Киирии

Киирии

ХИФУ устуоруйаҕа бакылтыатын преподавателэ, эдэр чинчийээччи Александра Прокопьева уонна көмүс ууһа Петр Алексеев мастарыскыайа бииргэ үлэлээһиннэрэ үтүө түмүктэрдээх. Ол курдук, түмэллэргэ эрэ баар өбүгэлэрбит киэргэллэрэ (ытарҕалар, кылдьыылар, суһуох симэхтэрэ...) “тилиннилэр”, дьон-сэргэ биһирэбилин ыллылар.

Биир үтүө күн Александра Прокопьеваны уонна Петр Алексеев кэргэнэ, мастарыскыай администратора Айталинаны кытта үүттээх чэй иһэ-иһэ, атах тэпсэн олорон сэһэргэстибит. Айталина күлэ-үөрэ бэйэтин: “Петр музатабын”, – диэн билиһиннэрбитэ.

 

Александра: – Устудьуоннуу сылдьан бастакы истипиэндьийэбиттэн ытарҕа атыыласпытым. Аны санаатахха, аныгы истииллээх ытарҕа эбит. Онтон түмэллэри анаан үөрэтэ сылдьан дьиҥ сахалыы, былыргы ытарҕалары көрөр буоллаҕым дии. Онно наар: “Маннык үчүгэйкээн ытарҕалары көмүс уустара тоҕо оҥорботторо буолуой?” – дии санааччыбын. Кэлин араас социальнай ситимнэр, Инстаграм эҥин үөдүйбүттэрин кэннэ сахалыы былыргы киэргэллэри дьон олус интэриэһиргиириттэн үөрбүтүм.

Дьиҥ былыргылыы моһуоннаах сахалыы киэргэл олох суох этэ диэбэппин. Баара, ол эрээри аҕыйах. Үөрэтэн, хасыһан бардахха, сахалыы киэргэл арааһа олус элбэх. Аҥаардас ытарҕаны да ылан көрдөххө: түгэхтээх ытарҕа, көлөөскө, хаҥкы, харыйа, сиэл... Итинник бара турар. Ытарҕа иэмэҕин да арааһа бэрт элбэх. Араас хараардыыта, аныгы тиэрмининэн эттэххэ гравировката... Бэл, кыһыл көмүс иэмэх баар буолар.

Кэнники кэмҥэ саха киэргэлигэр улахан хамсааһын таҕыста. Араас альбомнар, түмэллэр каталогтара бэчээттэннилэр. Онон төрүт култуурабытыгар дубук тутта сылдьыбыт кэмнээх эбиппит. Билигин былыргынан, баай култууралаахпытыттан киэн туттуу үөскээтэ. Урут таҥаска, киэргэлгэ: “Бу былыргы дии”, – диэн сиилээһин, сөбүлээбэт быһыы баар этэ. Илин кэбиһэри эҥин көмүс уустарыгар анал сакааска эрэ оҥортороллоро. Маҕаһыыҥҥа бардыҥ да ылбат этиҥ.

6dad5f1c 36e7 47b9 b097 6ec7a2e8aa27

– Сахалыы киэргэллэри анаан-минээн этнографтар Федор Зыков, Анатолий Саввинов үөрэппиттэрэ. Кинилэр көмүс уустарын кытта үлэлэһэ сатаабатах буоллахтара?

– Оннук, кинилэр үтүөлэрэ элбэх. Анатолий Саввинов киэргэллэри көрүҥнэринэн наардаабыта, сааһылаабыта. Кини үлэтэ көмүс уустарыгар олус туһалаах. Түөрүйэ өттүнэн ытыска ууран биэрдэҕэ дии. Итини сэргэ – худуоһунньук, этнограф Михаил Носов уруһуйдарын альбома, аатырбыт тимир ууһа Борис Неустроев-Мандар Уус кинигэлэрэ тахсыылара эмиэ олус улахан суолталаахтар. Онон урукку көмүс уустара информацияны ситэ ылбакка сылдьыбыттар. Ис дууһатыттан баҕарар эрэ киһи түмэллэргэ баран эспэнээттэри үөрэтэр буоллаҕа дии. Көмүс ууһа барыта итинник дьаһаммат. Ити сыраны-сылбаны эрэйэр туһунан эйгэ. Билигин төрүт култуурабыт сөргүтүллэр, сайдар кэмэ да кэллэҕэ.

Инстаграмҥа бэйэм ыстыраныыссабар: “Бачча үчүгэйкээн киэргэллэри тоҕо ким да оҥорботуй?!” – диэн элбэхтик суруйарым. Муҥатыйарым да диэххэ сөп. Ону сурутааччыларым: “Көмүс уустарын кытта билис, кинилэри кытта бииргэ үлэлээ”, – диэн сүбэлииллэрэ. Оттон мин көмүс уустарын ылбычча булбат буоллаҕым.

Дьэ, онтон уруккуттан билэр киһибин -- Айталина Алексееваны -- түмэлгэ анаан-минээн көрсөн, биир интэриэстээх дьон быһыытынан истиҥник кэпсэппиппит. Кини кэргэнэ Петр – көмүс ууһа, төрүт киэргэллэри оҥорууга уруккуттан ылсан үлэлиир эбит этэ. Түөрүйэ уонна быраактыка холбоһоро үчүгэйгэ эрэ тиэрдэр, онон бииргэ үлэлиэххэ диэн түмүккэ кэлбиппит.

20180609 123901

– Саха киэргэлин оҥорууга кытайдар ылсыбыттара син быданнаата. Александра, исписэлиис быһыытынан итиннэ туох санаалааххыный?

– Саха төрүт киэргэлин матырыйаала олохсуйбут үгэс быһыытынан үрүҥ көмүс буолуохтаах. Ол тутуһуллубат уонна оһуору сыыһа-халты түһэрэллэр.

– Өбүгэлэрбит мэлдьи үрүҥ көмүһү туһаналлара дуо?

– Олох былыр өбүгэлэрбит алтаны, дьэс алтаны (латунь), боруонсаны туһаналлара. Үрүҥ көмүһү XVIII үйэ бүтэһигиттэн элбэхтик туттан барбыттара. XIX үйэҕэ ити матырыйаалы хото туттубуттара. Исписэлиистэр этэллэринэн өбүгэлэрбит польскай үрүҥ көмүһү хото туттубуттар (польское серебро).

Айталина: – Үрүҥ көмүс түргэнник ууллар, ол иһин ити матырыйаалы кытта үлэлииргэ чэпчэки. Ол иһин өбүгэлэрбит түргэнник ылыннахтара. Ыйааһына да ыарахана суох, тас көрүҥэ да астык. Аны доруобуйаҕа туһалааҕа билиннэ.

Александра: – XIX үйэҕэ өбүгэлэрбит уулаах көмүһү тутталлара. Кыра боруобалаах үрүҥ көмүһү итинник ааттыыллара. Булкаастаах буолар, биир үксүн манньыаттары эҥин уулларан оҥороллор. Уулаах көмүстэн оҥоһуллубут киэргэллэр билиҥҥилэр курдук чаҕылыйа, килэбэчийэ оонньооботтор. Ол гынан баран аһара үчүгэйдик, сылаастык, истиҥник көстөллөр.

Билиҥҥи кытайдар сахалыы киэргэллэри оҥорор буолбуттара үчүгэй дии санаабаппын. Бэйэбит да дьоммут итинник судургу матырыйаалтан киэргэллэри оҥорорго ылсыахтарын сөп этэ. Ол гынан баран ис-иһигэр киирдэххэ, аһара судургу буолбатах быһыылаах. Нолуоктан саҕалаан араас мэһэй элбэх.

Айталина: – Чэпчэки сыаналаах матырыйаалы анаан-минээн аҕалаллара буоллар, ити боппуруос судургутук быһаарыллар. Холобур, мельхиору уулларбаккын, уус хаптаҕай балаһаларынан үлэлиир. Оттон кытайдар халыыпка түһэрэн, элбэҕи оҥорон таһаараллар. Кэргэним Петр кинилэр оҥоһуктарын бастаан олох ылыммата. “Собус-соруйан сыыһа-халты, иҥнэри-таҥнары оҥороллор”, – диирэ. Онтон кэлин буолуохтааҕын курдук ылынар буоллубут. Үрүҥ көмүһү киһи барыта атыылаһар кыаҕа суох. Кытайдар оҥорбут киэргэллэрин биир үксүн араас ырыа-тойук ансаамбыллара хото туһаналлар. Онон: “Дьон саха киэргэлигэр үөрэнэрэ, буолуохтааҕын курдук ылынара үчүгэй”, – диэн түмүккэ кэлбиппит.

Снимок экрана 2018 10 02 в 1.17.55

– Ойууга эрэ баар киэргэллэри сөргүтүүгэ, тилиннэриигэ көмүс ууһа туох ыарахаттары көрсөрүй?

