттан таhыччы ордуга. Саха сирин үгүс оройуоннарын, бэл Дьокуускайы, мөлтөхтүк хааччыйбыт буоллахтарына, алмаастаах Мииринэй арыы-сыа үрдүгэр олорбута. Ити баар суол.

Мииринэй бырамыысалыннастаах оройуон быһыытынан олохтоохторугар кыhамньы дьиҥнээхтик баара диэн билинэбин.      

 

Станислав Алексеев, Мииринэй куорат.

 

“Novate», «Я потребитель», «Информационно-исторический портал. Ваш 1922 – 91 год рождения» «Pressа TV» саайтар хаартыскаларын туһанным.

      

Тарҕат:

Комментарии

Аахтым
+4 Аахтым 03.09.2018 20:18
Интэриэhинэй. Сунтаар куруук матар. Куруук.
Ответить
vzeeUsack
0 vzeeUsack 17.09.2019 13:06
levitra coupon http://levitrafvuk.com/ - levitra generic online levitra levitra 20 levitra online
Ответить
ThomasaKet
0 ThomasaKet 17.09.2019 14:10
viagra for athletes generic viagra indian version of viagra viagra online is it safe to take aspirin and viagra http://www.viabsbuy.com/ - generic viagra online how long does it last the effect of viagra
Ответить
kiosUsack
0 kiosUsack 17.09.2019 21:05
medicine for erectile http://impotenceseab.com/ - erectile dysfunction medications erectile dysfunction pills erectile dysfunction pills treatment for erectile dysfunction
Ответить
bdgtgrilt
0 bdgtgrilt 17.09.2019 21:46
write my paper for me http://writingpaperasfg.com/ - today's paper help writing paper online paper writer do my paper
Ответить
Kandi
0 Kandi 17.09.2019 22:00
sunrise tadalafil india buy generic cialis
tadalafil bivirkninger.
Ответить
Mario
0 Mario 17.09.2019 22:09
k http://www.cialisles.com/ cialis usa - unfortunately
can you take cialis after surgery cialis 20mg also cialis 20mg.
Ответить
vdgtevorm
0 vdgtevorm 17.09.2019 23:58
business plan http://writebusinessplanrcs.com/ - business plan template business plan template business plan definition one page business plan
Ответить
Ona
0 Ona 18.09.2019 02:44
properly special viagra pills 100 mg
hopefully hand
hopefully building viagra without a doctor prescription price terribly wife
Ответить
Rmolmetly
0 Rmolmetly 18.09.2019 03:55
best erectile dysfunction pills http://erectiledysfunctionsxag.com/ - best erectile dysfunction pills e d erectile dysfunction treatment e d
Ответить
dvglInare
0 dvglInare 18.09.2019 06:10
ed pills that work quickly http://erectiledysfunctionbjul.com/ - ed meds online without doctor prescription treatment for erectile dysfunction sex ed impotence
Ответить
generic viagra
0 generic viagra 18.09.2019 07:31
province generic viagra online hour generic viagra repeat
Ответить
Ali
0 Ali 18.09.2019 18:26
na hoelang werkt sildenafil real cheap viagra usa for sale online drugs that work
like sildenafil
Ответить
Christoper
0 Christoper 18.09.2019 19:29
somewhere affair lot drunk http://www.cialij.com/ altogether cry
really photo ed pills online usa
only advance
clear hole generic
ed pills from india
above funny
Ответить
Brigette
0 Brigette 18.09.2019 20:01
any stable buy viagra professional fair flower regularly
nature http://oakley-sunglassesformen.us/ perfectly claim literally dead
generic viagra online pharmacy necessarily user
Ответить
Rmolmetly
0 Rmolmetly 18.09.2019 22:01
ed pills online http://erectiledysfunctionsxag.com/ - ed meds online erectile dysfunction causes medicine for erectile ed drugs
Ответить
gegbspask
0 gegbspask 18.09.2019 23:52
what is thesis statement http://writethesistrgf.com/ - thesis statements online thesis thesis writing thesis statement
Ответить
gegbspask
0 gegbspask 19.09.2019 00:05
writing a thesis http://writethesistrgf.com/ - examples of a thesis how to write a thesis statement lancia thesis thesis examples
Ответить
dvglInare
0 dvglInare 19.09.2019 06:16
ed medication http://erectiledysfunctionbjul.com/ - erection pills п»їerectile dysfunction best erectile dysfunction pills best erectile dysfunction pills
Ответить
ThomasaKet
0 ThomasaKet 19.09.2019 08:44
effects of viagra female buy generic viagra is viagra safe for young guys http://viabsbuy.com/ best over the counter like viagra http://viabsbuy.com/ - buy viagra what happens if you mix cialis with viagra
Ответить
fbhtDeank
0 fbhtDeank 19.09.2019 13:04
erectile dysfunction pills http://erectilehyka.com/ - sex ed ed drugs mens ed pills best ed medication
Ответить
vdgtevorm
0 vdgtevorm 19.09.2019 18:05
how to make a business plan http://writebusinessplanrcs.com/ - business plan business plan example how to create a business one page business plan
Ответить
vdugRhimb
0 vdugRhimb 20.09.2019 04:05
a thesis statement http://writinghelptfj.com/ - thesis writing writing a thesis writing service essay help
Ответить
Erik
0 Erik 20.09.2019 10:51
gently industry online cialis order hard
coach deeply temperature http://www.cialisps.com/ alone look strongly replacement buy roncato lowest price finally fail
Ответить
fbhtDeank
0 fbhtDeank 20.09.2019 16:14
ed pills that work quickly http://erectilehyka.com/ - mens ed pills dysfunction cheap erectile dysfunction pills online sex ed
Ответить
bdgtgrilt
0 bdgtgrilt 20.09.2019 16:42
paper help http://writingpaperasfg.com/ - college paper academic paper college paper writing graph paper online
Ответить
vdhygrilt
0 vdhygrilt 20.09.2019 20:16
dissertations services http://dissertationwritingxwgb.com/ - sample dissertation sample dissertations sample desertation custom dissertation writing
Ответить

Защитный код Обновить