Атырдьах ыйын 30 күнүгэр Саха сирин киин куоратыгар, “Өрөгөй” успуорт уораҕайыгар, буоксаны сэҥээрээччилэр бу сайыҥҥы муҥур күүтүүлээх тэрээһиннэрэ – “Вызов Севера” (“Хотугу киирсии”) диэн идэтийбит буоксаҕа аан дойдутааҕы таһымнаах тыҥааһыннаах түһүлгэлэрэ тэриллээри турар.
Бу номнуо үгэскэ кубулуйбут турниры, бу сырыыга Аан дойдутааҕы буокса холбоһугун (IBA) быһаччы иилээн-саҕалаан ыытыаҕа. Манна IBA бэрэсидьиэнэ Умар Кремлёв ыалдьыттыаҕа итиэннэ Арассыыйа биллэр ырыаһыта, буокса сүгүрүйээччитэ Егор Крид кэлиэҕэ.
Бу улахан турнирга бэлэмнэнии хаамыытын, аан дойдутааҕы үрдүк таһымын, Саха сиригэр идэтийбит буокса сайдыытын, Пекиҥҥэ буолаары турар Олимпийскай оонньууттан туох түмүгү күүтэрбит туһунан Ил Түмэн ыччакка, физическэй култуураҕа уонна успуорка сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ, СӨ Буоксаҕа федерациятын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Георгий Балакшинныын кэпсэттибит.
- Георгий Русланович, “Вызов Севера” турнир буолара олох аҕыйах хонук хаалла. Күн бүгүн бэлэмнэнии хайдах баран иһэрий? Туох ситтэ, туох сиппэккэ турарый?
- Тэрээһин үлэтэ күөстүү оргуйар. Билиҥҥитэ матчмейкер (күөн көрсүһүүлэри тэрийээччи) спортсменнар эриэйтиннэрин учуоттаан туран, ким кими кытта көрсөрүн быһаарда, түһүлгэ сүрүн бырагырааматын бигэргэттэ. Онон сотору билиэти атыылыахтара. Электроннай билиэттэр “ЯктАфиша” саайка атыыланыахтара, оттон кумааҕы билиэттэр ханна атыыланалларын күрэхтэһии күнэ-дьыла чугаһаатаҕына, эбии биллэриэхпит.
Аны тэрээһин чэрчитинэн официальнай пресс-кэмпириэнсийэ, медиа-дьарык уонна медиа-ыйааһыннааһын буолуохтара. Билигин биһиги сүрүн сыалбыт – тэрээһин ымпыгын-чымпыгын толору учуоттаан, быһааран, атырдьах ыйын 30 күнүгэр дьоммут-сэргэбит дьиҥнээх тыҥааһыннаах хабыр хапсыһыылары көрөллөрүн ситиһии.
- Быйыл турниры IBA иилээн-саҕалаан ыытар. Манна холбоһук бэрэсидьиэнэ Умар Кремлёв илэ бэйэтинэн ыалдьыттыаҕа. “Вызов Севера” бүтүн аан дойдутааҕы түһүлгэ буола киэҥ далааһыннанарын хайдах ситистигит? Саха буоксата сайдыытыгар бу туох оруоллааҕый? Умар Кремлёву кытта уопсай тылы булар төһө уустук эбитий?
- Биллэн турар, үрдүк таһымҥа кэпсэтии ыытар мэлдьи улахан эппиэтинэстээх. Ол гынан баран, өскөтүн өрөспүүбүлүкэҕэ успуорт салгыы сайдыан баҕарар буоллаххына, сыалгын ситиһэ сатыахтааххын. Ол курдук, бу сырыыга Пётр Вячеславович Алексеев салалталаах СӨ Буоксатын федерацията, чахчы, улахан үлэни оҥордо диэн бэлиэтиэххэ наада. Кинилэр IBA салалтатын кытта уопсай тылы булан, маннык улахан тэрээһин олоххо киирэрин ситистилэр.
Дьиҥинэн, биһиэхэ өрөспүүбүлүкэбит аан дойдутааҕы турнирдары тэрийэргэ бэлэмин, идэтийбит буоксаҕа күүстээх интэриэс уонна элбэх сүгүрүйээччи баарын көрдөрөрбүт олус суолталаах. Умар Назарович биһиги ыҥырыыбытын ылынан кэлэрэ, мин санаабар, элбэҕи этэр. Ол аата, өрөспүүбүлүкэ улахан күрэхтэргэ бэлэмин көрдөрөр.
- Егор Крид кыттара улахан болҕомтону тардар. Бу биллэр-көстөр ырыаһыты ыҥырар туһунан ким идиэйэтэй? Кини өссө атын көрөөччүнү идэтийбит буоксаҕа сэҥээрдиэн сөп буоллаҕа?