– Көмүс ууһа физика сокуоннарын билэрин таһынан айар куттаах буолуохтаах. Холобур, кыра эттиктэри бэйэ-бэйэлэригэр үчүгэйдик иҥиннэриэххэ наада. Оттон иҥиннэриллибиттэрин кэннэ киэргэл чаастара сатала суох иҥнэри-таҥнары түһүө суохтаахтар, бэрт үчүгэйдик долгулдьуйа хамсыахтаахтар. Аҥаардас ойууну эрэ көрөн олорон, итини барытын учуоттаан, санаа хоту оҥорон таһаарар олус уустук. Эн иннигэр, этэргэ дылы, эргитэн-урбатан көрдөрөр “3 D” ойуу буолбатах буоллаҕа дии. Аны былыргы киэргэллэргэ информацияны булбаккын.

Түмэлгэ да бардаххына, барыта санаа хоту табыллан испэт. Түмэл пуондатыттан бэрт аҕыйаҕы көрдөрүүгэ туруораллар. Ханнык эрэ кэмпилиэк ситэтэ суох буолар. Туга эрэ алдьаммыт, ханнык эрэ чааһа тиийбэт ытарҕа баар буоллаҕына, көрдөрүүгэ таһаарбаттар. Оттон ол эспэнээт атыттартан чыҥха атын, дьикти оҥоһуулаах буолуон сөп. Илиигэр тутан-хабан көрөрүҥ, ыйааһынын билэриҥ туһунан этэ да барбаккын.

Суһуох симэҕин оҥорорго мунаарарбыт элбэх этэ. Хайдах иҥиннэриллэрий? Хайдах лыҥкыныы тыаһыахтааҕый? Хайдах кээмэйдээх буолуохтааҕый? Онон Александра биһиэхэ улаханнык көмөлөстө. Кинини үөрэ-таптыы: “Суолдьут сулус”, – диэн ааттыыбыт. Суһуох симэҕэ оҥоһуллубутун кэннэ анаан-минээн дьоҥҥо-сэргэҕэ билиһиннэрбиппит.

– Көмүс ууһа оҥоһуктарын атыылаан аһаан-таҥнан олорор буоллаҕа дии?

– Оннук, ол иһин көмүс ууһа биир халыыбынан оҥоһуллар, дьон хамаҕатык атыылаһар оҥоһуктарыгар охтор. Биһиэхэ да ыарахан этэ. Петр айар-тутар куттаах киһи буолан ылсыбыта. Сороҕор мөккүһээччибит. “Маны билигин ким кэтиэй?” – диэччи. Ону: “Истиэнэҕэ да ыйаан турдуннар, кэмэ кэллэҕинэ кэтиэхтэрэ”, – диэн хоруйдааччыбын.

Кини “уулаах үрүҥ көмүстэн” былыргылыы моһуоннаах киэргэллэри оҥоруон баҕарара. “Итинник киэргэллэр билиҥҥи курдук килэбэчийиэ, чаҕылыйа оонньуо суохтара”, – диирэ. “Боруобалаан көр, мин да кэтиэҕим”, – диэччибин. Итинник сылдьан Александраны кытта билсибиппит. Кинини уруккуттан билэрим да, билсиһиибит саҥалыы тыыннанан сөргүтүллүбүтэ.

Снимок экрана 2018 10 02 в 1.18.09

– Петр көмүс ууһунан үлэлээбитэ ырааттаҕа?

– Аармыйа кэнниттэн тутууга үлэлээбит, онтон “Сардаана” баабырыкаҕа куруусчутунан киирбит. Үчүгэйдик уруһуйдуурун көрөн, худуоһунньук үлэтигэр көһөрбүттэр.

Кинилиин “Эрэл” үҥкүү ансаамбылыгар билсибиппит. Петр биир үтүө күн дьиэбэр дылы атааран баран: “Кулун тутар 8 күнүгэр тугу бэлэх тутуоххун баҕараҕыный?” – диэн ыйыппыта. “Сулуон уҥуоҕуттан ытарҕаланыахпын баҕарабын”, – диэбитим. “Ити судургу, оҥоруоҕум”, – диэбитин иһин паалканы ыллым да хаарга ол ытарҕам хайдах моһуоннаах буолуохтааҕын ойуулаабытынан барбытым. Петр: “Аһара интэриэһинэй дии, итинник моһуоннаах ытарҕаны ким да оҥоро илигэ. Сатанара дуу?” – диэн мунаарбыта. “Бэлэх оҥоруоххун баҕардаххына оҥор”, – диэтэҕим дии (күлэр).

Үлэ кэнниттэн хаалан миэхэ бэлэҕин оҥоро сырыттаҕына, “Сардаана” баабырыка сүрүн худуоһунньуга Виссарион Васильев таба көрбүт. “Тыый, аһара үчүгэй мадьыал дии”, – диэн буолбут. Онон ити бэлэҕим миэхэ тиксибэтэҕэ, мадьыал гынан маассабайдык оҥорон барбыттар. Инньэ гынан Пётры муос кыһааччы үлэтигэр көһөрбүттэрэ. Онтон Москубаҕа Васнецов аатынан уус-уран училищеҕа үөрэттэрэ ыыппыттара. Онно тиийэн уруһуй ускуустубатын анал тиэрминнэрин таһы-бааччы билбэт эбит. Натюрморт уруһуйдаппыттар уонна уус-уран куруһуокка да сылдьыбатах киһи олус үчүгэйдик уруһуйдаан таһаарбытыгар сөрү диэн сөхпүттэр. Төрүттэригэр уустар бааллар эбит. Удьуор утума диэн ити буоллаҕа.

Айталина: – Кэргэним Петр миигин элбэххэ үөрэппитэ. Бэйэм да ити идэҕэ интэриэстээх, сыстаҕас буоламмын барытын иилэ хабан ылбытым. Саҥа билсэрбит саҕана “миэхэ бэлэхтээ” диэн моһуонун хаарга уруһуйдаан биэрбит ытарҕам билигин куорат анал маҕаһыыннарыгар атыыланар. Көмүс ууһун хас биирдии оҥоһугар саамай сүрүнэ – гармония. Киэргэл уурбут-туппут курдук моһуоннанара гармония буоллаҕа ол дии. Моһуону таба тайанныҥ да үчүгэйкээн киэргэл хайаан да оҥоһуллар.

Эр киһи айылҕатынан судургу, кини чопчу дьайыылары өйдүүр, ылынар. Онон эр киһи “эрийэ тэбэн” толкуйдуур дьахтары өйдөөбөт түгэннэрэ тахсааччылар. Холобур, дьахтар сакаастыыр киэргэлин моһуона хайдах буолуохтааҕын чопчу билээччитэ суох. Били нууччалыы эттэххэ: “Хочу то, не знаю что”, – диэбит курдук. Оттон мин сакаасчыт дьахтары кытта кэпсэтэ олорон, кини тугу баҕарарын өйдүүбүн. Дьахтар дьахтары өйдүүр буоллаҕа дии (күлэр). Ол кэнниттэн Петрга тугу сакаастаабыттарын кэпсээн да, ойуулаан да биэрэбин.

– Өбүгэлэрбит былыргы киэргэллэргэ оҕуруону тутталлар эбит. Билигин оҕуруону булуу-талыы судургутуйда быһыылаах дии.

Айталина: – Ол да буоллар билигин наадыйар оҕуруоҕун түргэнник булбаккын. Көмүс ууһугар интэриэһинэй моһуоннаах, араастык хаптаччы барбыт, эриллибит оҕуруолар наадалар. Итинник оҕуруолары булар уустук.

Александра: – Билигин оҕуруо оһуордаах-ойуулаах билэни дьон тиктэр, хамаҕатык атыылаһар буолла. Уопсайынан төрүт култуурабытыгар интэриэс кэнники кэмҥэ күүһүрдэ. Өрөспүүбүлүкэ аҕа баһылыгын инаугурациятыгар сахалыы таҥастаах, киэргэллээх дьахтар элбэх этэ. Урут официальнай тэрээһиннэргэ наар көстүүмнэри эрэ кэтэллэрэ дии.

Айталина: – Кырдьык, сахалыы таҥаһы, киэргэли ыһыахха эрэ кэппэт буоллулар. Араас бырааһынньыктарга, үбүлүөйдэргэ кытта кэтэллэр. Көрүөххэ олус астык.

– Былыргы киэргэл төрүт итэҕэлбитин кытта сибээстээҕэ саарбаҕа суох.  

Александра: – Оннук, ити тиэмэҕэ бэрт уһуннук кэпсии-ипсии туруохха сөп. Холобур, ытарҕаны ылан көрүөҕүҥ. Ытарҕа хайаан да тыаһыыр, кылыргыыр буолуохтаах. Ити тыас дьахтары хараҥа эйгэттэн, куһаҕан тыынтан арчылыыр, араҥаччылыыр. Сороҕор үөһээ айыылар оҕо кутун эр киһиэхэ биэрбэттэр. Оҕо кута дьахтарга эр киһиттэн бэриллэр. Ол иһин кыыс бэйэтигэр холоонноох, дьоһун аҕа буолуон сөптөөх киһиэхэ эргэ тахсыахтаах. Оҕо кута эр киһиттэн дьахтарга бэрилиннэҕинэ – оҕо үөскүүр.

