Атырдьах ыйын 11–17 күннэригэр сулустар тугу түстүүллэр?



Хой

Олус элбэх уонна соһуччу хамсааһыннаах, эйигиттэн ураты болҕомтону эрэйэр сэттиэлэ. Сэттиэлэ ортотугар үлэҕэр-хамнаскар күүтүллүбэтэх уларыйыылар баар буолуохтарын сөп: араас этии киириэ. Ол быыһыгар, кэллиэгэлэргин кытта кыра бурайсыы буолан ылыа. Сэттиэлэ бүтүүтүгэр соһуччу айан, эбэтэр сонун бырайыакка ылсыы күүтэр.

Оҕус

Сэттиэлэ саҥатыгар уруккуттан бүппэккэ аала сылдьыбыт дьыаланы бүтэрэн, балаһыанньаҕын бөҕөргөтүөҥ. Үлэни уонна сынньалаҥы тэҥҥэ аттаран туруор, сэттиэлэ ортотугар наһаа сылайбыккын өйдүөҥ. Үлэҕэр барыта бэрт буоллаҕына, дьиэҥ иһигэр тыҥааһын, кыыһырсыы үөскүү сылдьыан сөп. Өрөбүллэргэ ол барыта оннун булуо.

Игирэлэр

Элбэх алтыһыылаах, кэпсэтиилээх күннэр. Наһаа элбэх сонун, иһитиннэрии киирэрин “илдьиритэ” сатаан сылайыаҥ. Сэттиэлэ ортотугар үлэҕэр кэккэ өйдөһүспэт түгэн баар буолуо эрээри, эн ону холкутук быһаарыаҥ. Үлэҕэр айымньылаах сыһыаны уонна толкуйу эрэйэр этиилэр киириэхтэрэ. Өрөбүллэргэ быыстапкаҕа, кэнсиэргэ уо.д.а. сылдьан аралдьый.

Араак

Ис бодону уларытар, урукку сыаннастары саҥалыы көрөр күннэр. Сэттиэлэ саҥатыгар дьиэни-уоту кытта сибээстээх, суһал быһаарыыны ирдиир боппуруос көбөн кэлиэ. Ханнык эрэ чугас киһиҥ эн болҕомтоҕун эрэйэр. Үлэҕэр “үрүҥ” уонна “хара” диэн быһаччы быһаарар сорук туруо. Сэттиэлэ ортотугар үпкэ-харчыга ыктарыаҥ, харчыгын ааҕына сырыт.

Хахай

Үлэҕэр болҕомто оргуйар үөһүгэр сылдьаҕын. Салалтаҥ эйигин хайгыыр, кэллиэгэлэриҥ сөҕөллөр-махтайаллар. Тус олоххор: доҕоруҥ туох эрэ соһуччу сюрприһы оҥорон долгутуо, манньытыа. Сэттиэлэ бүтүүтүн диэки ким эрэ эйигин кириитикэлээн, көмүскэнэргэ күһэллиэҥ. Онно омуннурума, кыыһырыма. Өрөбүллэргэ таптыыр хоббигынан дьарыктан -- абыраныаҥ.

Кыыс

Буола турар быһыыны-майгыны барытын сиһилии ырытан, анаалыстаан көрөрүҥ ирдэнэр. Сэттиэлэ бүтүүтүгэр ону барытын кыайан-хотон улахан дуоһуйууну ылыаҥ. Ити кэмҥэ үпкэ-харчыга сыһыаннаах соһуччу сонун (барыс эбэтэр ночоот) күүтэр. Өрөбүллэргэ аскын-үөлгүн көрүн, дьарыктан, салгыҥҥа сырыт – туһалаах буолуо.

Ыйааһын

Сэттиэлэ саҕаланыытыгар доҕоттор эбэтэр кэллиэгэлэр иирсээннэрин быһаарыаҥ, эйэлэһиннэртиэҥ. Тас дойдулары кытта бииргэ үлэлэһэр туһунан этии киириэн сөп. Тус олоххор элбэх романтика күүтэр: доҕоргун кытта ханна эрэ айаҥҥа барар тоҕоос көстүө. Бас билиигэ, нэһилиэстибэҕэ сыһыаннаах мөккүөр, тыҥааһын үөскүөҕэ. Өрөбүллэргэ – “култуурунайдык” сынньан.

Скорпион

Сэттиэлэ саҥатыгар соһуччу дохуот-ороскуот үөскээн, үпкүн-харчыгын ааҕынан көрөр тоҕоос көстүө. Сэттиэлэ ортотугар дьиэҥ иһигэр кимниин эрэ кыыһырсыаҥ. Ол тыҥааһын сотору хаптайан, бигэ ил-эйэ олохтонуо. Ханнык эрэ доҕоргун сүтэриэҥ, ол оннугар атыттар көстөн кэлиэхтэрэ. Өрөбүллэргэ медитациялаан, йоганан дьарыктанан уйулҕаҥ туругун сааһылан, уоскуй.

Охчут

Саҥа саҕахтары арыйа, билиигин-көрүүгүн хаҥата сатыыгын. Ханна эрэ айаҥҥа ыҥырыахтара. Үлэҕэр саҥа бырайыакка кыттыһар этии киириэ. Бэйэҕэр бүк эрэллээххин, сарсыҥҥы күн туһугар -- холкугун. Сэттиэлэ ортотугар үөрэх дуу, айан дуу боппуруоһуттан сылтаан иирсээн үөскүөн сөп. Тас дойду бэрэстэбиитэллэрин кытта үлэлэһэргэ табыгастаах күннэр-дьыллар.

Чубуку

Үлэҕэр балаһыанньаҕын бөҕөргөтөр, ыра санааҕын олоххо киллэрэр күннэриҥ үүммүттэр. Ону ситиһэр туһугар салалтаҕын, кэллиэгэлэргин кытта кыра хабырыйсыы баар буолуо. Ол эн тускар кыайыынан түмүктэниэ. Эйигин ордук саныыр, күнүүлүүр дьонтон куттаныма, бу кэмҥэ эйигин ким да кыайар кыаҕа суох. Тус олоҕуҥ барыта – эриэ-дэхси, үүт-тураан.

Күрүлгэн

Дьикти дьону кытта аалсыһар, сонун быһаарыылары ылынар сэттиэлэ. Эргиэҥҥэ-урбааҥҥа сыһыаннаах дьыалаҥ барыта ситиһии көтөллөнүө. Сонун идиэйэ киирэн, харчы бөҕөтүн хоторор кыах баар. Эйигин умсугуйа, таптыы-хайгыы көрөөччүлэр көстүөхтэрэ. Сулумах буоллаххына, ону мүччү тутума, хамсанан биэр. Өрөбүлгүн биир санаалаах дьоҥҥун кытта атаар.

Балыктар

Айар уонна духуобунай олоххор улахан иэйиини бэлэхтиир сэттиэлэ. Алтыһар сорох дьоҥҥун кытта сыһыаҥҥын чопчулаа: салгыы бодоруһабын дуу, суох дуу... Түмүк быһаарыыны үчүгэйдик толкуйдаан эрэ баран ылын, адьас ыксаама. Кэрэ (күүстээх) аҥаардары кытта туох да сыһыаны олохтообот ордук, бу -- романтикалаһар кэм буолбатах.