Абый улууһугар 2023 сылтан Михаил Ефимов «Абый» ТХПК тэринэн таба иитиитинэн дьарыктанар. Бүтэһик дааннайынан улууска 1286 дьиэ табата тутуллан турар, ол иһигэр 402 тыһы табалаахпыт, 330 тугут. Бу туһунан Михаил Ефимовтыын сэһэргэстибит диэн "Хотугу кыым" суруйар.
— Абый сирэ-уота, айылҕата табаны иитиигэ олус табыгастаах дойду. Урукку өттүгэр Сыаҥааннаах кыраныыссатын Ногнондя сиригэр-уотугар 2 тыһыынчаттан тахса таба иитиллэн турбут сиринэн биллэр.
Билигин табаларбытын уопуттаах Усуйаана уолаттара көрөллөр. Таба үчүгэй көрүүнү-харайыыны, кыһаллыыны ирдиир дьарык. Табаһыт тэринэрэ элбэх. Ол курдук, кыһыҥҥы-сайыҥҥы аһа-таҥаһа, уматык, саппаас чаас — барыта үгүс ороскуоту эрэйэр. Маны таһынан таба айылҕа оҕото буолан, иитиитэ, үөскээһинэ айылҕа уларыйыытыттан, баһаартан, сиэмэх кыыллартан быһаччы тутулуктаах. Холобур, 2023 сыллаахха улахан баһаар кэмигэр 100-чэ табаны сүтэрбиппит, 40-ча таба сүһүрэн ыалдьыбыттара (отравление). Биир үөрүүлээх сонуммут диэн быйыл бу сүппүт 100-чэ табабыт төннөн кэллилэр. Дьиэ табата манан үчүгэй, киһиттэн арахсыбат.
Бу сайын бэйэбит күүспүтүнэн тимиринэн сваркалаан хараал, сайыҥҥы дьиэ тутуннубут. Бэйэбит бэтэринээрдээх буоламмыт 500-чэ табаҕа чип туруордубут. Табаларбыт ханна сылдьалларын билэр сыалтан 4 табабыт ошейниктаах, маны спутнигынан көрө олоробут.
Икки вездеходтаахпыт, бурааннаахпыт. Оттукпутугар ороскуот баһаам. Усуйаана чугас буолан, олохтоохтор көмөлөһөллөр.
Билигин биһиги сорукпут — табабыт ахсаанын элбэтии. Этэҥҥэ элбэттэхпитинэ, инникитин этин атыыга таһаарар былааны эмиэ көрөбүт. Табылыннаҕына, эһиил 400-чэ табаны Казачьеттан бураанынан үүрэн аҕалар былааннаахпыт. Быһа этэр табыллыбат. Барыта этэҥҥэ буолар ини…
Табаһыттар төгүрүк сылы быһа ыстаадаҕа. Айылҕа оҕолоро. Экстремальнай усулуобуйаҕа сылдьаллар. Билигин биһиэхэ табаһыттарбыт — саастаах дьон. Таба иитиитин эйгэтигэр эдэр дьон сыстара буоллар диэн баҕа санаалаахпын. Билигин ыччат түргэн харчыны батыһар. Ол гынан баран толкуйданыахтара диэн эрэл баар. Эһиил сайын уолаттарбын ыстаадаҕа илдьэ барар былааннаахпын. Уол оҕону маннык ииттэххэ, инникилээх буолуо диэн.
Бу курдук Михаил Мхайлович бэйэтин санаатын кылгастык кэпсээтэ. Кырдьыга да, таба иитиитэ диэн аҥардас идэ, үлэ эрэ буолбатах, хотугу төрүт олохтоох омуктар үгэспит, төрүт дьарыкпыт буоллаҕа дии.
Сонун төрдө уонна хаартыска: "Хотугу кыым", Александра ЗАРОВНЯЕВА.