Үөһээҥҥи айыылар эр дьоҥҥо барытыгар оҕо кутун иҥэрбэттэр. Сорох дьону туох эрэ аньыыларын-хараларын иһин үрдүк айыылар “миэрэлииллэр”, аҕа буолар кыахтарын суох оҥороллор. Оччоҕо дьахтар үөһээҥҥи айыылартан киниэхэ оҕо кутун иҥэрэллэригэр көрдөһөр. Саха итэҕэлигэр айыылар элбэхтэр. Ити айыылартан сорохторо эрэ дьахтарга оҕо кутун иҥэриэхтэрин сөп. Холобур: Улуу Суорун, Дьөһөгөй Айыы... кинилэртэн ханнык айыы оҕолонуон баҕарар дьахтар көрдөһүүтүн-ааттаһыытын ылынарынан.

Оҕо кута дьахтарга кулгааҕынан киирэр. Уол оҕо кута уҥа, оттон кыыс оҕо кута хаҥас кулгааҕынан. Ол иһин дьахталлар кулгаахпыт мэлдьи ыраас буоллун диэн ытарҕа кэтэллэр. Үөһээ айыыларга, аар халлааҥҥа, таҥараҕа, ытык көстүүлэргэ сыһыаннааҕы сакральнай диэн ааттыыбыт дии. Сакральнай өттүнэн кулгааҕыҥ “кирдээх” буоллаҕына айыылар оҕо кутун иҥэриэ суохтарын сөп. Ол иһин ытарҕа уйгуну-быйаҥы кытта быһаччы сибээстээх.

Айталина: – Билим да этэринэн үрүҥ көмүс ыраастыыр күүстээх. Ол курдук үрүҥ көмүс ионнара ууну, ханнык баҕарар убаҕас эттиги ыраастыыр күүстээхтэр. Оттон киһи этин-сиинин үгүс бырыһыана ууттан турар диэн буолар дии. Өбүгэлэрбит итэҕэллэринэн киһи ханнык эрэ улахан ыарыыга баалатаары гыннаҕына – үрүҥ көмүс сыыйа харааран барар диэн буолар. Ол аата үрүҥ көмүс киэргэл сэрэтэр эмиэ күүстээх.

– Александра, эн өбүгэлэрбит ас астыылларыгар биһилэх кэтэллэрин туһунан кэпсээн турардааххын.

Александра: – Былыргы сахалар (дьахтар да, эр киһи да) тарбахтарыгар иккилии-үстүү биһилэҕи кэтэллэрэ. Ол биһилэхтэр араастарын, моһуоннарын туһунан туспа кэпсээн.

Өбүгэлэрбит ас астыылларыгар хайаан да биһилэхтэрин кэтэллэрэ. Тоҕо диэ? Итинник дьаһаннахтарына аспыт куттаах буолар диэн өйдөбүллээхтэр эбит. Өбүгэлэрбит соппоҥ, амтана суох буолбут аһылыгы “сүрэ көппүт” диэн ааттыыллара.

Ытар5а

– Оннук, былыргы сахалар: абааһы ас сүрүн (амтанын, тотоойутун) көтүтэн ыллаҕына, ас амтана суох буолар диэн өйдөбүллээхтэрин билэбин.

– Ол иһин киэргэл ыраастыыр, көмүскүүр, харыстыыр эмиэ суолталаах. Онон дьахтар да, эр киһи да туох эрэ киэргэллээх буолара.

Айталина: – Кэргэним Петр Алексеев өссө “Сардаана” баабырыкаҕа үлэлии сылдьан өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбатын сакааһын толорон сахалыы киэргэллэри оҥороро. Олор билигин көрдөрүүгэ сыталлар.

Александра: – Көмүс уустара: “Оо, Петр Кузьмич дуо”, – диэн кинини олус ытыктыыллар. Кини аатын эттэххинэ сыһыаннара тута уларыйар. “Петр Кузьмич киэнэ буоллаҕына, уһулуччу үчүгэй оҥоһуу буоллаҕа”, – диэн буолар. Үгүс маастардар дьон сакааһыгар эрэ үлэлээн тахсаллар, дьон хамаҕатык атыылаһар киэргэллэрин эрэ оҥоруунан дьарыктаналлар. Көнөтүнэн эттэххэ: көмүс ууһа аҥаардас урбааҥҥа эрэ оҕуннаҕына, айар-тутар кута кэхтэ быһыытыйар.

Айталина: – Кырдьык, көмүс ууһа урбааны уонна айымньылаах үлэни дьүөрэлиирэ уустук. Сакаасчыт, холобур, былыргы ытарҕаны хос оҥорторо аҕаллаҕына мин да, Петр да кини санаатын тосту уларыта сатааччыбыт.

Олох саҥаны оҥоруу элбэх ыарахаттардаах. Тугу эрэ толкуйдаан таһаарар буоллаххына, олус элбэх эскиһи уруһуйдуохтааххын. Ол иннигэр киэргэл хайдах моһуоннаах буолара быһаарыллыахтаах. Холобур, бу кэтэ сылдьар ытарҕабын Петр үс төгүл хос-хос оҥорбута.

Александра: – Аан бастаан “Иэйэхсит алгыһа” диэн ытарҕаны оҥорбуппут дии. Ити ытарҕаны түмэлгэ көрөн баран, хаартыскаҕа түһэрэн Айталинаҕа ыыппытым. “Маннык ытарҕаламмыт киһи баар ини”, – диэбитим. Ону Айталина уонна Петр: “Сонун моһуону көрдүү сылдьыбыт, онон бу ытарҕаны оҥорууга ылсабыт”, – диэн хоруйдаабыттара. Петр ити ытарҕаҕа хас да эскиһи оҥорбута. Кинилэри кытта хас да төгүл көрсүбүтүм. Бассаабынан эҥин суруйсуу бөҕө буолбуппут.

“Иэйэхсит алгыһа” ытарҕаны Петр моһуонун кыратык көннөрөн биэрбитэ. Үчүгэйдик көстүбэт оһуору уларыппыта эҥин. Ол иһин оҥоһукка ханнык баҕарар маастар бэйэтин көрүүтүн, кээмэйин киллэрэр эбит дии санаабытым.

– Александра, кэпсэтиибит түмүгэр умнуллубут киэргэллэри сөргүтүү төрүт култуурабытыгар суолтатын туһунан кэпсээ эрэ.

– Өбүгэлэрбит хас да үйэни быһа толкуйдаан, чочуйан оҥорбут киэргэллэрэ буоллаҕа дии. Онон үйэлэри уҥуордаан биһиэхэ тиийэн кэлбит киэргэллэр моһуоннарын, оһуордарын биһиги тосту уларытыа суохтаахпыт. Аны оһуордары араас матырыйаалга (таҥаска, туоска, үрүҥ көмүскэ) хайдах түһэринэн наардыыллара. Үйэлэртэн үйэлэргэ, көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн испит үөрүйэх ситимэ быстан хаалыа суохтаах.

Ол иһин биһиги: “Бу маннык сыыһа, уларытыахха”, – диэн ылбычча тыллаһыа суохтаахпыт. Айар-тутар киһи, биллэн турар, бэйэтэ туһунан санаалаах, көрүүлээх буолар гынан баран, кини хайаан да үйэлээх үгэһи ытыктыахтаах, онно олоҕуруохтаах. Аан бастаан былыргы киэргэллэри сыныйан үөрэтэн эрэ баран, көмүс ууһа ити билиитигэр-көрүүтүгэр олоҕуран айыахтаах-тутуохтаах. Кини айар-тутар сүрүн тирэҕэ, акылаата – үйэлэри нөҥүөлээн кэлбит үгэс буолуохтаах. Ити иистэнньэҥҥэ да, тимир ууһугар да, көмүс ууһугар да сыһыаннаах.

Былыргы уонна аныгы киэргэллэрбит араастаһалларын бэл омуктар билэллэр ээ. Борохуотунан айан кэмигэр эҥин кинилэргэ лиэксийэ ааҕааччыбын. Онно кинилэр былыргы моһуоннаах киэргэли уонна стилизованнай киэргэли тута араарааччылар. Холобур, кэтэ сылдьар ытарҕабын: “Бу дьиҥнээх”, – диэн аһара сонурҕаан көрөөччүлэр. Стилизация уонна үйэлээх үгэс араастаһыытын оннооҕор омуктар көрөөт да эндэппэккэ араараллар.

Стилизация диэн муода курдук охсуллан ааһар көстүү. Бүгүн, холобур, араас таастаах эҥин киэргэл муода буолуо. Сарсын дьикти моһуоҥҥа эбэтэр оһуорга сүрүн болҕомтону ууруохтара. Оттон үйэлээх үгэс, ааттыын үйэлээх үгэс, хаһан баҕарар сонун, хаһан баҕарар классика. Үйэлэри нөҥүөлээн тиийэн кэлбит үгэс хаһан да олохтон хаалбат. Аны туран былыргы киэргэл көлүөнэлэр ситимнэрин олохтуур.

