Кулинарияҕа сыһыаран эттэххэ, астыга суох асчыппын. Хаһан эрэ хортуоппуйунан дранигы кытта бэчиэнньэни какаоҕа булкуйан, сакалааттаах халбаһыны эрэ син сатыырым. Ааспыт үйэ бүтэһигин көрбүт “былыргы” дьон ону бэркэ өйдүүллэр. Ойоҕуҥ дьиэтигэр суох буоллаҕына, сымыыт ыһаарылыырыҥ эбэтэр сосиска буһарарыҥ махтал курдук. Онон “шеф-асчыт” диэн тыл тутуу өйдөбүлүгэр – дириэктэр. Оттон “шеф” диэн – “менюну” таҥааччы.
“Меню” туһунан эттэххэ, “Ленские высоты” диэн бырайыагы ыларбытыгар мин кыбартыыра эпсиэйэ уонна оҥоһуута суох муосталаах атыыланарын көрөн олус соһуйбутум. Оннукка кыбартыыра сыаната да сөбүгэр буолара, атыылаһааччы бэйэтин баҕатынан дизайнын оҥороро өйдөнөр. Ити тиэмэҕэ араас эспэримиэни оҥорон көрбүппүт. Биисинэс-кылаастаах, оҥоһуулаах, оҥоһуута да суох кыбартыыралары бэйэтин сыанатынан этэн көрбүппүт да, ким да сэҥээрбэтэҕэ. Эконом-кылаастаах дьиэҕэ сыһыан атын этэ. Онон кулинария тылынан эттэххэ, биһиэхэ – эрэстэрээн буолбатах, остолобуой.
Оҥоһуута суох атыылааһыны өйдүөххэ сөп. Бырайыак судургута суох, киэҥ, элбэх үлэлээх. Үрдүк себестоимостаах ырыынакка хаалар инниттэн атыыны сөптөөх таһымҥа тутар гына “хара” өрөмүөнү ыыппат гына быһаарыллыбыта. Иккис өттүттэн көрдөххө, ити – сатабылы, дьоҕуру эрэйэр олус кирдээх, сыралаах үлэ. Ону тэҥэ килийиэҥҥэ, кыбартыыраны барыстаахтык атыылаһан баран, өрөмүөнүн бэйэтин баҕатынан оҥорорун биитэр эбии төлөөн туран, түбүктэн куотунарын бэйэтэ быһаарарыгар кыах бэриллиэхтээх.
Ким эрэ ити үлэни кыһалҕата суох кыайыаҕа. Биир бэйэм хас биирдии киһи бэйэтэ сатыыр дьарыктаныахтаах диэн өйдөбүлгэ кэлбитим. Адьас салаҥ киһиэхэ эмиэ киирсибэппин. Бэл, хаһан эрэ “Москвич” мотуорун үрэйэн баран хомуйбуттааҕым. 90-с сылларга, гарааһым суох буолан, ол 150 киилэлээх тимири үһүс этээскэ таһаарбытым. Оччолорго киирэни анньыыга бастакы эрэсэрээттээх спортсмен буоламмын, холкутук таһаарар санаалааҕым. Ол эрээри, иккис этээскэ тахсан баран, ыксаабыппын уонна сиргэ уурдахпына, хат көтөҕөр кыаҕа суохпун өйдөөбүтүм. Хара күүспүнэн таһаарарын таһаарбытым эрээри, ити кэнниттэн дьыаланы исписэлиистэргэ итэҕэйэри ордоробун.
Хас биирдии киһи бэйэтэ быһаарыахтаах. Ити этиини кэнэҕэс да туттар санаалаахпыт. Эрэстэрээн өйдөбүлүгэр кэллэххэ, “саҥа шеф” буоларым быһыытынан, мин бэйэбин килийиэҥҥэ көрдөрүөхпүн наада. Онон билигин бары килийиэннэргэ кыбартыыра “хара” өрөмүөнүн бэйэбитигэр ылынарбытын биллэрэбин.
Төлөбүрдээх матырыйаал.