Спорт дьону саастарынан, омуктарынан араарбакка сайыннарар, доруобуйаларын тупсарар дииллэрин илэ көрбүппүн кэпсиим. Сэтинньи 22 күнүгэр Дьокуускай к. 18-с оскуолатын спордун саалатыгар волейболга олус хатыһыылах оонньуулара буолан ааспыта. Мин ону истэн, интэриэһиргээн киирэн көрдүм. Ыраах Кыргызстантан кэлэн Саха сиригэр олохсуйбут эдэр дьахталлар саха далбар хотуннарын хамаандатын кытта табаарыстыы көрсүһүүлэрэ буола турар эбит.
Оонньооччулары кытта аа-дьуо билсэн кэпсэтэбин. Аан бастаан Чурапчы Одьулуунуттан төрүттээх, М.Е.Николаев аатынан Мэдиссиинэ киинигэр үлэлиир Зинаида Электроновна Куприяновалыын билсэбин. Кини:
"Оҕо сааспыттан сүүрэрбин, хайыһардыырбын сөбүлүүр этим. Биһиги үөрэнэр кэммитигэр баскетбол күүскэ сайдыбыта. Дириҥ орто оскуолатыгар 9-10 кылааска үөрэнэр кэммэр волейболга И.Е. Захаров угуйбута. Кэлин үөрэнэ сылдьан, устудьуоннар хамаандаларыгар оонньуурум. Хабаровскайынан, Благовещенскайынан сылдьыбыт түгэннэрдээхпин. Онтон ыла волейболы кытта арахсыбакка, сүүрэ-оонньуу сылдьарбыттан үөрэбин. Биэнсийэҕэ тахсан баран, хата, оонньуур бириэмэм элбэх курдук буолла. "СахаВА" кулуупка киирбитим, манна күрэхтэһии чаастатык буоларынан, дуоһуйа оонньуубун. Сылын ахсын ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи оскуоланы бүтэрбиттэр түмсүүлэрин волейбол оонньуутугар көтүппэккэ кыттабын. Араас улуустарга сырыттым. Бүгүҥҥү соһуччу буолбут үөрүүлээх түгэни билиһиннэрдэххэ, Кыргызстантан төрүттээх билсэр кыыһым Гулкайыр статуспун көрөн баран, “бииргэ оонньуоххайыҥ, табаарыстыы күрэхтэһии тэрийиэххэ” диэн ыҥыран, түргэн үлүгэрдик мустан бу турниры тэрийдибит. Ыраах да сиртэн кэллэллэр, кыргыз кыргыттара сөбүлүүр оонньууларын бырахпакка сылдьалларыттан астынныбыт. Хаһан, ханна да буоллун, спорт араас көрүҥүнэн таптаан дьарыктанан, киһи бэрээдэккэ, режимҥэ үөрэнэр, доруобуйата тупсар", - диэн кэпсээтэ.
Иккиһинэн Чурапчы улууһун Мындаҕаайытыттан төрүттээх Саргылана Дмитриевна Петрова:
“Волейболга оскуола саҕаттан оонньуубун. Бэйэм театрга худмодельер үлэлээбитим 20-тэн тахса сыл буолла. Волейболга култуура тэрилтэлэрин икки ардыгар профсоюзтар күрэхтэһиилэригэр оонньооччубут. Кэлин буулдьанан ытыыны сөбүлээн сылдьабын. Волейбол команданан оонньуу буолан, элбэх саҥа дьону кытта алтыһаҕын, билсэҕин. Сатабылыҥ сайдар, уопсайынан, спорт ханнык баҕар көрүҥэ киһини сайыннарар, дьону түмэр", - диэн санаатын үллэһиннэ.