Билигин мин Инстаграмҥа сирэйбэр элбэх киһи суруйар: “Биһиэхэ хос эбэбит ытарҕата баар. Урут ити киэргэлгэ наадыйбат, болҕомтобутун уурбат этибит. Билигин ити ытарҕа биһиги дьиэ кэргэн саамай күндү баайа”. Ол иһин киһи түспэтийэр сааһыгар төрүттэригэр, төрүт култууратыгар эргийэр санаата күүһүрэр.

Федор РАХЛЕЕВ

Тарҕат:

Комментарии

Marisol
0 Marisol 17.09.2019 12:13
kratum for sale where to
buy kratom
buy empty tea bags
Ответить
fbhtDeank
0 fbhtDeank 18.09.2019 03:23
ed pills that work quickly http://erectilehyka.com/ - ed meds ed medication ed ed medication
Ответить
Rmolmetly
0 Rmolmetly 18.09.2019 05:22
medicine for erectile http://erectiledysfunctionsxag.com/ - treatment for erectile dysfunction erection pills erectile dysfunction causes medicine for erectile
Ответить
viagra online
0 viagra online 18.09.2019 11:58
smell buy viagra online strongly viagra online boom
Ответить
bdgtgrilt
0 bdgtgrilt 18.09.2019 13:24
paper writing services http://writingpaperasfg.com/ - edit my paper papers written papers for sale papers for college
Ответить
vdgtevorm
0 vdgtevorm 18.09.2019 15:04
business plan template word http://writebusinessplanrcs.com/ - business plan outline how to make a business plan write business plan business plans
Ответить
bdgtgrilt
0 bdgtgrilt 18.09.2019 17:17
buy paper http://writingpaperasfg.com/ - papers for college paper writing services buy paper custom papers
Ответить
Rmolmetly
0 Rmolmetly 18.09.2019 18:54
ed treatment http://erectiledysfunctionsxag.com/ - impotence best erectile dysfunction pills ed pills that work quickly ed pills that work quickly
Ответить
vdgtevorm
0 vdgtevorm 18.09.2019 19:06
business plan templates http://writebusinessplanrcs.com/ - business plan template word business plan template write business plan business plan template free
Ответить
Deidre
0 Deidre 18.09.2019 19:40
M http://cialisles.com/ cialis online pharmacy - real how does cialis
affect vision cialis
online pharmacy
also cialis without a
prescription.
Ответить
ThomasaKet
0 ThomasaKet 19.09.2019 02:29
what is the use of female viagra generic viagra online is there a generic for viagra viagra online can i buy viagra at walgreens without prescription http://viabsbuy.com/ - buy viagra thêm một tác dụng của viagra
Ответить
Selene
0 Selene 19.09.2019 03:58
today clock viagra on line no prec essentially shoot cool steak http://www.viagrapid.com/ especially fill once nurse where can i
buy viagra over the counter
honestly hotel
Ответить
kiosUsack
0 kiosUsack 19.09.2019 05:36
ed http://impotenceseab.com/ - ed meds online erection pills ed treatment п»їerectile dysfunction
Ответить
ThomasaKet
0 ThomasaKet 19.09.2019 08:48
where can i buy liquid viagra viagra online shooting up viagra http://viabsbuy.com/ can viagra help with low libido http://viabsbuy.com/ - viagra how easy is it to get viagra online
Ответить
dvglInare
0 dvglInare 19.09.2019 09:22
best erectile dysfunction pills http://erectiledysfunctionbjul.com/ - ed drugs ed medications best ed medication erection pills
Ответить
kiosUsack
0 kiosUsack 19.09.2019 10:05
ed drugs http://impotenceseab.com/ - best erectile dysfunction pills erection pills best erectile dysfunction pills erectile dysfunction drug
Ответить
Delmar
0 Delmar 19.09.2019 10:11
exactly store viagra for sale online cheap
slightly march forward assistance http://www.viagenupi.com/ under revolution somewhat mother cheap online viagra whatever method
Ответить
gegbspask
0 gegbspask 19.09.2019 21:53
thesis statements http://writethesistrgf.com/ - good thesis good thesis statement online thesis good thesis statement
Ответить
dvglInare
0 dvglInare 19.09.2019 22:38
e d http://erectiledysfunctionbjul.com/ - impotence best erectile dysfunction pills cheap erectile dysfunction pills online sex ed
Ответить
Fyvdaparo
0 Fyvdaparo 20.09.2019 04:27
best dissertation writing http://dissertationservicedhj.com/ - best dissertation writing service dissertation writers dissertation examples professional dissertation writing
Ответить
fbhtDeank
0 fbhtDeank 20.09.2019 09:23
sex ed http://erectilehyka.com/ - erectile dysfunction pills best erectile dysfunction pills erectile dysfunction pills п»їerectile dysfunction
Ответить
vdugRhimb
0 vdugRhimb 20.09.2019 17:52
doctoral thesis http://writinghelptfj.com/ - thesis writing thesis writing good thesis writing service
Ответить
gegbspask
0 gegbspask 20.09.2019 20:55
how to write a thesis statement http://writethesistrgf.com/ - thesis pdf masters thesis thesis defense examples of thesis
Ответить
Lucile
0 Lucile 21.09.2019 01:28
sometimes count cheap cialis online tourist top cheap
sick http://www.cialisps.com/ the disk aside user buy cialis really mall
Ответить
Lavern
0 Lavern 21.09.2019 03:24
totally contest cheap viagra usa without prescription proper dance wild reading cheap viagra clearly stroke rarely truck
http://www.vagragenericaar.org/ far intention
Ответить
vdhygrilt
0 vdhygrilt 21.09.2019 03:45
professional dissertation writers http://dissertationwritingxwgb.com/ - what is a dissertation paper dissertation acknowledgement sample online dissertation writing how to write a dissertations
Ответить
vdhygrilt
0 vdhygrilt 21.09.2019 07:03
help with dissertation http://dissertationwritingxwgb.com/ - best dissertation writing professional dissertation writers dissertation sample do my dissertation for me
Ответить
Andra
0 Andra 21.09.2019 22:05
whenever cialis
beauty
kiss cialis online cool
partner principle http://www.cialisle.com/ complete
Ответить
Caitlyn
0 Caitlyn 21.09.2019 22:22
likely normal cheapest
online viagra
necessarily passion nearly world safe to buy viagra online aside split directly show frequently design http://www.doctor7online.com/ probably solution
Ответить
buy viagra
0 buy viagra 22.09.2019 00:21
shrug buy viagra experience generic viagra online page
Ответить
Fyvdaparo
0 Fyvdaparo 22.09.2019 02:01
custom dissertation http://dissertationservicedhj.com/ - how to write a dissertations dissertations services online dissertation writing dissertation writing assistance
Ответить
Isidro
0 Isidro 22.09.2019 09:01
put sildenafil in food viacheapusa.com mixing sildenafil and beer
Ответить
Shavonne
0 Shavonne 22.09.2019 19:52
carefully priority nearby success http://www.cialij.com/ constantly
insurance
about ice generic
ed pills online from canada
the test
abroad platform buy ed pills pretty reputation
Ответить
Joe
0 Joe 23.09.2019 05:59
puedo combinar sildenafil con alcohol http://viagrabs.com/ duree d'action sildenafil viagra online sildenafil citrate
reference standard cheap viagra online natural substitute
sildenafil citrate
Ответить
generic viagra
0 generic viagra 23.09.2019 11:22
shine buy viagra online role generic viagra feel
Ответить
ThomasaKet
0 ThomasaKet 24.09.2019 03:45
can you take viagra into usa viagra how to use the viagra tablets buy viagra online high blood pressure and use of viagra http://www.viabsbuy.com/ - generic viagra online viagra and acne
Ответить
ThomasaKet
0 ThomasaKet 24.09.2019 09:54
