Киир

Киир

 
 Сэтинньи 6 күнүгэр Кэбээйи нэһилиэгэр Ил Түмэн олохтоох бэйэни салайыныыга сис кэмитиэтин бэрэсэдээтэлэ Владимир Прокопьев, уопсастыбаннай сүбэлиир сэбиэт чилиэнэ Макар Яковлев, Кэбээйи улууһун баһылыга Иван Левин, Ил Түмэн дьокутаата Александр Сусоев, нэһилиэктэр баһылыктара, нэһилиэнньэ кыттыылаах «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олохтоох бэйэни салайыныы туһунан» сокуон барылыгар аналлаах аһаҕас кэпсэтии ыытылынна.

Владимир Михайлович 2022 сыл тохсунньу 25 күнүгэр Госдумаҕа «Публичнай былаас ситимигэр олохтоох бэйэни салайыныы уопсай бириинсиптэрин туһунан» федеральнай сокуон барыла бастакы ааҕыыны ааспытын кэнниттэн сокуон барыла Арассыыйа эрэгийиэннэригэр икки сыл кэриҥэ үгүс дьүүллэһиини, ырытыылары ааспытын кэпсээтэ. Бу кэм устата субъектар сокуон барылыгар бэйэлэрин этиилэрин, уларытыыларын киллэрдилэр. Саха Өрөспүүбүлүкэтин парламена эрэгийиэннэртэн  биир бастакыннан олохтоох бэйэни салайыныы икки таһымнаах былаас ситимигэр хааларын туруорсубута.

  –  Бу реформа биир сүрүнэ диэн күн бүгүн Россия үрдүнэн олохтоох бэйэни салайыныы уорганнара дьиҥнээхтик боломуочуйаларын толороллоругар үптэрэ-харчылара тиийбэтин быһаарыы буолуохтаах. Саамай сүнньэ итиннэ сытар. Ол иһин биһиги бу реформаттан саамай кэтэһэрбит диэн бюджет уонна нолуок законодательствота уларыйан олохтоох бэйэни салайыныы уорганнара сөптөөх үптээх-харчылаах буолуохтаахтар, оччоҕо сайдыы барар диэн боппуруоһу туруорсабыт. Манна туһааннаах бэйэбит этиилэрбитин биһиги сокуон барылын дьүүллэһиитэ саҕаланыытыгар оҥорон киллэрбиппит. Саха Өрөспүүбүлүкэтин парламена 9 этиини Госдумаҕа киллэрбитэ. Сүрүннээн биһиги этиилэрбит боломуочуйаны кытта сибээстээхтэр: субъект федеральнай таһымҥа тугу быһаарыахтааҕын, муниципалитет тугу быһаарыахтааҕын. Онно биһиги этиибитигэр үгүс боппуруостар субъект таһымыгар быһаарыллыахтаахтар диэн чопчулаан киллэрбиппит. Бэйэбит сокуоннарбытын ылынарбытыгар федеральнай сокуон балайда киэҥ боломуочуйаны субъектарга биэрдэ, онон биһиги бэйэбит өрөспүүбүлүкэбитигэр хайдах дьаһанарбытын туһааннаах салайааччылары, бэрэстэбиитэллээх уорганнар, муниципалитеттар дьокутааттарын, баһылыктары, общественнай тэрээһиннэри, уопуттаах бэтэрээннэри кытта сүбэлэһэн өрөспүүбүлүкэ, дьоммут-сэргэбит интэриэстэрин учуоттаан тураммыт олохтоох сокуоннары ылыныахпыт. Биһиги боломуочуйабыт кэҥээбитин сөптөөхтүк туһанан, бэйэбит сокуоннарбытыгар эрэгийиэн уратытын киллэрэн, араас мэхэниисимнэри туһанан сыыйа-баайа киирэн иһиэхпит, - диэн Владимир Прокопьев бэлиэтээтэ.

Кини социальнай эбийиэктэри – оскуолалары, оҕо уһуйааннарын, балыыһалары, культурнай-спортивнай дьиэлэри, суолу-ииһи, уоту, гааһы киллэриини өрөспүүбүлүкэ бэйэтин үбүн суотугар былаан быһыытынан салгыы ыытыаҕа диэн эттэ

Салайааччылар олохтоох бэйэни салайыныы сокуонугар киирэр уларыйыылар суолталарын, былаас араас таһымын боломуочуйаларын наардааһыны быһаардылар, этиилэри иһиттилэр, тоҕоостоох ыйытыктарга хоруйдаатылар. Боломуочуйа өттүгэр олохтоох бэйэни салайыныы икки таһымнаах хааларын, үөрэҕирии ситимэ улуустарга оннунан хаалыахтааҕын сырдаттылар Маны таһынан, барылга киирбитинэн, улуус, нэһилиэк баһылыктарын саҥа ньыманан талар мэхэньиисимнэри кэпсээтилэр.

Ил Түмэн пресс-сулууспата