Киир

Киир

   Өктөөп бырааһынньыгын саҕана арҕахха киирбэтэх эһэ булчуттар үүтээн­­нэригэр уурбут тайахтарын этин бул­бут үһү диэн сурах тарҕаммыта. Онуо­ха аҕам, кадровай булчут Уйбаан Сэмэнэбис Баһылайап, эһэни бул­та­һа тыаҕа тахсыбыта. Кинини кытта кыт­тыгаһа Наҥнааһап Өлөксөй, кү­түөп­пүт Кырачаан Ньукулай уонна өссө икки киһи барсыбыттар.
 

 

   Булчуттар тиийээт, чэй иһэ охсубуттар. Икки киһилэрэ аттарын маныы уонна киэһээҥҥи күөһү өрө хаалбыттар. Оттон аҕам, Өлөксөй уонна Ньукулай чугас эргин суол-иис баарын көрө-истэ барбыттар. Син чочумча буолаат, Өлөксөй оҕонньор аҕабар: “Мин таарыччы хапкааннарбын көрүөҕүм. Эһиги төннөөрүҥ”, – диэбит. Ити кэннэ икки аҥыы арахсан тус-туһунан барбыттар. Син добуочча сири хаампыттарын кэннэ, ыттара эмискэ сыт ылан, маар диэки түһүнэ турбуттар.
   Аҕам киһитигэр: “Ньукулай, бөдөҥ мастарынан саһан барыах”, – диэбит. Ньукулай туоһапкалаах, аҕам сүнньүөх буулдьалаах икки уостаах саалаах эбиттэр. Кинилэри кытта икки ыт бар­сы­быт. Иккилээх ыт оҕото Саарык уон­на эһэҕэ сылдьа үөрүйэх Хаахыйа оҕон­ньортон уларсыбыт уонун лаппа ааспыт кырдьаҕас ыт. Дьэ, ол ыттар, маарга сытырҕалыы түһэн баран, аҕам аахха утары сүүрэн кэлбиттэр уонна ааһа бара турбуттар. Оттон сүүрбэччэ миэтэрэни бара түһэн баран, төттөрү маардарыгар ыстаммыттар.
   Кырдьаҕас ыт наар инники сылдьар үһү. Аҕам “кыыл чахчы баар эбит” диэн сэрэйбит уонна эсэһит ыт эдэр ыты киһиэхэ кэлэн сөрүөстүбэккэ, кыылы чуо аҕа­ларга үөрэтэ-такайа сылдьарын өй­дөөбүт.
   Ыттар үһүстээн төттөрү-таары барыыларыгар үрэн моргуор бөҕөтө буолбуттар. Онуоха көрбүттэрэ, кырдьа­ҕас ыт инникилээн, эдэр ыт саппай уоп­сан, аарыма улахан кыылы талахтары үрдүнэн ойуоккалатан иһэллэр үһү. Аҕам мас кэннигэр саспыт. Оттон ыттара “кырдьаҕаһы” кини диэки үүр­бүттэр. Онуоха маска саатын мэһэй­дэтэн, ыппакка хаалбыт. Эһэ, киһи турарын көрөн, аҕабын уун-утары хорус гына түспүт, икки атаҕар турбут. Бу түгэҥҥэ уолуйа түспэккэ ыппыт. Бастаан буорах буруота сирэйигэр саба биэрбитигэр туох да көстүбэтэх. Дьалты хааман көрбүтэ, эһэтэ таптаран охто сытара үһү.
Бу курдук, өйдөөх булчут ыт барахсан торҕоннообут эһэни кыйахаан, бэйэтин батыһыннаран, булчукка аҕалан, бэркэ бултатан турардаах.
 
Семен Васильев,
Тааһаҕар бөһүөлэгэ,
Бүлүү улууһа.
Тарҕат:

Санааҕын суруй

Бүтэһик сонуннар