Чурапчы Чакырыттан сылдьар 63 саастаах волейболистка Марина Николаевна Адамова:
"Билигин куоракка кэлэн, сиэн көрсөн кыстыыбын. Оҕо эрдэхпиттэн волейболга, хайыһарга, спорт атын да көрүҥнэригэр дьарыктанан, билигин да саалаттан тахсыбакка, ханна ыҥыралларынан баран дьарыктанабын. "Виктория" диэн волейбол кулуубар, "СахаВА" волейболугар, атын да турнирдарга кыттабын. 2022 с. "СахаВА" сылын аайы ыытар сайыҥҥы турнирыгар " СахаВА Бочуоттаах маастара" диэн ааты иҥэрбиттэрэ. 30-тан тахса сыл төрөөбүт дойдубар физика учууталынан үлэлээбитим, киэһэтин спортсаалаҕа дьарыктанан, оҕолору, ыччаты волейбол оонньуутугар уһуйбутум. Нэһилиэк хамаандатыгар наар капитаннаан, улуус, өрөспүүбүлүкэ күрэхтэһиилэригэр кыттарым. Билигин да мээчикпин күөрэтэ сылдьарбыттан, бэйэм тэҥнээхтэрбин кытары, сороҕор эдэрдэрдиин даҕаны алтыһарбыттан дьоллоохпун. Волейбол оонньуута дьону түмэр, сомоҕолуур. Бириэмэни аттарарга, доруобуйаны тупсарарга төһүү күүс, үтүмэн дьол буолар", - диэн бэйэтин билиһиннэрдэ.
Ыраах Кыргызстан сириттэн сылдьар волейболисткаларга чугаһаан, аҕыйах ыйытыыны биэрдим. Кинилэр дьиэ кэргэнинэн Саха сиригэр көһөн кэлэн, атыынан-эргиэнинэн дьарыгыраллар эбит. Бастаан Г.А. Наркееваны кытта кэпсэттим. Кини волейболга оскуолаҕа 7-8 кылаастан оонньуоҕуттан, баччааҥҥа диэри таптыыр дьарыгын илдьэ сылдьар. Оскуолаҕа физкультура уруогар эрэ буолбакка, оҕолор олорор сирдэригэр бэйэлэрэ волейболлуур быласаакка оҥорон оонньуур идэлээхтэр эбит. Кини кэргэннээх, оҕолордоох.
" Живу, работаю здесь, плачу налоги. Конечно, придёт время и мы уедем на родину. Якутск мне очень нравится, кроме холода, конечно. Люди нравятся, открытые, добрые, душевные. Иногда, когда езжу в Кыргызстан, на оптовом рынке встречаю наших саха и прям радуюсь, как будто родных увидела,"- диэн Гулкайыр Акылбековна үөрэ-көтө сэһэргиир.
Кини бу күннэргэ Москваҕа волейболга күрэхтэһэ бараары сылдьар. Кыргызстан 7 уобалаһыттан, ол иһигэр Джалабад уобалаһын Аксыйскай оройуонуттан, хамаандалар тиийэн кыттыыны ылыахтаахтар. Киниэхэ ситиһиилэри баҕарыаҕыҥ!
Калыбай кызы Айсулуу эмиэ Кыргызстантан кэлэн атыынан-эргиэнинэн дьарыгырар эбит. Волейболга эмиэ оскуола саҕаттан оонньуур. Оскуолатын хамаандатын кытта зональнай оонньууларга кыттан, бириистээх миэстэлэргэ тиксэллэр эбит. “Волейболунан дьарыгырыы доруобуйаҕа туһалаах уонна элбэх саҥа доҕоттору кытта билсэҕин”, - диэн баран салгыы:
"В Якутск приехала в 2011 году. Живу 14 лет в этом прекрасном городе. Мне нравится жить здесь. Жители хорошие, общительные. Хорошо, когда лето. Сначала тяжело было мне привыкнуть к холоду. А сейчас как-то привыкла. Так хочется иногда кататься на санках, как в детстве," – диэн кэпсээтэ.
***
Ити курдук волейболу кытта эдэр саастарыттан доҕордоспут кыргыттар билигин, сааһырдаллар даҕаны үөрэ-көтө сүүрэ-оонньуу сылдьалларын көрөн киһи үөрэр. Оттон ити турнирга кимнээх хоппуттарый диэтэххэ, биллэн турар, доҕордоһуу кыайбыта.
Наталья Сергеева- Аана Кыыһа, "Чурапчы" литэрэтииринэй түмсүүтүн, өрөспүүбүлүкэтээҕи "Иэйии" КСТ чилиэнэ, СӨ Үөрэҕириитин туйгуна.