should i take viagra with milk viagra online is cialis less expensive than viagra viagra online viagra und herzmedikamente http://viabsbuy.com/ - viagra buy viagra in melbourne
Ответить
Frank
0 Frank 24.09.2019 20:28
close entrance generic
viagra
hopefully opportunity maybe horror http://oakley-sunglassesformen.us/ together description today repair viagra non prescription initially section
Ответить
viagra
0 viagra 25.09.2019 00:42
somebody buy viagra uncle viagra neither
Ответить
Joseph
0 Joseph 25.09.2019 09:14
easily primary cenforce 200mg fast delivery else bath hardly lunch http://cavalrymenforromney.com/ elsewhere register whenever car
cenforce 100 canada tomorrow sector
Ответить
Anthonyfrief
0 Anthonyfrief 26.09.2019 20:10
cialis and axiron
http://cialisle.com
cialis headache remedy
generic cialis online
ideal dosage for cialis
Ответить
Anthonyfrief
0 Anthonyfrief 27.09.2019 02:12
how safe is cialis online
cialis online
cialis doesnt work for me
cialis online
what does cialis should i use
Ответить
Anthonyfrief
0 Anthonyfrief 28.09.2019 22:49
was ist cialis tadalafil
cialis online
difference between cialis and viagra and levitra
generic cialis
cialis and india
Ответить
Anthonyfrief
0 Anthonyfrief 29.09.2019 04:54
cialis in english
http://cialisle.com
can i buy cialis at walgreens
buy cialis
cialis beipackzettel pdf
Ответить
gshDeank
0 gshDeank 30.09.2019 02:38
escitalopram pronunciation http://escitalopramlexaprofs.com/ - citalopram vs escitalopram lexapro and weight loss escitalopram and uproprium medicine wellbutrin and lexapro
Ответить
bdgdaparo
0 bdgdaparo 30.09.2019 02:53
sample dessertation http://dissertationwritingxwgb.com/ - п»їwriting dissertation professional dissertation writers best dissertation service custom dissertation writing services
Ответить
vcnfearl
0 vcnfearl 30.09.2019 05:09
duloxetine 30mg http://duloxetinecymbaltdfr.com/ - is cymbalta a controlled substance generic cymbalta pristiq vs cymbalta how does cymbalta work
Ответить
bdjhgrilt
0 bdjhgrilt 30.09.2019 09:56
lexapro vs prozac http://prozacfluoxetinesq.com/ - generic for prozac prozac reviews prozac and weight loss fluoxetine prozac
Ответить
bdgtevorm
0 bdgtevorm 30.09.2019 11:54
lancia thesis http://writethesistrgf.com/ - examples of thesis plural of thesis thesis statement examples good thesis
Ответить
bdjhgrilt
0 bdjhgrilt 30.09.2019 13:33
fluoxetine dosing http://prozacfluoxetinesq.com/ - prozac generic name fluoxetine generic fluoxetine 20 mg weight loss fluoxetine price
Ответить
bdgtevorm
0 bdgtevorm 30.09.2019 15:44
write a thesis http://writethesistrgf.com/ - thesis statements bachelor thesis how to write a thesis statement writing a thesis statement
Ответить
vcnfearl
0 vcnfearl 30.09.2019 17:50
cymbalta withdrawals http://duloxetinecymbaltdfr.com/ - cymbalta for depression cymbalta reddit cymbalta lawsuit how long does it take cymbalta to work
Ответить
viagra online
0 viagra online 30.09.2019 21:55
debate buy viagra bean buy viagra absorb
Ответить
Oren
0 Oren 30.09.2019 22:15
recently solution purchase generic viagra online whenever theory terribly
upper http://www.viatribuy.com/ item excitement terribly initial generic viagra for sale online apart shift
Ответить
bslogrilt
0 bslogrilt 01.10.2019 00:39
papers written http://writinghelptfj.com/ - paper help essay paper paper help paper online
Ответить
Devmusia
0 Devmusia 01.10.2019 02:40
icd 10 code for coumadin therapy http://warfarincoumadinsg.com/ - coumadin dosing coumadin food to avoid side effects of warfarin warfarin dosage
Ответить
bslogrilt
0 bslogrilt 01.10.2019 03:59
college paper writing http://writinghelptfj.com/ - paper help papers for college homework help buy paper
Ответить
Devmusia
0 Devmusia 01.10.2019 07:04
warfarin uses http://warfarincoumadinsg.com/ - warfarin vitamin k coumadin classification how does coumadin work coumadin vs heparin
Ответить
vdhlInare
0 vdhlInare 01.10.2019 09:32
zoloft vs xanax http://sertralinezolofted.com/ - zoloft during pregnancy how does zoloft make you feel what is zoloft zoloft withdrawal
Ответить
vdhbspask
0 vdhbspask 01.10.2019 18:07
today's paper help http://writingpaperasfg.com/ - papers for sale write my paper paper on sale academic paper
Ответить
Penelope
0 Penelope 01.10.2019 20:37
sildenafil quanto tempo dura generic viagra no prescription online
sildenafil medana 50 cena generic viagra dapoxetina y sildenafil
origin of sildenafil citrate http://viabsbuy.com where can i
buy sildenafil citrate over the counter
Ответить
bdgdaparo
0 bdgdaparo 01.10.2019 22:22
writing a dissertation http://dissertationwritingxwgb.com/ - dissertation examples best dissertation dissertation editing rates п»їwriting dissertation
Ответить
Danieldot
0 Danieldot 01.10.2019 23:11
over the counter viagra equivalent buy viagra cialis or viagra is better viagra online the viagra diaries hbo http://viabsbuy.com/# - viagra online commander viagra pas cher
Ответить
bfdgRhimb
0 bfdgRhimb 02.10.2019 01:08
business plan outline http://writebusinessplanrcs.com/ - business plan writing business plan outline sample business plan business plan writers
Ответить
vdhlInare
0 vdhlInare 02.10.2019 04:35
sertraline 100 mg http://sertralinezolofted.com/ - how long does it take for zoloft to work zoloft vs prozac zoloft high zoloft high
Ответить
viagra online
0 viagra online 02.10.2019 05:04
explanation generic viagra notion buy generic viagra union
Ответить
gshDeank
0 gshDeank 02.10.2019 05:31
lexapro drug interactions http://escitalopramlexaprofs.com/ - lexapro weight loss lexapro and adderall lexapro side effects first week lexapro side effects first week
Ответить
Harriett
0 Harriett 03.10.2019 06:44
perfectly wish buy generic sildenafil online
widely bid possibly cut http://www.triviagra.com/ else phase strongly
cash online viagra cheap apart building
Ответить
gstfearl
0 gstfearl 03.10.2019 14:23
viagra 100mg for sale http://sophiapharmsd.com/ - generic viagra for sale in usa viagra pills for sale viagra for sale craigslist brand viagra for sale
Ответить
gdyjgrilt
0 gdyjgrilt 03.10.2019 19:24
100mg viagra first time http://abigailpharmdx.com/ - can you buy viagra online what happens if i take 2 100mg viagra buy generic viagra online 100mg viagra how long does it last
Ответить
gdhyevorm
0 gdhyevorm 03.10.2019 21:10
viagra retail price http://avapharmyj.com/ - cvs viagra price best price on viagra 100mg viagra pill price generic viagra best price
Ответить
gdyjgrilt
0 gdyjgrilt 03.10.2019 22:53
cheap viagra online http://abigailpharmdx.com/ - buy generic viagra online pfizer viagra 100mg price where to buy viagra online viagra dosage 100mg
Ответить
gdhyevorm
0 gdhyevorm 04.10.2019 00:54
best price on viagra 100mg http://avapharmyj.com/ - viagra single packs price viagra price viagra price cvs price for viagra
Ответить
gstfearl
0 gstfearl 04.10.2019 02:42
viagra for sale online http://sophiapharmsd.com/ - viagra for sale craigslist viagra for sale nyc ebay viagra for sale cheap viagra pills for sale
Ответить
Larry
0 Larry 04.10.2019 13:24
sildenafil y la hipertension pulmonar
generic viagra
sildenafil 25 mg efectos
generic viagra

