Былырыын Мииринэйдээҕи эрэгийиэннээҕи тэхиньиичэскэй колледж уонна Саха сиринээҕи бырамыысыланнай техникум ситиминэн бииргэ үлэлэһэр туһунан дуогабар түһэрсибиттэрэ. Орто үөрэх кыһалара АЛРОСА хампаанньаҕа ирдэнэр каадырдары тус сыаллаах бырагырааманан бэлэмниэх буолбуттара. Оттон биһиги Мииринэйгэ үөрэнэ сылдьар устудьуоннар олохторун-дьаһахтарын, үөрэҕи хайдах саҕалаабыттарын билистибит.
Эрдэттэн оҥоһуллубут бырагыраама быһыытынан, устудьуоннар сыл аҥаарын устата Дьокуускайдааҕы бырамыысыланнай техникумҥа түөрүйэни үөрэппиттэрэ. Оттон бу сыл тохсунньутуттан Мииринэйгэ үөрэнэ сылдьаллар. Аны сотору кэминэн кинилэр Айхаллааҕы ХБК-ҕа үөрэнэ барыахтаахтар. Ол кэннэ устудьуоннары быраактыка кэтэһэр. Ити курдук тиһиктээх үөрэх көмөтүнэн эдэр дьон талбыт идэлэрин билсэллэрин таһынан, үлэлиэхтээх сирдэрин илэ көрөллөр, кэлэктиипкэ киирэллэр. Кэлин ол барыта кинилэр исписэлиис быһыытынан үлэ хаамыытыгар түргэнник киириилэригэр, бу эйгэҕэ үөрэнэллэригэр туһалаах буолуохтаах.
“Устудьуоннарбыт Дьокуускайга түөрүйэни ситиһиилээхтик үөрэтэн баран, аны Мииринэйгэ кэллилэр. Сотору кэминэн эдэр дьон “Слесарь по ремонту оборудования” оробуочай идэни баһылаан баран, АЛРОСА хампаанньа суотугар Айхаллааҕы салаабытыгар тиийиэхтэрэ. Кинилэри онно номнуо кэтэһэ сылдьаллар. Ааспыт саас биһиги Айхалга тиийэ сылдьан Айхаллааҕы ХБК-ҕа устудьуоннарбыт олоруохтаах уопсайдарын көрбүппүт-истибиппит. “Устудьуоннар олорор усулуобуйаларын чахчы сөбүлүөхтэрэ” диэн эрэннэрэбин. Уопсайдара киһи олороругар олус табыгастаах, сырдык-ыраас, эрчиллэр саалалаах, сөбүгэр сыаналаах буфеттаах, эйэҕэс үлэһиттэрдээх.
Билигин Айхаллааҕы ХБК-ҕа устудьуоннар быраактыланар мастарыскыайдарын оҥорон бүтэрэн эрэллэр. Итини таһынан, быйыл АЛРОСА биһиэхэ саҥа массыыналары бэлэхтээтэ. Ол көмөтүнэн ыччаттар сүрүн үөрэхтэрин таһынан “В” уонна “С” категориялаах суоппар быраабыгар үөрэниэхтэрин сөп. Мин билэрбинэн, оҕолор массыына ыытар быраап ылалларын кэтэһэ аҕай сылдьаллар. Ити курдук хардарыта өйөһөн үлэлиирбит түмүгэр хампаанньа үлэлиэн-үүнүөн баҕалаах саҥа үлэһиттэринэн эбиллиэ диэн эрэнэбин”, – диэн МРТК дириэктэрин бастакы солбуйааччыта Клара Бурнашева кэпсээтэ.
АЛРОСА Корпоративнай университетын кытта бииргэ олоххо киллэрэр “Үөрэн уонна үлэлээ” бырайыактарын быһыытынан, МРТК устудьуоннара үөрэнэр кэмнэригэр өссө аан бастаан баһылаабыт идэлэринэн ХБК-ҕа үлэлиэхтэрэ. Онон үөрэхтэрин быыһыгар үлэлиэхтэрэ, истипиэндьийэни таһынан хамнас аахсыахтара. Ол устудьуон дьоҥҥо улахан көмө уонна туһа.
Ситимнээх үөрэтии бырайыагар Чурапчытааҕы аграрнай-тэхиньиичэскэй колледж, Сунтаардааҕы технологическай колледж, Т.Г. Десяткин аатынан Саха сиринээҕи бырамыысыланнай техникум, Саха сиринээҕи автодорожнай техникум уонна Ньурбатааҕы техникум кытталлар.
Түөрүйэттэн быраактыкаҕа
Устудьуоннар саҥа үөрэх оҥкулун хайдах ылыммыттарын туһунан “ТА-24/11” бөлөх кураатара Татьяна Касаткина кэпсиир.
“Бу мин ситимнээх бииргэ үлэлэһиигэ бастакы уопутум. Үтүө санаалаах, бэһиэлэй, сүрэхтээх оҕолор түбэспиттэриттэн үөрэбин. Олус түмсүүлээхтэр, бары ыытар тэрээһиммитигэр көхтөөхтүк кытталлар. Устудьуоннарбыт үчүгэйдик үөрэнэллэр, кыһамньылаахтар, уһуйааччылара үтүө тылынан ахталлар. Онон мин барыта табыллыа, кыайыахтара диэн эрэнэбин. Үчүгэй, ирдэнэр идэни баһылааннар аан дойду таһымнаах алмааһы хостуур тэрилтэҕэ үлэҕэ киириэхтэрэ. Даҕатан эттэххэ, устудьуоннарбыт төрүппүттэрин кытта эмиэ мэлдьи билсэ олоробут, оҕолор ситиһиилэрин, хайдах олороллорун-үөрэнэллэрин туһунан мэлдьи кэпсиибит.
