“Киһи быһа бааччы эппэт киириилээх-тахсыылаах сыл кэллэ, – диир дьылдьыт, Дьокуускай олохтооҕо Андрей Варламов. – Кыһына 2022 сыллааҕыны кытта үөрэ-дьүөрэ. Ол сыл уһуннук тымныйбыта, Дьахтар күнүгэр диэри баккыбытын устубатахпыт. Быйыл эмиэ тохсунньуну, олунньуну супту халлааммыт оскуола оҕото үөрэммэт гына тоҥорор-хатарар майгыннаах”.
Андрей Алексеевич сорох билгэһиттэр — 40-ча кыраадыһы улахан тымныынан аахпат, аахсыбат буолбуттарын, оннооҕор синоптиктар салгын температуратын дьиҥнээх баарыттан наар үрдэтэ соҕус этэллэрин бэркиһиир уонна уһун кыһыны быһа аһаҕас халлаан анныгар атаҕынан хаһан аһыыр сылгы дьылы туораабат туруктаныар диэри хотторуон, ырыганныан, охтуон сөбүн этэр.
“Ахсынньыга 7 эрэ күн тумана суох турда. Мантан кыһын быыһыгар былытыран, сылгыга тыын ылларара буоллар бэрт этэ. Ньуолах түүтэ суох сылгы ордук хотторор. Маннык уһун тымныыга кэрийэ сылдьан, сылгыларга от быраҕан, хайаан даҕаны эбии аһатыллыахтаах”, – диэн сүбэлиир өрөспүүбүлүкэ үтүөлээх зоотехнига.
– Куһаҕан – үчүгэйдээх. Былырыын сылаас буолан, сирин тоҥорбокко, сир анныттан уу бөҕө тахсыбыта. Быйыл ирбэт тоҥун дьэ ыбылы тоҥордо. Сааскы 40 хонугу Былаҕачыанайап, муус устар 7 күнүн, кэнниттэн чуолкайдык билгэлиэххэ сөп. Ол даҕаны буоллар, ыам ыйын уонна бэс ыйын сэтинньитээҕи, ахсынньытааҕы күннэри-хонуктары кэтээн көрбүппэр олоҕуран, этэн кэбиһиим. Быйыл дьыл баччатыгар диэри Саха сирин киин балаһатыгар хаарбыт халтаҥ. Мантан инньэ син биир кыраһалыыр кэриэтэ кыра-кыралаан түһүө, улахан сөҥүү суох. Сааһын ириэрэ-ириэрэ тоҥорон, хаар муус устар 20-тин кэнниттэн барыаҕа.
Былырыыҥҥы курдук уһун хатааһыннаах, сөрүүн, хаҕыс саас кэлиэ. Ыам ыйа хахсаат тыаллаах, кураан. Ол эрээри, Ньукуолун иннинэ, ыам ыйын 17-19 күннэрин эргин күнү быһа ардаан, сирин сиигирдиэ. Түүн аайы тоҥорон уонна тыалыран-кууһуран, сиигин көтүтүө. Кусчуттар кус-хаас тоһуйан ыталларыгар сөптөөх уу аҕыйах буолуо. Күөллэр хойутуу сайыахтара. Анды кэлэр кэмигэр илинтэн тыаллаах, сөрүүн күннэр туруохтара. Онон андыбыт эмиэ үөһэнэн ааһар чинчилээх. Арай, сылайбыт, быстарбыт кыра үөрдэр улахан эбэлэр ортолоругар түһэн, сынньанан ааһыахтара. Бэс ыйын 5 күнүттэн куйаас түһүөҕэ. Дьэ, ол саҕана айаннаабыт андылар хайаан даҕаны утатан, таарыйыахтара. Инньэ гынан, бэс ыйын 7-гэр диэри дурдаттан тахсыбатах кусчуттар андыны ытыахтара. Аны ити кэмҥэ анды булдун көҥүлэ бүтэр ээ… Бэс ыйыгар улахан куйаас, кураан сатыылыа. Халлаантан биир таммах түспэт, дьөрү сөмөлүөт ытар былыта даҕаны үөскүө суоҕа.
От ыйынааҕы билгэни бу тохсунньуну бүтэрэн баран биэриэм. Манна кэпсээбитим бэйэм ыырбар – Дьокуускайга, киин уонна илин эҥээрдээҕи улуустарга сыһыаннаах. Бүлүү умнаһыгар кэм даҕаны хаардаахтар. Ол даҕаны эҥээргэ быйыл тоҕо эрэ олус тымныйталаан эрэр. Хаһыҥнара суох, бэс ыйыгар ардаан, өҥсүйүөхтэрэ дии саныыбын.
Сонун төрдө уонна хаартыска: Василий Никифоров, Улусмедиа