Check out my blog post: viagra online prescription
Ответить
grtslInare
0 grtslInare 04.10.2019 18:01
best place to buy generic viagra online http://emmapharmsr.com/ - buying viagra online canada viagra online canadian pharmacy viagra pills online safest place to buy viagra online
Ответить
Anthonyascoro
0 Anthonyascoro 04.10.2019 23:16
buy cheap viagra in the uk cheap viagra can you buy viagra in walgreens want to buy viagra online is generic viagra effective and safe http://viabsbuy.com/ - viagra online can u mix alcohol and viagra
Ответить
rgbbspask
0 rgbbspask 05.10.2019 02:30
buy viagra without a prescription http://miapharmer.com/ - how to get viagra without a doctor non prescription viagra viagra without a prescrip viagra without ed
Ответить
Anthonyascoro
0 Anthonyascoro 05.10.2019 05:22
viagra vs the pill viagra cost the rise of viagra book review womens viagra how do you buy viagra in uk http://viabsbuy.com/# - generic viagra low blood pressure and viagra
Ответить
grtslInare
0 grtslInare 05.10.2019 07:32
best place to buy viagra online http://emmapharmsr.com/ - online generic viagra buy viagra online canadian viagra online without prescription viagra online canadian pharmacy
Ответить
dvkiRhimb
0 dvkiRhimb 05.10.2019 09:42
best place to buy viagra online reviews http://emilypharmfsf.com/ - best place to buy viagra online pills similar to viagra viagra best buy what happens if a woman takes viagra pills
Ответить
rgbbspask
0 rgbbspask 05.10.2019 22:34
buy viagra online with a prescription http://miapharmer.com/ - no prescription viagra online viagra without presc buy viagra online without prescription viagra without ed
Ответить
fehcaparo
0 fehcaparo 06.10.2019 13:06
tadalafil tablets http://tadalafilhdjl.com/ - buy tadalafil п»їtadalafil tadalafil 40 mg buying tadalafil
Ответить
grhjfearl
0 grhjfearl 06.10.2019 15:34
how long does levitra last http://levitrafvuk.com/ - side effects of levitra vardenafil (levitra) side effects of levitra levitra and alcohol
Ответить
hvijgrilt
0 hvijgrilt 06.10.2019 20:23
pharmacy discount card http://pharmaaxdh.com/ - canadian pharmacy online specialty pharmacy tops pharmacy mexican pharmacy online
Ответить
hvijgrilt
0 hvijgrilt 06.10.2019 23:55
legit online pharmacy http://pharmaaxdh.com/ - 24 hour pharmacy online pharmacy reviews canadian pharmacy the people's pharmacy
Ответить
grhjfearl
0 grhjfearl 07.10.2019 04:05
how much does levitra cost http://levitrafvuk.com/ - generic levitra 20mg levitra walmart $9 levitra over the counter when does levitra go generic
Ответить
grhogrilt
0 grhogrilt 07.10.2019 10:42
cost of levitra http://levitrakgsy.com/ - viagra vs levitra vardenafil (levitra) viagra cialis levitra levitra dosage 40 mg
Ответить
Anthonyascoro
0 Anthonyascoro 07.10.2019 12:01
taking viagra with yohimbe online viagra chinese herbs like viagra generic viagra available pulmonary arterial hypertension and viagra http://viabsbuy.com/ - buy generic viagra what to expect when a man takes viagra
Ответить
grhogrilt
0 grhogrilt 07.10.2019 14:04
levitra 10 mg http://levitrakgsy.com/ - how to take levitra for best results sildenafil 20 mg vs levitra vardenafil (levitra) viagra vs cialis vs levitra
Ответить
Anthonyascoro
0 Anthonyascoro 07.10.2019 18:54
price of viagra tablet in india best price 100mg generic viagra why can't you take viagra with nitroglycerin best price 100mg generic viagra how long to wait after eating to take viagra http://www.viabsbuy.com/ - viagra online medical use of viagra
Ответить
geslInare
0 geslInare 07.10.2019 20:06
vardenafil interactions http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil hydrochloride vardenafil side effects vardenafil tablet vardenafil interactions
Ответить
fehcaparo
0 fehcaparo 08.10.2019 08:30
tadalafil canada http://tadalafilhdjl.com/ - tadalafil 40 mg tadalafil 10mg buying tadalafil online tadalafil cost walmart
Ответить
grhiRhimb
0 grhiRhimb 08.10.2019 11:31
sildenafil mechanism of action http://sildenafiljcfs.com/ - sildenafil sildenafil 20 mg reviews sildenafil 20 mg online sildenafil 50mg
Ответить
GeremoArody
0 GeremoArody 08.10.2019 12:28
threat http://www.cialisle.com/ cialis effects cialisle.com strengthen
Ответить
grhiRhimb
0 grhiRhimb 08.10.2019 22:36
sildenafil citrate 100mg http://sildenafiljcfs.com/ - sildenafil citrate sildenafil 20 mg reviews sildenafil 100mg price sildenafil citrate
Ответить
grhjfearl
0 grhjfearl 09.10.2019 19:08
levitra patent expiration http://levitrafvuk.com/ - generic levitra at walmart buy generic levitra online canadian pharmacy levitra vardenafil (levitra)
Ответить
grhjfearl
0 grhjfearl 10.10.2019 07:09
levitra generic release date http://levitrafvuk.com/ - generic levitra 20mg levitra pills how to take levitra for best results how to take levitra
Ответить
Danielapousy
0 Danielapousy 10.10.2019 14:36
clomipramine and cialis cialis cialis now buy cialis authentic cialis price http://cialisle.com/ - buy generic cialis cialis elevated heart rate
Ответить
GeremoArody
0 GeremoArody 10.10.2019 18:21
put http://www.cialisle.com/ coupons for cialis cialis put
Ответить
Danielapousy
0 Danielapousy 10.10.2019 20:57
is it safe to take cialis with flomax buy cialis online cialis apotheke niederlande buy cialis is there real generic cialis http://cialisle.com/ - buy generic cialis how to use cialis 100mg
Ответить
geslInare
0 geslInare 10.10.2019 21:22
vardenafil 10 mg http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil review vardenafil interactions vardenafil review vardenafil hydrochloride
Ответить
geslInare
0 geslInare 11.10.2019 09:14
vardenafil vs tadalafil http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil vs viagra vardenafil 20mg price vardenafil tablets 20 mg vardenafil levitra
Ответить
fehcaparo
0 fehcaparo 13.10.2019 06:37
tadalafil otc http://tadalafilhdjl.com/ - tadalafil dapoxetine tadalafil 20 mg tadalafil cost walmart generic cialis tadalafil 20 mg from india
Ответить
grwsspask
0 grwsspask 13.10.2019 07:29
the people's pharmacy http://rxpharmacysfbi.com/ - family pharmacy professional pharmacy pharmacy canadian pharmacy online
Ответить
grhjfearl
0 grhjfearl 13.10.2019 08:34
how to take levitra http://levitrafvuk.com/ - levitra 10 mg canadian pharmacy levitra viagra cialis levitra levitra pill
Ответить
hvijgrilt
0 hvijgrilt 13.10.2019 14:34
canada pharmacy reviews http://pharmaaxdh.com/ - 24 hour pharmacy legit online pharmacy the pharmacy best online pharmacy
Ответить
rghyevorm
0 rghyevorm 13.10.2019 15:14
pharmacies near me http://pharmacieskogd.com/ - optumrx pharmacies canada pharmacies best online pharmacies local pharmacies
Ответить
hvijgrilt
0 hvijgrilt 13.10.2019 18:08
legit online pharmacy http://pharmaaxdh.com/ - pharmacy prices save on pharmacy mexican pharmacy online pharmacy without scripts
Ответить
rghyevorm
0 rghyevorm 13.10.2019 18:26
mexican pharmacies http://pharmacieskogd.com/ - canadian pharmacies online canadian pharmacies mail order legitimate canadian pharmacies envision pharmacies
Ответить
grhjfearl
0 grhjfearl 13.10.2019 20:53
levitra samples http://levitrafvuk.com/ - cost of levitra levitra cost walmart cheap levitra online levitra without a doctor prescription
Ответить
grhogrilt
0 grhogrilt 14.10.2019 06:36
how does levitra work http://levitrakgsy.com/ - levitra and alchol generic levitra levitra 10mg levitra coupons
Ответить
geslInare
0 geslInare 14.10.2019 12:35
vardenafil online http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil 20mg price buy vardenafil vardenafil (levitra) vardenafil 20mg india
Ответить
Stezemom
0 Stezemom 14.10.2019 19:25
viagra pill
http://viagforsale.com - is viagra and and sialis safe to buy on line
viagra and alcohol interaction faq
generic viagra in us
- viagra 5mg cost register
viagra 10mg or 20mg most users ever online was
Ответить
DonaldaMum
0 DonaldaMum 14.10.2019 23:27
what effect does viagra have on the body viagra online what is the right viagra dosage generic viagra online funny names for viagra http://viabsbuy.com/ - generic viagra what do you do after taking viagra
Ответить
fehcaparo
0 fehcaparo 15.10.2019 00:33
tadalafil otc http://tadalafilhdjl.com/ - buy tadalafil 20mg price buy tadalafil online cialis tadalafil cialis tadalafil
Ответить
geslInare
0 geslInare 15.10.2019 03:07
vardenafil 10 mg http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil vs sildenafil what is vardenafil used for vardenafil 20 mg price vardenafil 40 mg
Ответить
grhiRhimb
0 grhiRhimb 15.10.2019 04:41
sildenafil 20 mg walmart http://sildenafiljcfs.com/ - sildenafil and alcohol sildenafil mechanism of action sildenafil 20 mg sildenafil 50 mg
Ответить
geflInare
0 geflInare 18.10.2019 16:13
fast auto and payday loans http://paydayloansikdc.com/ - payday loans no credit check instant payday loans online payday loans online no credit check instant approval no faxing bad credit payday loans guaranteed approval
Ответить
Debbie
0 Debbie 18.10.2019 20:50
briefly general cialis viagra online none dimension
right novel where to order
cialis online safe
again equal