Алтынньыга устудьуоннарбын атаарыахтаахпын. Кинилэр салгыы Айхалга быраактыкалана бараллар. Мэлдьи да бу курдук үтүө, көхтөөх, айар-тутар баҕалаах дьон буолуохтарын баҕарабын. Устудьуон кэминээҕи олохторун үтүө түгэннэрэ умнуллубатын”, – диэн кураатар кэпсээтэ.
Любомир Трофимов, Амма улууһун Өнньүөс бөһүөлэгэ:
– Мииринэйи олус сөбүлээтим. Дьоҕус, ыраас, олорорго табыгастаах куорат эбит. Киһи наадыйара барыта баар. Сайын олус кыраһыабай буолар, күп-күөх. Кырабыттан хара үлэни, тиэхиньикэни хасыһарбын, өрөмүөннүүрбүн сөбүлүүбүн. Араас тырааныспары ыытыахпын сөп. Онон үөрэхпин сөбүлээтим, ыарырҕаппатым. Убайым “оробуочай идэҕэ үөрэннэххинэ, тиэхиньикэни ыытар быраабы ыллаххына, үлэтэ суох хаалыаҥ суоҕа” диэн сөпкө эппит эбит. Ону чахчы итэҕэйдим.
Манна МРТК усдьуоннара киэһэтин успуорт саалаҕа босхо дьарыктаналлар. Араас сиэксийэ барыта баар.
Артур Семенов, Орто Халыма куорат:
– Үөрэҕи сөбүлээтим. Билигин тиэхиньикэ мотуорун ыһарга уонна таҥарга быраактыкалана сылдьабыт. Уһуйааччыларбыт бэрт үчүгэйдик быһаараллар, туох эрэ өйдөммөт буоллаҕына көрдөрөн биэрэллэр. Уопсайынан, уһуйааччыларбыт бары даҕаны киһини өйүүр, өйдүүр үтүө дьон эбит.
Мииринэй киһи олороругар табыгастаах куорат. Олохтоохтор олус эйэҕэстэр, көмөлөһөргө бэлэмнэр. Холобур, бастаан кэлэн баран куораты билбэт эрдэхпинэ, мэлдьи ыйан-кэрдэн биэрэллэрэ. Сайын куорат устун күүлэйдиирбин сөбүлээтим, доҕотторбун кытта култуура уонна сынньалаҥ пааркатыгар мэлдьи сылдьар этибит.
Алгыс Слепцов, Покровскай куорат:
– Мииринэйгэ барыта хардыылаах сиргэ турар. Олорор, үөрэнэр сирдэрбит, маҕаһыыннар, аралдьытар-сынньатар түһүлгэлэр – субу тураллар. Элбэх киһи успуордунан дьарыктанар, тустуу-киирсии буоллун, хамаанданан оонньуу, өй күрэһэ буоллун киһи мэлдьи элбэх. Ким эрэ көннөрү эрчиллэр саалаҕа сылдьар. Ол устудьуоннарга барыта босхо.
МРТК-ҕа даҕаны, хампаанньаҕа даҕаны идэлэрин толору баһылаабыт дьон үлэлиир, барытын сиһилии быһаараллар. Мин сөбүлүүбүн. Үчүгэйэ диэн үөрэнэ сылдьан кэлин үлэлиэхтээх сиргин уонна идэҕин үчүгэйдик билсэр эбиккин. Оттон үөрэнэн бүттүҥ да, тута үлэҕэ ылаллар.
Игорь Пшенников, Өлүөхүмэ улууһа, Дабаан бөһүөлэгэ:
– МРТК үөрэҕин хас даҕаны идэни тэҥҥэ баһылаан тахсыахха уонна үөрэнэ-үөрэнэ үлэлиэххэ сөбүн иһин сэҥээрбитим. Сүрүн үөрэҕи таһынан, киһи манна эбии массыына ыытар быраапка үөрэниэн, оттон үөрэх кэннэ тута улахан хампаанньаҕа үүнэр-сайдар кэскиллээх, улахан хамнастаах үлэҕэ киириэххэ сөп. Бу үөрэхпин бүтэрдэхпинэ, баҕар, салгыы үөрэниэм, идэм таһымын үрдэтиниэм. Хампаанньаҕа оннук кыах баар эбит. Ол ыччакка туһалаах дьыала.
Наадалаах идэлэргэ
Улахан кылаас оҕолоро орто анал үөрэҕи элбэх төрүөтүнэн талаллар. Бастатан туран, колледжка уонна техникумҥа үөрэнэн баран, эт илиилэринэн үлэлиир кыахтаахтар. Иккиһинэн, орто үөрэххэ үрдүк үөрэхтээҕэр кылгастык үөрэнэллэр. Этэргэ дылы, икки-үс сыл иһинэн номнуо хамнастаах киһи буолаҕын. Аны туран, үөрэх быраактыкатын кэмигэр устудьуон дьон эмиэ хамнас аахсан, эбии дохуоттаныахтарын сөп. Ону таһынан орто үөрэҕи бүтэрбит выпускник быраактыкаламмыт хампаанньатыгар кэлин 100% үлэҕэ киирэр мэктиэлээх. Саамай сүрүнэ ыччат бэйэтэ үлэлиэн баҕарар буолуохтаах. Билии-көрүү түөрүйэ кэмигэр буолбакка, быраактыкаҕа чочуллар.
Оттон биһиги ыччаттарга үөрэхтэригэр ситиһиини баҕарабыт. Кэлин кинилэри кытта устудьуон быһыытынан буолбакка, алмаастаах хампаанньа эдэр үлэһиттэрин быһыытынан кэпсэтиэхпит.
kyym.ru
