Тохсунньу томороон тымныытын аахсыбакка саҥа сылга Арассыыйаҕа сомоҕолоһуу, Саха сиригэр култуура уонна Кэбээйи улууһугар олоҥхо сылынан бигэргитилиннэ. Онон сиэттэрэн Мукучутааҕы оҕо кэрэ эйгэ ускуустубатын оскуолата Бүлүү улууһун Хампатааҕы кэрэ эйгэ ускуустубатын оскуолатыттан фольклор уһуйааччытын Евдокия Семёновна Константинованы, Арктикатааҕы государственнай университет, култуура уонна ускуустуба 3 кууруһун устудьуона Сандал Прокопьев уонна үөрэнээччилэрэ Иванова Күннэй, Васильева Галя, Степанова Саяна үҥкүү кылааһын уһуйааччыта Оксана Алексеевна Иванова ыҥырыытын ылынан кэлэннэр саха төрүт үҥкүүтүгэр оһуокайга маастар-кылаас ыыттылар. Бастаан И.Е. Левин аатынан Танара оскуолатыгар ыалдьыттаатылар.
Оскуола кэлэктиибэ үөрэ-көтө көрсөн ыалдьыттары көрүстэ. Оскуола киэҥ саалатыгар мустубут оҕолор саха таҥаһын сайбаччы кэтэн кэлбиттэрэ олус кэрэхсэбиллээх ыалдьыттар маастар-кылаас ыыталларын сэҥээрэн иһиттилэр, ыйыыталарга хоруйдаатылар. Мастаах саха тылын уонна литературатын учуутала Луилиза Никифоровна Винокурова үөрэнээччилэрэ Амира Герасимова, Дамир Лепчиков, Саша Семёнов буоланнар устудьуон Сандал Прокопьевтан олоҥхоҕо сүбэ-ама ыллылар. Оскуолаҕа минньигэс астаах остолобуойга эбиэттээн баран салгыы Арчы дьиэтигэр тэрээһиҥҥэ тиийдилэр. Арчы дьиэтэ киэҥэ-куоҥа киһи кута-сүрэ тохтуур, чуумпурар, иһиллэнэр сахалыы тыыннаах бэйэтэ туспа эйгэлээх дьиэ. Анатолий Павлович Николаев аатынан сынньалаҥ киинин үлэһиттэрэ сыт таһааран кэлбит дьону арчылаатылар.
Бүгүҥҥү тэрээһин кыттыылаахтара саха үҥкүүтүн «Оһуокайы» сэҥээрэр Мукучу олохтоохторо бары кэлбиттэр. Хайа баҕарар омук бэйэтин билиһиннэриититтэн саҕалыыр, ол курдук ыалдьыттарбыт бэйэлэрин билиһиннэрдилэр. Тыл сүмэтин, ырыатын-тойугун, оһуокайын, олоҥхотун фольклор төрүт ньымаларыгар уһуйулла сылдьар эдэр кэскиллээх 3 куурус устудьуона Сандал Прокопьев саҕалаата. Сандал эбээтэ Галина Алексеева Сайылык кыыһа сиэн уола буолар эбит. Онон иккис дойдутугар кэлбитэ хаһыс да сырыыта буолан биэрдэ. Инники сэтинньи-ахсынньы ыйдарга Чагда бөһүөлэгэр устудьуоннар Олоҥхо дьиэтигэр олоҥхо Мария Эверстова-Обутова «Дьурайаан Бэргэни» сыанаҕа туруорбуттар эбит. Онтон бүгүн эбээтин төрөөбүт сиригэр-уотугар кэлэн бэйэтин ырыатын-тойугун, хомус тардан, оһуокайдаан бар дьон биһирэбилин ылыан ылла. Фольклор, театр эйгэтигэр үөрэтэр учууталлара Евдокия Семёновна кыргыттара оһуокай араастарын үҥкүүлээн, ыллаан көрдөрдүлэр. Биһиги Кэбээйилэр Орто Бүлүүттэн чугас олорорбутун быһыытынан оһуокайбыт да Бүлүүлүү хаамыынан барар. Манна диэн эттэххэ фольклор саамай муҥутуур чыпчаала олоҥхо, оһуокай олоҥхо ыһыахтарыгар призовой өттүнэн да үрдүк буолар.
Кэлбит ыалдьыттарга Мукучу модельнай библиотека сэбиэдиссэйэ Ия Им Левина тыл эттэ. Кэлбит ыалдьыттарга олоҥхо ыһыаҕар туох үлэлэр барбыттарын сиһилии билиһиннэрдэ, кэпсээтэ. Оһуокайы оройуттан тутан түһүлгэ төрүттээн саха бастыҥ үҥкүүтүн күн эргииринэн оһуокайы саҕалаатыбыт. Сандал Прокопьев бастакынан саҕалаата. Оһуокай тутулларын кэпсээтэ. Кини сүрүн матыыба Бүлүүлүү эбит. Дария Прокопьевна Иванова оһуокайы оройуттан тутан үҥкүүтүн саҕалаата. Салгыы Мукучутааҕы кэрэ эйгэ ускуустубатын фольклорга салаатын уһуйааччыта Сардана Жакипова оһуокай туһунан бэйэтин опытыттан кэпсээтэ. Оһуокай киириитин тойугунан иһитиннэрдэ. Оһуокайбытын өрө тутан бары төбүрүөннээн үҥкүү тылын этээччини үтүктэн, уҥа-хаҥас тураммыт кынаттаһан үтүктүннүбүт. Оһуокай — саха омук сайдар кэскилэ,ымыылаах ымыыта. Кэрэ эйгэ ускуустубатын аатыттан кэлбит ыалдьыттарга махтал сурук туттарда Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна, самодеятельнай мелодист Роман Константинович Степанов. Оксана Алексеевна Сандал Прокопьевка бэйэтин сэмэй бэлэҕин туттарда. Кэлбит дьон бука бары оһуокайдаан ойдубут,эһиэкэйдээн тэйдибит. Ити курдук, оһуокай олоҥхо курдук былыргы дьыл мындаатыттан, урукку дьыл уорҕатыттан ааспыт сыл арҕаһыттан диэн түҥ былыргыттан түөһэн аан дойду үөскээһиниттэн саха омук олоҕун кэпсиир. Оһуокай саха омук үйэлэри уҥуордаан илдьэ кэлбит тыын дьарыга, духуобунай баайа буолар олоҥхо курдук. Олоҥхобут ыһыаҕар бэлэмниир улууспутугар элбэх маастар-кылаастар буолуохтара турдаҕа.
Мантан салгыы олунньу ый 5-15 чыыһ. дылы НВК быһа көрдөрүүтүгэр «Күн оһуокайа» проект ыытыллар. Проект автора Сахаайта Мойтохонова оҕолору бу күн «Бэс Чагда» лааҕырыгар күүтэр. Күрэх кыттааччыларыгар ситиһиини баҕарабын.
Сонун төрдө уонна хаартыска: "Дабаан", Сардана Жакипова, Мастаах
