Ийэ дойдубут тутаах бырааһынньыгынан – Аҕа дойду Улуу сэриитигэр сэбиэскэй норуот Улуу Кыайыытын күнүнэн – ис сүрэхтэн эҕэрдэлиибин!
Кыайыы күнэ киһи аймах устуоруйатыгар хаһан да буолбатах тыҥааһыннаах тургутуу сылларыгар Аҕа дойду көмүскэлигэр туруммут элбэх омуктаах норуоппут хорсун быһыытын, модун санаатын кэрэһилиир. Норуоттар биир сомоҕолоро, ньыгыл кэккэлэрэ хайдахтаах да хара күүс кыайбат модун кыахпыт буоларын Аҕа дойду Улуу сэриитэ итэҕэтиилээхтик көрдөрбүтэ. Бүгүн биһиги аҕаларбыт, эһэлэрбит курдук Арассыыйа инники кэскилин, саргылаах сарсыҥҥытын туһугар биир ньыгыл кэккэбитин, сомоҕолоһуубутун бөҕөргөтөбүт. Сомоҕолоһуубутун бөҕөргөтүү – биһиги сорукпут.
Сэбиэскэй саллаат сэрии хонуутугар дьоруойдуу охсуһуута, тыылга хаалбыттар бэйэни харыстаммат күүрээннэх үлэлэрэ, норуот бүттүүнэ Ийэ дойду көмүскэлигэр, өстөөҕү суоһарыыга турунуута аан дойдуну фашизм хара дьайыттан быыһаабыта. Биһиги буойуннарбыт улууканнаах охсуһуулара булгуруйбат буулаҕа санаа, Ийэ дойдуга таптал чаҕылхай туоһутун быһыытынан икки атахтаах устуоруйатыгар үйэлэргэ хаалыаҕа. Улуу Кыайыы биһиэхэ барыбытыгар туохха да тэҥнэммэт үйэлээх баайбыт буолар. Биһиги ону харыстаан кэлэр көлүөнэ ыччаппытыгар хаалларар ытык иэспит.
Бүгүн Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр ол ыар сыллары туораабыт аҕа көлүөнэҕэ ытыктабыллаах сыһыаны, сылаас болҕомтобутун аныырга үгүһү оҥоробут. Кыайыы күнүн көрсө өрөспүүбүлүкэҕэ Аҕа дойду Улуу сэриитин бэтэрээннэригэр уонна сэрии оҕолоругар болдьоҕун иннинэ төлөбүрдэр оҥоһулуннулар. Өрөспүүбүлүкэбитигэр олорор сэрии сэттэ кыттыылааҕар биирдии мөлүйүөн солкуобай кээмэйдээх биир кэмнээх төлөбүрү оҥордубут. Саха сиригэр сэрии оҕолорун киллэрэн туран уопсайа 11 871 бэтэрээн уонна тыыл туруу үлэһитэ олорор.
Саха сириттэн Аҕа дойду Улуу сэриитигэр 62 тыһыынча киһи барбыта, кинилэр Аҕа дойду Улуу сэриитин бары фроннарыгар хорсуннук сэриилэспиттэрэ. Тыылга хаалбыттар килбиэннээх үлэлэринэн Кыайыыны уһансыбыттара. Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин ыйааҕынан Кыайыыга киллэрбит кылааттарын иһин Дьокуускай уонна Алдан куораттарга “Үлэ албан ааттаах куората” бочуоттаах аат иҥэриллибитэ.
Уонунан тыһыынча Саха сирин олохтооҕо уордьанынан уонна мэтээлинэн наҕараадаламмыта, оттон Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун уонна Арассыыйа Федерациятын Дьоруойун үрдүк аата сүүрбэ биэс киһиэхэ иҥэриллибитэ, биэс киһи Албан аат уордьан толору кавалера буолбута.
Дьоруойдарбыт кэриэстэрэ биһиэхэ ытык суолталаах. Кыайыы 80 сылыгар саҕаламмыт “Бастионы памяти” бырайыак чэрчитинэн Волгоград к. Мамай курганыгар, Новгород, Смоленскай уонна Калуга уобаластарыгар кыргыһыы хонуутугар охтубут саха буойуннарыгар мемориаллар арыллыбыттара. 2026 сылга бу бырайыак чэрчитинэн мемориаллары Ростов уобалаһыгар, Донецкай Норуодунай Өрөспүүбүлүкэҕэ уонна Беларусь Өрөспүүбүлүкэтигэр арыйыахтара.
Бүгүн биһиги Ийэ дойдубут көҥүлүгэр уонна тутулуга суох буолуутугар куттал бүрүүкээбит кэмигэр Саха сирин уолаттара эмиэ Аҕа дойду көмүскэлигэр турдулар. Анал байыаннай дьайыыга кыргыһыы хонуутугар кыайбыттар көлүөнэлэрин байыаннай үгэстэрин салҕаан аҕаларбыт, эһэлэрбит курдук дьоруойдуу охсуһа сылдьаллар. Саха сирин 12 уолугар Россия Дьоруойун үрдүк аата иҥэрилиннэ, тыһыынчанан буойуна уордьаннарынан уонна мэтээллэринэн наҕараадаланна. Саха Өрөспүүбүлүкэтэ бырамыысыланнаска муҥутуур көрдөрүүлэри ситиһэн, албан ааттаах аармыйабытыгар эмиэ дьоһун тыыл, бөҕө тирэх буолла. Бары үлэ кэлэктииптэрэ, волонтердар, аҕа көлүөнэ неонацизмы Кыайыыга дьоһун кылааттарын киллэрэллэр.
Ыам ыйын 9 күнүгэр, Кыайыы күнүгэр, биһиги бары бииргэ сарын-сарынтан өйөһөн, “Өлбөт үйэлээхтэр полкаларын” кэккэтигэр сэлэлээн хаамыахпыт. Аҕа дойду Улуу сэриитэ хас биирдии дьиэ кэргэни таарыйбыта, ол иһин бу тэрээһин бэйэтин колонналарыгар Саха сирин бары көлүөнэ олохтоохторун түмэр.
Аҕа дойду көмүскэлигэр тыыннарын толук уурбут буойуннарга – албан аат, кыайбыт норуокка –уруй! Улуу Кыайыы күнүнэн!
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев/