- Мин билэрбинэн, Егор Крид буоксаны олус сэҥээрэр. Буоксаҕа дьарыктана сылдьарын социальнай ситимнэргэ көрөбүт итиэннэ Арассыыйа Федерациятын саалыгар элбэхтик сылдьар. Биллэн турар, бу биллэр ырыаһыты көрөөрү элбэх ыччат кэлиэҕэ. Биһиги кинилэргэ успуорду аҥаардас күөн күрэс эрэ курдук буолбакка, чөл олоҕу тутуһары, бэйэ бодотун тардынан сылдьары (дьиссипилиинэни), майгыны-сигилини, бэйэ кыаҕын сөпкө туһанан олоххо ситиһиини көрдөрүөхпүтүн баҕарабыт.
- Эн санааҕар, ириингэҕэ кимнээх киирсиилэрэ ордук тыҥааһыннаах буолуоҕай?
- Бу түһүлгэ сүрүн киирсиитин күүтэбин. Александр Хохлов уонна Майкл Кинг ириингэҕэ күөн көрсүөхтэрэ. Мин санаабар, бу ордук тыҥааһыннаах уонна, чахчы, өрө күүрүүлээх киирсии буолуоҕа.
Иккиһинэн, саха уола Михаил Варламов Мексика боксуорун кытта көрсүөҕэ. Манна биири бэлиэтээн этиэхпин баҕарабын. Ахсынньытааҕы “Вызов Севера” уонна муус устардааҕы “Битва за контракт” (“Контракт иһин”) киирсиилэргэ Михаил лаппа тупсубутун, идэтийбитин көрдөрбүтэ. Биллэн турар, ити киниэхэ улахан убаастабылы үөскэтэр.
Үсүһүнэн, ириингэҕэ Пётр Васильев төннүөҕэ. Көрөөччүлэрэ, бука, кини чаҕылхай кыайыыларын өр күүттэхтэрэ буолуо. Онон атырдьах ыйын 30 күнүгэр бар дьоммутун, чахчы, сэргэх турнир күүтэр.
- Эн “любительскай” буоксаҕа улахан суолу ааспытыҥ. Пекиннээҕи Олимпиадаҕа боруонса мэтээл хаһаайына буола сылдьыбытыҥ. Өскө сүүрбэ сыл анараа өттүгэр эйигин идэтийбит буоксаҕа маннык таһымнаах турнирга ыҥырбыттара буоллар, сөбүлэһиэ этиҥ дуо? Уонна саха боксуор уолаттарыгар “любительскай” буоксаҕа сылдьалларыгар эбэтэр идэтийбит буоксаҕа көһөллөрүгэр тугу сүбэлиэҥ этэй?
- Урут биир көрүҥтэн биир көрүҥҥэ көһөр кыах суоҕа. Быраабыла адьас соторутааҕыта уларыйбыта. Өскө оччолорго миэхэ оннук талар кыах баара буоллар, идэтийбит буоксаҕа эмиэ холонон көрүөм этэ. Эдэр уолаттарга этиэхпин баҕарабын – саҥа хайысхалары куттаммакка, саараҥнаабакка боруобалыахха наада. Өскө үлэлээтэххэ, чопчу сыал-сорук туруоруннахха, туох барыта кыайтарар. Онон ситиһии төрдө – бэйэҕит илиигитигэр!
- Бүтэһик ыйытыым. Аны биэс сылынан саха идэтийбит буоксатын хайдах көрөҕүн? “Вызов Севера” курдук турнирдар саҥа ааттары иитэн таһаарыахтара дуо?
- Биллэн турар, Саха сирин уолаттара аан дойду чөмпүйүөнэ буолуохтарын баҕарабын. Холобур, WBA, WBC, IBF уонна WBO курдук “түөрт улахан” түһүлгэҕэ суон сураҕырыахтара диэн эрэнэбин. Оннук ситиһии кэлэрин туһугар саҥа усулуобуйаны тэрийиэххэ. Уопутуран, сыыйа аан дойду таһымыгар бигэтик тахсыахха наада. Маныаха “Вызов Севера” курдук турнирдар элбэх кыаҕы биэриэхтэрин сөп.
Аны аҕыйах сылынан саха боксуордара оннук таһымҥа тахсыахтара диэн сылыктаан көрүү эрэ туһунан буолбакка, аан дойду бастыҥнарын иһигэр көрөрбүтүн ситиһиэхтээхпит. Өскө бу буолаары турар турнир кимиэхэ эмэ саҥа суолу-ииһи астаҕына, ол аата биһиги сайдыы сөптөөх хайысхатын талбыппыт.
Саина Шеломова, Sportyakutia.ru
Хаартыска: Sportyakutia.ru
