Бүгүн, ахсынньы 16 күнүгэр «Ситим-Медиа» тэрилтэ уонна «Кыым» бар дьон хаһыатын итиэннэ «Күрүлгэн» уус-уран сурунаал эрэдээксийэлэрэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай бибилэтиэкэтин өйөбүлүнэн «Дойдубут туһугар!» күрэҕи тэрийэн ыыттылар.
Кыттыбыт дьон ыам ыйыттан саҕалаан балаҕан ыйын 30 күнүгэр диэри барыта 25 үлэни киллэрдилэр.
Күрэххэ киллэриллэр үлэ Улуу Кыайыы 80 уонна Арассыыйаҕа биллэриллибит Аҕа дойдуну, Саха сиригэр биллэриллибит Ийэ дойдуну көмүскээччи сылыгар тоҕоостоох ис хоһоонноох, номохтоох саха тылынан суруллубут уус-уран кэпсээн буолуохтаах уонна биллэриигэ ыйыллыбыт кэккэ ирдэбиллэргэ сөп түбэһиэхтээх. Онон биэс ый устатыгар 25 үлэ киирбитэ – үчүгэй көрдөрүү.
Күрэххэ биэнсийэҕэ олорор саастаах дьону сэргэ устудьуон ыччат кыттыбыт. Саҥа холонооччулар уонна ааҕааччыга биллэр суруйааччылар бааллар. Ол аата, дьон араас араҥата хабыллыбыт.
Үлэлэр тоҕус улуустан (Бүлүү, Кэбээйи, Мэҥэ Хаҥалас, Нам, Ньурба, Сунтаар, Таатта, Уус Алдан, Үөһээ Бүлүү) итиэннэ Дьокуускай, Санкт-Петербург куораттартан киирбиттэр.
Дьүүллүүр сүбэ маннык тутуллаах уонна састааптаах үлэлээтэ:
түсчүт – Григорьева Людмила Павловна, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ АФ ХИНТуоКИ саха уран суругар кафедратын дассыана, филология билимин хандьыдаата, СӨ үөрэҕириитин туйгуна;
дьүүлдьүттэр – Иванов Василий Петрович, СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин кинигэ бородууксуйатын электроннай халыыбынан таһаарар киинин I категориялаах эрэдээктэрэ, Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын уонна үөрэҕириитин туйгуна; Капрынов Альберт Гаврильевич, «Кыым» хаһыат эрэдээктэрин солбуйааччы, Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ ыччат бэлиитикэтин туйгуна, СӨ Суруналыыстарын сойууһун «Кыһыл көмүс бөрүө» бэлиэтин туһааннааҕа; Никитин Захар Николаевич, Дьокуускайдааҕы А.Д. Макарова аатынан култуура уонна урамньы кэллиэһин дириэктэрэ, СӨ бар дьонун дьокутаата, педагогика билимин хандьыдаата, СӨ култууратын итиэннэ идэлээх үөрэхтээһинин туйгуна, СӨ култуура уонна урамньы үлэһиттэрин айар сойууһун бэрэссэдээтэлэ; Николаев Егор Револьевич, ГЧуоХААОПИ саха тылыгар салаатын үлэһитэ, тыл билимин хандьыдаата, Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна; Слепцова Елена Васильевна-Куорсуннаах, суруйааччы, Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, СӨ норуодунай суруйааччыта, СӨ Б.Ө. Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэтин итиэннэ СӨ Ил Дарханын Н.Е. Мординов-Амма Аччыгыйа аатынан оҕо уран суругун эйгэтигэр ананар бириэмийэтин туһааннааҕа; Фролова Галина Алексеевна, суруйааччы, Суруйааччылар сойуустарын норуоттар икки ардыларынааҕы түмсүүтүн уонна СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын туйгуна.
Дьүүлдьүттэр, бэйэ-бэйэлэрин кытта алтыспакка, хас биирдиилэрэ тус-туһунан үлэлээтилэр. Ол гынан, кинилэр ааптардара ыйыллыбатах нүөмэрдэммит үлэлэри ыланнар, аҥаардас тус көрүүлэринэн салайтаран, күрэх ирдэбилин уонна саха тылын-суругун үгэһин тутуһууну, кэпсээн ууһун-уранын, тыла-өһө этигэнин, дьүһүйүүтэ бэргэнин, ис хоһооно сонунун, тоҕоостооҕун, номоҕун тургутаннар, бэйэлэрин сэттэ бастыҥ үлэлэрин таллылар, тус эриэйтиннэрин оҥордулар.
Кыайыылаахтары билиһиннэрэбит:
I үктэл – «Тыыннаах ортоххуна, кэпсээр» – Константин Эверстов (Кэбээйи). Чагда оскуолатыгар саха тылын уонна уран суругун үөрэтэр. Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ. СӨ култууратын туйгуна.
II үктэл – «Суруктар» – Александра Жулева-Суһума (Таатта, Дэбдиргэ). Игидэй нэһилиэгин дьаһалтатыгар исписэлииһинэн үлэлээбит, билигин сынньалаҥҥа олорор, айар-суруйар үлэнэн утумнаахтык дьарыктанар. СӨ муниципальнай сулууспатын бэтэрээнэ, СӨ муниципальнай сулууспатын туйгуна, «Игидэй нэһилиэгин социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытыгар кылаатын иһин» бэлиэ туһааннааҕа.
III үктэл – «Балбаара атаҕа» – Светлана Егорова. Үөһээ Бүлүүттэн төрүттээх. М.К. Аммосов аатынан ХИФУ Арассыыйа Федерациятын ХИНТуоКИ 4-с кууруһун устудьуона. Хоһоону-кэпсээни оскуолаттан саҕалаан суруйбут. Кэпсээннэрэ «Үөһээ Бүлүү», «Киин куорат», «Саха сирэ» хаһыаттарга, хоһоонноро «Кэм» сурунаалга бэчээттэммиттэр.
Биһирэбил – «Эһэм быһаҕа быыһаабыта» (саха байыаһын кэпсээнэ) – Иван Осипов-Ойуур Уйбаан (Дьокуускай к.). Арассыыйа Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ. СӨ култууратын уонна бэчээтин туйгуна. Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх.
Биһирэбил – «Ийэ сүрэҕэ». Наталия Андросова-Күбэйэ (Уус Алдан, Танда) – «Уран тыл алыба» суруйар дьоҕурдаахтар түмсүүлэрин, «Дьүөгэлэр» иистэнньэҥнэр кулууптарын салайааччыта. «Уус Алдан улууһун култууратын сайдыытыгар кылаат иһин» бэлиэ туһааннааҕа. Уус Алдан норуотун маастара. Байаҕантай нэһилиэгин ытык-мааны дойдулааҕа.
Биһирэбил – «Күүстээх Кирилэ» – Надежда Кардашевская-Куттаах (Үөһээ Бүлүү). Айар-суруйар үлэнэн утумнаахтык дьарыктанар. ИДьМ бэтэрээнэ.
Кыайыылаахтарга сенатор Сахамин Миланович Афанасьев Махтал суруктара, өйдөбүнньүк бэлэхтэр туттарылыннылар.
Афанасий Гуринов - Арчылан