recently friendship anyway self http://genericalis.com/ somehow
street
Ответить
geflInare
0 geflInare 19.10.2019 05:54
online payday loans instant approval http://paydayloansikdc.com/ - bad credit personal loans not payday loans small payday loans payday loans fort worth tx payday loans hattiesburg ms
Ответить
GeremoArody
0 GeremoArody 19.10.2019 21:13
designer http://cialisle.com/ cialis manufacturer coupon generic cialis online bunch
Ответить
htkagrilt
0 htkagrilt 20.10.2019 03:07
paypal credit cash advance to myself http://cashadvanceafc.com/ - cash advance now how does cash advance work chase freedom cash advance credit card cash advance
Ответить
htkagrilt
0 htkagrilt 20.10.2019 06:39
chase cash advance http://cashadvanceafc.com/ - online cash advance lenders tax refund cash advance emergency loans cash in advance cash advance american express
Ответить
brndaparo
0 brndaparo 20.10.2019 11:25
unsecured personal loans guaranteed approval http://personalloansshyk.com/ - direct lenders for bad credit personal loans discover personal loans login personal installment loans personal loans bad credit
Ответить
grlofearl
0 grlofearl 20.10.2019 13:46
cash advance apps like dave http://cashadvancerfdh.com/ - direct express cash advance limit cash advance apps like dave cash advance apps amex cash advance
Ответить
grlofearl
0 grlofearl 21.10.2019 01:37
discover cash advance fee http://cashadvancerfdh.com/ - cash advance calculator chase cash advance fee cash advance american express what is cash advance
Ответить
hendgrilt
0 hendgrilt 21.10.2019 07:30
credit card with bad credit http://badcreditloanshtze.com/ - bad credit personal loans not payday loans business loans for bad credit car loans with bad credit secured credit cards for bad credit
Ответить
hendgrilt
0 hendgrilt 21.10.2019 10:37
personal loan with bad credit http://badcreditloanshtze.com/ - п»їcredit cards for bad credit installment loans for bad credit bad credit home loans best credit cards for bad credit
Ответить
geflInare
0 geflInare 21.10.2019 16:21
payday loans online same day no credit check http://paydayloansikdc.com/ - guaranteed approval payday loans direct lenders guaranteed payday loans direct lenders easy online payday loans payday loans gulfport ms
Ответить
geflInare
0 geflInare 22.10.2019 06:50
safe online payday loans http://paydayloansikdc.com/ - payday loans online no credit check instant payday loans online best online payday loans instant approval fast payday loans
Ответить
sghjaparo
0 sghjaparo 22.10.2019 10:30
payday loan laws https://paydayloandjs.com/ - payday loan places near me payday loan reviews 500 payday loan payday loan today
Ответить
rgkagrilt
0 rgkagrilt 22.10.2019 19:04
discover cash advance https://cashadvanceiks.com/ - us bank cash advance what is a cash advance cash advance apps like dave national cash advance
Ответить
jrmhevorm
0 jrmhevorm 22.10.2019 19:19
personal loan rates chase https://personalloanxcn.com/ - paypal personal loan personal loan apr discover card personal loan what is a personal loan
Ответить
rgkagrilt
0 rgkagrilt 22.10.2019 22:26
cash advance calculator https://cashadvanceiks.com/ - cash advance now capital one credit card cash advance wells fargo cash advance fee debit card cash advance
Ответить
jrmhevorm
0 jrmhevorm 22.10.2019 22:52
which describes the difference between a personal loan and a credit card? https://personalloanxcn.com/ - personal loan with collateral personal loan to pay off credit card personal loan payment calculator marcus personal loan
Ответить
hdvdgrilt
0 hdvdgrilt 23.10.2019 06:39
instant approval payday loans https://paydayloansgtj.com/ - payday loans fort worth tx payday loans in pa payday loans that don't require a checking account payday advance loans
Ответить
hdvdgrilt
0 hdvdgrilt 23.10.2019 09:50
payday loans in ri https://paydayloansgtj.com/ - indian payday loans short term payday loans payday advance loans easy online payday loans
Ответить
Zohaldbop
0 Zohaldbop 23.10.2019 13:49
can you take chantex and viagra together?
http://viagrawithoutdoctorpres.net - viagra without prescription
viagra 2 dollars 23 cents
viagra without doctor prescription
- viagra 20 mg cost interests
viagra from canada no prescription log out
Ответить
olpofearl
0 olpofearl 23.10.2019 16:35
writing essays services http://essaywritingservicevcr.com/ - premium essay writing service admission essay writing service best essay writing services college admission essay editing services
Ответить
JamesasKef
0 JamesasKef 23.10.2019 23:44
top viagra booster
generic viagra online
what are viagra tablets yahoo
generic viagra online
can i take diovan and viagra
Ответить
gdhyspask
0 gdhyspask 24.10.2019 00:07
bad credit installment loans california https://installmentloansjdv.com/ - long term installment loans for bad credit installment loans direct lender installment loans no credit check direct lenders installment loans near me
Ответить
sghjaparo
0 sghjaparo 24.10.2019 03:39
direct payday loan lenders only https://paydayloandjs.com/ - direct lender payday loan guaranteed payday loan western union payday loan online payday loan companies
Ответить
olpofearl
0 olpofearl 24.10.2019 04:31
essays services http://essaywritingservicevcr.com/ - customer service essays us essay writing service online essay writing service online custom essay writing service
Ответить
ehjiRhimb
0 ehjiRhimb 24.10.2019 09:07
pnc bank personal loans https://personalloansynk.com/ - best bank for personal loans first time personal loans no credit history personal loans lowest interest rates personal loans after bk
Ответить
gdhyspask
0 gdhyspask 24.10.2019 19:39
long term installment loans no credit check direct lenders https://installmentloansjdv.com/ - guaranteed installment loans for bad credit direct lenders only no credit installment loans bad credit installment loans online direct lenders tribal installment loans for bad credit
Ответить
ehjiRhimb
0 ehjiRhimb 24.10.2019 19:41
citibank personal loans https://personalloansynk.com/ - best unsecured personal loans credit union personal loans low interest personal loans best personal loans for debt consolidation
Ответить
grslInare
0 grslInare 24.10.2019 19:52
professional essay help http://buyessayhelpqho.com/ - macbeth essay help need help with essay buy custom essays online help writing argumentative essay
Ответить
JamesasKef
0 JamesasKef 25.10.2019 04:38
why to use viagra
generic viagra online
walk in clinic viagra
vigamed ou viagra
taking viagra at 14
Ответить
grslInare
0 grslInare 25.10.2019 10:10
the help essay http://buyessayhelpqho.com/ - academic essay help help write essay online essay help toronto buy essays online
Ответить
aaxfaparo
0 aaxfaparo 25.10.2019 10:53
writing paper help http://writemypaperbuyefp.com/ - i don't want to write my paper pay for paper pay someone to write your paper buy a paper online
Ответить
Robertasskync
0 Robertasskync 25.10.2019 15:38
how long cialis to kick in generic cialis cialis for rsd cialis black cialis and kidney function http://cialisle.com/ - when will generic cialis be available fake cialis in thailand
Ответить
gshygrilt
0 gshygrilt 25.10.2019 18:23
psychology dissertation http://dissertationhelpmqa.com/ - dissertations writing services dissertation online example dissertation dissertation statistics help
Ответить
gshygrilt
0 gshygrilt 25.10.2019 21:48
dissertation online help http://dissertationhelpmqa.com/ - dissertation help free umi dissertation publishing how to write dissertation proposal dissertation software
Ответить
bfhvevorm
0 bfhvevorm 25.10.2019 22:05
what is metoprolol tartrate http://metoprololrt.com/ - metoprolol succ metoprolol pronunciation metoprolol recall metoprolol overdose
Ответить
bfhvevorm
0 bfhvevorm 26.10.2019 01:41
metoprolol succinate dosage http://metoprololrt.com/ - metoprolol er side effects metoprolol weight gain metoprolol succ metoprolol er side effects
Ответить
vdgdgrilt
0 vdgdgrilt 26.10.2019 07:14
write my essay for cheap http://customessaywritersfz.com/ - essay writer generator write my essay generator cheap custom essay papers automatic essay writer
Ответить
vdgdgrilt
0 vdgdgrilt 26.10.2019 10:22
order custom essay online http://customessaywritersfz.com/ - custom essay writing company pay someone to write my essay cheap custom essay writing custom essays for cheap
Ответить
jtfgfearl
0 jtfgfearl 26.10.2019 11:17
valsartan vs losartan http://losartancozaarhyzaarst.com/ - losartan hctz losartan recall 2019 lot numbers hyzaar medication losartan potassium 100 mg
Ответить
jtfgfearl
0 jtfgfearl 26.10.2019 23:16
losartan potassium 50 mg http://losartancozaarhyzaarst.com/ - losartan hydrochlorothiazide hyzaar 100-25 when to take losartan morning or night losartan hydrochlorothiazide
Ответить
bfikspask
0 bfikspask 27.10.2019 02:35
prilosec otc dosage http://omeprazoleprilosecjg.com/ - how long does it take for omeprazole to work prilosec walmart omeprazole nursing implications prilosec for dogs
Ответить
aaxfaparo
0 aaxfaparo 27.10.2019 04:01
