Өрөспүүбүлүкэ күнүгэр туһуламмыт үгэс буолбут хаамыыны тэрийэри куорат дьаһалтата боппут.
Үгэс буолбут хаамсыыны тэрийэр туһунан биллэр уопсастыбанньык, РЛИ дириэктэрэ, Ил Түмэн урукку дьокутаата Иван Шамаев туруорсан мээрийэҕэ муус устар 14 күнүгэр туһааннаах суругу ыыппыт. Кини 1,5 тыһ. киһи кыттыылаах хаамыы Доҕордоһуу болуосстатыттан Ленин бэрэспиэгэр дылы күнүс 15 ч. ыытылларын былааннаабыттарын эппитэ. Онуоха мээр солбуйааччыта Руслан Тимофеев "хамсык туруга ыараабытынан, Ил Дархан хааччахтыыр уураахтарыгар олоҕуран, итиэннэ Ленин бэр. Доҕордоһуу болуоссатыгар дылы 11 оптуобус маршрута ааһарынан, хаамыыны көҥүллээбэппит" диэн эппиэти ыыппыт. Онон, өрөспүүбүлүэкбит 100 сылын көрсөргө былааннаммыт үгэс буолбут хаамыы бобуллубут.
Муус устар 27 күнүгэр Сахабыт сирин уопсастыбаннаһа Өрөспүүбүлүкэ күнүн бэлиэтиир. Санатар эбит буоллахха, 1922 с. бу күн Саха Автономнай Сэбиэскэй Социалистическай Өрөспүүбүлүкэтэ (Саха АССР) тэриллибитэ.
Лоп курдук 70 сыл буолан баран, 1992 с. Сахабыт сиригэр саҥа Төрүт сокуон ылыллыбыта, Өрөспүүбүлүкэ күнэ биллэриллибитэ. Саха оччотооҕу өркөн өйдөөхтөрө, автономияны турууласпыт саха хоһуун дьоно 27 сыыппараны, ол эбэтэр 3 төгүл 9 ытык чыыһыланы, мээнэҕэ талбатах буолуохтаахтар диэн сэрэйэбит. Кэлин эмиэ ол чыыһыланы Сахабыт сирин салалтата анаан-минээн анаабыта эмиэ саарбахтаммат (дьиҥинэн, Төрүт сокуону Үрдүкү Сэбиэт муус устар 4 күнүгэр ылыммыта).
Дьокуускай куорат олохтоохторо өйдүүллэрэ буолуо, 90-с сылларга Өрөспүүбүлүкэ күнэ улахан өрөгөйдөөхтүк ыытыллара, турардыын-турбаттыын бары уулуссаҕа тахсан дьиҥнээх норуот бырааһынньыгын курдук үөрэллэрэ-көтөллөрө.
2000 сылларга балаһыанньа уларыйбыта. Биллэн турар, бу күн эмиэ урукку үгэһинэн бырабыыталыстыба чилиэннэрэ, дьокутааттар Намҥа Өрөспүүбүлүкэ түмэлигэр баран мунньахтыыллара, убаҕас соҕус да буоллар, официальнай тэрээһиннэр буолаллара.
