В.П. Ларионов аатынан өрөспүүбүлүкэтээҕи “Инникигэ хардыы” XXX эдэр чинчийээччилэр кэмпириэнсийэлэригэр кытта сылдьар Амма улууһун үөрэнээччилэрэ «Саха» национальнай көрдөрөр — иһитиннэрэр хампаанньа тэлэбиидэнньэтигэр үөрэххэ аналлаах «Эйгэ» биэриитигэр кытыннылар.
Амма улууһун эдэр чинчийээччилэрэ Л.В.Киренскэй аатынан лиссиэй дириэктэри научнай-методическай үлэҕэ солбуйааччы, география учуутала, «Инникигэ хардыы» бырагыраама улуустааҕы үлэтин сүрүннээччи Николай Захаров салалтатынан Дьокуускай куоракка «Өрөгөй» успуорт киинигэр бу күннэргэ ыытылла турар өрөспүүбүлүкэтээҕи кэмпириэнсийэҕэ кэлэннэр кытта сылдьаллар. Оҕолор салайааччылара быйылгы үбүлүөйдээх тэрээһиҥҥэ улууспутуттан хаһааҥҥытааҕар да элбэх 62 оҕо араас сиэксийэлэргэ арахсаннар кытта сылдьалларын, оҕолорбут бары бэлэмнээхтэрин, ол иһин интэриэстэрэ да улаханын ,эдэр чинчийээччилэр ирбэт тоҥтон саҕалаан куйаар куосумаска тиийэ тиэмэлээхтэрин, ол курдук айылҕа үөрэхтэрин интэриэһиргээн дьарыктаналларын тоҕолоон этэр. Бастакы сүүмэрдиир түһүмэҕи 44 оҕо ааһан эдэр кыттааччыларга билиини, ситиһиилэри уонна саҥаттан саҥа арыйалларыгар баҕатын биллэрэр. Бу оҕолор истэригэр Л.В.Киренскэй аатынан Амматааҕы лиссиэй 9 кылааһын үөрэнээччитэ Ира Захарова Амма күөллэригэр үүнэр уу сибэккитин туһунан, Н.Е.Иванов аатынан Бөтүҥ орто оскуолатын 11 кылааһын үөрэнээччитэ Дархан Слепцов дьоҕус баанньыгы тутууну, В.Г.Короленко аатынан Амма 1№-дээх орто оскуолатын 11 кылааһын үөрэнээччитэ Айза Игнатьева Амма нэһилиэгэр сир — дойду аатын үйэтитэр «Алаас ааттаах, дойду сурахтаах» кылаас бырайыагын саха тэлэбиидэнньэтин биэриитигэр билиһиннэрдилэр. Сахабыт сирин олохтоохторо оҕолор наука ирдэбиллэрин баһылаабыттарын, билиини, быраактыканы дьүөрэлээн чиничийэллэрин, олохтоох сирдэрин — уоттарын үөрэтэллэрин уонна олоххо – дьаһахха туһалааҕынан дьарыктаналларын бэлиэтии көрбүт буолуохтаахтар. Оҕолор бу тэрээһиҥҥэ сылдьаннар элбэх доҕоттордоммуттарын, саҥа билиилэри ылбыттарын, дьон иннигэр толлубакка саҥарарга, кэпсииргэ үөрэммиттэрин уонна төрөөбүт дойдуларыгар үйэлээҕи оҥоро сылдьалларыттан киэн тутталларын этэллэр.
Дархан Слепцов, Бөтүҥ орто оскуолатын 11 кылааһын үөрэнээччитэ:
-- Мин «Инникигэ хардыы» өрөспүүбүлүкэтээҕи кэмпириэнсийэҕэ бэһис төгүлүн кытта сылдьабын. Бастакы бырайыагым ыт наартатыгар анаммыта, ситиһии кэлбитэ. Мантан тэптэрэн өрүһү туоратар маһынан уонна пластик бытыылкаларынан оҥоһуллубут болуоту оҥорбутум. Бу үлэбинэн 8 кылааска үөрэнэ сылдьаммын Санкт Петербург куоракка ыытыллыбыт «Бэйэҕэр учуонай бул» диэн Бүтүн Арассыыйатааҕы кэмпириэнсийэҕэ лауреат аатын ылбытым. Үһүс бырайыагым быйылгым дьоҕус баанньыгы тутуу туһунан буолла. Дьиэ кэргэн холбоһук биисэнэспит иһинэн сэттэ дьоҕус баанньыгы дьоҥҥо оҥорон биэрдибит. Ол үлэ ымпыгын — чымпыгын научнай үлэ оҥорон кытта сылдьабын. Сыл аайы бу кэмпириэнсийэ таһыма үрдээн, эспиэрдэр ирдэбиллэрэ улаатан иһэр диэн көрөбүн. Биһигини саха тэлэбиидэнньэтигэр ыҥыран кэпсэппиттэригэр долгуйдубут, көрөөччүлэр баанньыгым туһунан ыйытыы биэрбиттэригэр сэҥээрдилэр диэн үөрдүм. Уопсайынан уол оҕо тутууга ылсара, эр киһи дьарыгын баһылыыра күннээҕи олохпутугар — дьаһахпытыгар, ордук тыа сиригэр олус наадалаах дии саныыбын. Бу сатабыллары миэхэ кырабыттан иҥэрэ сылдьар учуутал идэлээх төрөппүттэрбэр урбаанньыт аҕабар Иннокентий Иннокентьевичка, ийэбэр Евдокия Семеновнаҕа махталым улахан. Ити дьарыкпын салгыы сайыннаран тутуу өттүнэн инженернэй — техническэй институкка киирэммин инникибэр идэ оҥостор баҕалаахпын.
Сонун төрдө уонна хаартыска: "Амма олоҕо", Алтана АРТЕМЬЕВА