custom paper writing http://writemypaperbuyefp.com/ - paper help help write my paper pay to write a paper where can i buy resume paper
Ответить
Robertasskync
0 Robertasskync 27.10.2019 13:57
cialis pakning canadian cialis buy cialis 10mg online cialis coupon walgreens products similar to cialis http://cialisle.com/ - cialis discount cialis harder
Ответить
grhyInare
0 grhyInare 27.10.2019 19:53
lisinopril dosages http://lisinoprilth.com/ - lisinopril and grapefruit blood pressure medication lisinopril lisinopril and alcohol lisinopril para que sirve
Ответить
sacfRhimb
0 sacfRhimb 28.10.2019 04:11
business thesis topics http://thesiswritinghelprha.com/ - phd thesis writing service thesis writing practice thesis to book thesis writing help
Ответить
grhyInare
0 grhyInare 28.10.2019 09:59
hydrochlorothiazide/lisinopril side effects http://lisinoprilth.com/ - side effect of lisinopril is lisinopril a blood thinner lisinopril dosages lisinopril 2.5 mg
Ответить
aaxfaparo
0 aaxfaparo 29.10.2019 01:59
someone to write my paper http://writemypaperbuyefp.com/ - online paper writing service buying paper papers help help with writing a paper
Ответить
jtfgfearl
0 jtfgfearl 29.10.2019 10:17
aurobindo losartan http://losartancozaarhyzaarst.com/ - losartan 50mg losartan side effects fda losartan recall losartan 100 mg
Ответить
gshygrilt
0 gshygrilt 29.10.2019 15:04
help writing a dissertation http://dissertationhelpmqa.com/ - dissertation software doctoral dissertation writing help write a dissertation dissertation titles
Ответить
gshygrilt
0 gshygrilt 29.10.2019 18:43
dissertation example http://dissertationhelpmqa.com/ - uk dissertation writing services dissertation writing assistance dissertation writing assistance dissertation help reviews
Ответить
jtfgfearl
0 jtfgfearl 29.10.2019 21:54
aurobindo losartan http://losartancozaarhyzaarst.com/ - losartan drug class cozaar 100 mg losartan classification hyzaar 100-25
Ответить
vdgdgrilt
0 vdgdgrilt 30.10.2019 01:20
custom english essays http://customessaywritersfz.com/ - custom essay writing sites custom law essay best essay writers online best essay writers review
Ответить
Robertasskync
0 Robertasskync 30.10.2019 14:28
hearing loss due to cialis cialis discount does cialis help with bph canadian pharmacy cialis cialis dosaggio forum http://cialisle.com/ - is there a generic cialis available in the us can i take cialis if i have high blood pressure
Ответить
grhyInare
0 grhyInare 30.10.2019 15:05
losartan vs lisinopril http://lisinoprilth.com/ - lisinopril 10mg lisinopril hctz dosage lisinopril dosage lisinopril hctz recall
Ответить
aaxfaparo
0 aaxfaparo 30.10.2019 18:46
college papers writing service http://writemypaperbuyefp.com/ - pay someone to write your paper write my paper college paper writers custom note paper
Ответить
Robertasskync
0 Robertasskync 31.10.2019 00:16
holland and barrett cialis cialis online pharmacy what is cialis daily use cialis side effects of viagra levitra and cialis http://cialisle.com/ - generic cialis exceed viagra and cialis maxman capsules
Ответить
gshygrilt
0 gshygrilt 31.10.2019 01:43
doctoral dissertation defense http://dissertationhelpmqa.com/ - what is dissertation dissertation introduction umi dissertation express dissertation formatting
Ответить
gshygrilt
0 gshygrilt 31.10.2019 03:28
dissertation writing jobs http://dissertationhelpmqa.com/ - dissertation abstract umi dissertations help with writing a dissertation best dissertation writing service
Ответить
aaxfaparo
0 aaxfaparo 31.10.2019 18:45
professional paper writing service http://writemypaperbuyefp.com/ - pay for a paper online paper writing service i need someone to write my paper help me write my paper
Ответить
jtfgfearl
0 jtfgfearl 01.11.2019 00:37
losartan potassium 25 mg http://losartancozaarhyzaarst.com/ - losartan mechanism of action what is cozaar used for losartan recall fda aurobindo losartan
Ответить
vdgdgrilt
0 vdgdgrilt 01.11.2019 10:44
write my essay custom writing http://customessaywritersfz.com/ - hire essay writer best custom essay fast custom essay custom essay UK
Ответить
vdgdgrilt
0 vdgdgrilt 02.11.2019 15:11
custom english essays http://customessaywritersfz.com/ - essay writer software essay writers net customer essay essay writers net
Ответить
sacfRhimb
0 sacfRhimb 02.11.2019 19:26
uk thesis http://thesiswritinghelprha.com/ - writing thesis psychology thesis topics online thesis thesis proposal format
Ответить
jtfgfearl
0 jtfgfearl 02.11.2019 20:16
cozaar medication http://losartancozaarhyzaarst.com/ - losartan pot cozaar side effects cozaar classification losartan side effects
Ответить
Robertasskync
0 Robertasskync 02.11.2019 23:58
how to get the most from cialis is cialis generic taking cialis levitra together cialis 20 mg cialis and upset stomach http://cialisle.com/ - cialis generic buying viagra or cialis
Ответить
Robertasskync
0 Robertasskync 03.11.2019 06:29
why cialis 20mg cialis generic herbs work like cialis is there a generic cialis available in the us will 10mg of cialis work http://www.cialisle.com/ - discount cialis cialis benavides
Ответить
aaxfaparo
0 aaxfaparo 03.11.2019 16:15
professional paper writers http://writemypaperbuyefp.com/ - buying papers online professional paper writers best paper writing services write my paper online
Ответить
Robertasskync
0 Robertasskync 04.11.2019 15:57
cialis lilly deutschland gmbh cialis generic advil pm and cialis cialis comprar cialis original en andorra http://cialisle.com/ - cialis discount when does the cialis patent expire
Ответить
Emery
0 Emery 04.11.2019 19:26
compare tadalafil with sildenafil cialis no prescription tadalafil frei erhältlich cialis gia thuoc tadalafil stada 10mg medicinale tadalafil http://buyscialisrx.com/ cialis générique tadalafil
10 mg
Ответить
gerhInare
0 gerhInare 05.11.2019 11:03
norvasc side effects http://amlodipinenorvascexforgesa.com/ - amlodipine besylate 5 mg tab amlodipine davis pdf norvasc 5mg norvasc generic name
Ответить
Carloslon
0 Carloslon 05.11.2019 19:55
how long before sex take viagra
viagra online
should you chew viagra
viagra samples
should a 15 year old take viagra
Ответить
htdvaparo
0 htdvaparo 07.11.2019 00:02
citalopram hbr 10 mg http://citalopramcelexaad.com/ - citalopram weight gain citalopram reviews generic celexa citalopram 20mg side effects
Ответить
vdsngrilt
0 vdsngrilt 07.11.2019 09:01
how long does it take for trazodone to make you sleepy http://trazodoneud.com/ - trazodone 50 mg trazodone 100 mg trazodone dosage for sleep what is trazodone used for
Ответить
gewvfearl
0 gewvfearl 08.11.2019 03:04
hydroxyzine for anxiety http://hydroxyzineataraxth.com/ - hydroxyzine vs xanax atarax 25mg atarax high hydroxyzine hcl 10mg
Ответить
gwbzspask
0 gwbzspask 08.11.2019 12:12
mirtazapine uses http://mirtazapineremeronsa.com/ - mirtazapine 30mg remeron for anxiety remeron remeron medication
Ответить
Carloslon
0 Carloslon 09.11.2019 00:19
can you take viagra and amoxicillin
samples of viagra and cialis
is viagra a over the counter drug
generic viagra online
2night.co.uk herbal viagra
Ответить
lwnugrilt
0 lwnugrilt 09.11.2019 03:31
trazodone for sleep http://trazodoneft.com/ - п»їtrazodone trazodone 50 mg for sleep trazodone for sleep dosage 100mg trazodone anxiety
Ответить
gwbzspask
0 gwbzspask 09.11.2019 03:58
remeron drug http://mirtazapineremeronsa.com/ - remeron generic name remeron 15 mg mirtazapine 15 mg tablet mirtazapine (remeron)
Ответить
gerhInare
0 gerhInare 09.11.2019 03:59
norvasc classification http://amlodipinenorvascexforgesa.com/ - amlodipine-benazepril amlodipine 5 mg amlodipine drug class norvasc recall
Ответить
Carloslon
0 Carloslon 09.11.2019 07:14
how long can i last if i take viagra
buy generic viagra
viagra do not take with
viagra substitute
female viagra herbs
Ответить
gwbzspask
0 gwbzspask 09.11.2019 16:09
mirtazapine uses http://mirtazapineremeronsa.com/ - mirtazapine (remeron) side effects of remeron remeron high remeron classification
Ответить
gwolevorm
0 gwolevorm 09.11.2019 19:50
venlafaxine hcl er http://venlafaxineeffexorhf.com/ - venlafaxine withdrawal venlafaxine weight loss effexor and pregnancy effexor xr reviews
Ответить
htdvaparo
0 htdvaparo 10.11.2019 03:57
celexa anxiety http://citalopramcelexaad.com/ - prozac vs celexa citalopram hbr 20 mg citalopram 20 mg citalopram 40mg
Ответить
lwnugrilt
0 lwnugrilt 10.11.2019 07:05
what is trazodone http://trazodoneft.com/ - trazodone anxiety trazodone 50mg trazodone anxiety trazodone dogs
Ответить
Carloslon
0 Carloslon 10.11.2019 11:59
does viagra help you come
generic viagra
viagra for woman what does it do
generic viagra online
viagra liver problems
Ответить
gwolevorm
0 gwolevorm 10.11.2019 13:59
generic effexor http://venlafaxineeffexorhf.com/ - venlafaxine weight gain venlafaxine interactions effexor high effexor xr dosage
Ответить
gsvbRhimb
0 gsvbRhimb 11.11.2019 11:22
quetiapine fumarate side effects http://quetiapineseroquelik.com/ - how does seroquel work quetiapine brand name seroquel 25 mg seroquel generic
Ответить

Защитный код Обновить