Саха сирин пионерията ааттаах-суоллаах, чаҕылхай уонна дьоруойдуу устуоруйалаах. 1924 сыл олунньу 17 күнэ В.И. Ленин аатынан Саха пионериятын төрөөбүт күнүнэн ааҕыллар. Бу күн Дьокуускай 1-кы Сэбиэскэй оскуолатыгар 62 пионердаах Спартак аатынан бастакы пионер этэрээтэ тэриллибитэ. Пионер тэрилтэлэрэ үөскээбиттэрин кэнниттэн оскуолаларга былааннаах иитэр үлэ саҕаламмыта.
Кыһыл галстуктаах оҕолор оскуола оҕолорун уонна төрөппүттэрин ытыктабылын ылаллара. Кинилэр үөрэхтэригэр да, култуурунай-маассабай үлэҕэ да тута бастаан иһэр этилэр. 1928 сылга Саха сиригэр 1300 пионер баар буолбут, оттон 1942–1943 үөрэх дьылыгар 155 пионерскай дружинаҕа, 778 этэрээккэ барыта 20680 пионер баара. Пионердар үөрэхтэрин таһыма атын оскуола оҕолоруттан үрдүк этэ, кинилэр үөрэнии, билим төрүттэрин баһылааһын уонна бүтүн сойуус ыччатын авангарда буолуу сүрүн соруктарын толору оҥороллоро.
Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар пионердар көмөлөрө
Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар пионердар үлэлэрэ билигин оҕолорго патриотическай иитии төрүтэ буолар. Куорат оскуолалара фронтовиктар оҕолоругар уонна Кыһыл аармыйаҕа көмөлөһөр пуондаҕа харчы, бэлэх хомуйууга улахан үлэни ыыппыттара. Пионердар уонна оскуола оҕолоро 20904 киилэ тимир тобоҕун уонна 14472 киилэ от үүнээйитин хомуйбуттара. Сэрии сылларыгар пионердар үлэҕэ хорсун быһыыларын холобурдара Дьокуускайга элбэх.
Сэрии саҕаланыытыгар Дьокуускайга бастакы тимуровецтар этэрээттэрэ баар буолбуттара. Эдэр тимуровецтар сэрииһиттэр дьиэ кэргэттэрин көрүүгэ, тыылга, хонууларга көмөлөһүүгэ сыралаһан үлэлээбиттэрэ. Өрөспүүбүлүкэҕэ тимуровскай хамсааһыны Дьокуускай куорат 9 №-дээх оскуолата саҕалаабыта. 1943 сыл саҕаланыытыгар Дьокуускайга 91 тимуровскай хамаандаҕа 921 киһи 127 фронтовик дьиэ кэргэнигэр көмөлөспүтэ. Тимуровецтар тыа хаһаайыстыбатын үлэтигэр (дьабарааскы тириитин хомуйуу, от охсуута, оҕуруот үүннэрэр) эмиэ инники күөҥҥэ сылдьыбыттара.
Дьоллоох оҕо саас уонна пионер галстугун суолтата
Эдэр булчуттар хамсааһыннара эмиэ үөскээбитэ, ону Тулагы-Киллэм нэһилиэгин оскуолата саҕалаабыта. 6-с кылаас үөрэнээччитэ Коля Кочневы «Отличник пушного промысла» бэлиэнэн уонна Бочуоттаах грамотатынан наҕараадалаабыттара. Биһиги дойдубутугар «Все лучшее — детям» диэн тосхолунан пионердар дыбарыастара, лааҕырдара, «Зарница», «Кожаный мяч», «Белая Ладья» оонньуулар, пионерскай уоттар тэриллэллэрэ. Бу ССРС пионердарын дьоллоох оҕо сааһа этэ.
1967 сыллаахха 10 №-дээх оскуола В.И. Ленин 100 сылыгар 150 туонна тимир тобоҕун хомуйбута. 1970 сыллаахха Дьокуускай 2 №-дээх орто оскуолатыгар Е.М. Ярославскай аатынан пионер дружинатын пионердара 100 тыһыынчалаах трактор колоннатыгар 300 туонна тимир тобоҕун хомуйбута.
Пионерскай галстук — дойдубут бэлиэтэ эрэ буолбатах, кини Кыайыы Кыһыл Знамятын сорҕото. Бу знамя анныгар аҕаларбыт уонна эһэлэрбит кыргыһыыга барбыттара, уонна бу знамя эрэ Рейхстаг үрдүнэн дабайан сэбиэскэй норуот Кыайыытын биллэрбитэ.
Саха сирин пионериятын устуоруйата — өрөспүүбүлүкэ олоҕун суолталаах кэрчигэ.
ТАБУНАНОВА Марианна Степановна, Дьокуускай куорат үөрэҕирии сайдыытын историятын түмэлин сүрүн методиһа
Хаартыска: ДЬОКУУСКАЙ КУОРАТ УОКУРУГУН ДЬАҺАЛТАТЫН YӨРЭХХЭ УПРАВЛЕНИЕТА
