Саха сиригэр бырамыысыланнаһы уонна нэһилиэнньэлээх пууннары гаастыыр бырагыраама чэрчитинэн, тута хас даҕаны эбийиэк үлэҕэ киирдэ. АЛРОСА хампаанньа Накыыннааҕы оҥорон таһаарар түһүлгэтигэр “Накыын сүүрээнэ” гаас ситимэ үлэлээтэ.
Ити ситим устун күөх төлөн саҥа электро-ыстаансыйа комплексыгар тиийэр. Удачнай куоракка саҥа гаас хочуолунайдара үлэлээн эрэллэр. Бүтүн биир куораты уонна АЛРОСА Удачнайдааҕы ХБК-тын тэрилтэлэрин ититиитин гааһынан хааччыйар киэҥ далааһыннаах үлэ түмүктэннэ.
Накыыҥҥа уонна Удачнайга энэргиэтикэ эбийиэктэрин арыйар үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ Ил Дархан Айсен Николаев, АЛРОСА генеральнай дириэктэрэ Павел Маринычев уонна “Сахатранснефтегаз” АУо генеральнай дириэктэрэ Алексей Колодезников кытыннылар.
160 килэмиэтир усталаах гаас ситимэ Накыыннааҕы уруудалаах сири Орто Түҥнээҕи гаас кэндэнсээттээх сирдиин холбоон, АЛРОСА биир тутаах тэрилтэтин күөх төлөнүнэн хааччыйда. Ити турба устун алмаасчыттарга сыл аайы 20 мөл. кэриҥэ кууп гаас кэлиэхтээх. Оттон саҥа электро-ыстаансыйа сылга быһа холоон 70 мөлүйүөн кВтч курдук уот эниэргийэтин оҥорон таһаарыахтаах.
Гаас ситимин бастакы тиһилигэ 2023 с. алтынньы 12 күнүгэр сыбааркаламмыта. Ситим тутуутун генеральнай бэдэрээччитэ – “Сахатранснефтегаз” – оҥорон таһаарар түһүлгэҕэ тиэрдибитэ. Оттон аныгы энэргиэтикэ комплекса 2025 с. тутуллубута. Эһиилгиттэн саҕалаан ыраас айылҕа гааһа экологияҕа куһаҕан, кирдээх салгын тахсыытын аҕыйатыахтаах, баахта бөһүөлэгин, байытар баабырыканы уонна АЛРОСА Накыыҥҥа баар атын технологическай инфраструктуратын эрэллээх эниэргийэнэн хааччыйыахтаах.
Удачнай куорат уонна Удачнайдааҕы ХБК эбийиэктэрин ороскуотун аҕыйатар, энэргиэтикэ эрэллээх буоларын хааччыйар туһугар гаас ситимин тардар үлэ 2018 с. саҕаламмыта. Алмаасчыттар бэйэ гааһынан хааччыллыыларын түмүгэр “хостооһун-тырааныспар-туһаныы” диэн экэниэмикэ кэлим эргиирэ үөскүөхтээх. Оттон удачнайдар гааска көстөхтөрүнэ, ититии ситимэ уонна хомунаалынай тиһик алдьаммакка-кээһэммэккэ үлэлээннэр, олох хаачыстыбата тупсуохтаах. Ол хотугу сир усулуобуйатыгар кырата суох суолталаах.
“Бүгүн биһиги өрөспүү-бүлүкэбитигэр улахан суолталаах икки инвестициялаах бырайыагы түмүктүүбүт. АЛРОСА Удачнайы гааһынан хааччыйар бырайыага алмаас оҥорон таһаарыытын уонна бүтүн куорат салгыы сайдыытын акылаата буолар. Киһи үөрэрэ диэн, төһө даҕаны сааҥсыйа уонна олох-дьаһах уустуктары үөскэттэр, хампаанньа тутаах бырайыактарын олоххо киллэрэ олорор. АЛРОСА уонна “Сахатранснефтегаз” хампаанньалар “Накыын сүүрээнэ” гаас ситимин тутар бырайыактара – бэйэлэрин эйгэлэригэр бастыҥ тэрилтэлэр көдьүүстээхтик бииргэ үлэлэһиилэрин холобура. Хампаанньалар салалталарын уонна үлэһиттэрин өрөспүүбүлүкэ сайдыытыгар киллэрбит кылааттарын иһин махтанабын”, – диэн Айсен Николаев эттэ.
“Хотугу эргимтэттэн баара-суоҕа 16 килэмиэтирдээх сиргэ турар Удачнай куорат хомунаалынай хаһаайыстыбатын гааһынан ититиигэ көһөрүү – АЛРОСА кыһамньытын уһулуччу суолталаах түмүгэ. Гаас киириитэ олохтоох дьоҥҥо уһун кыһыны сылаастык уонна эрэллээхтик туоруулларын мэктиэлиир. Оттон хампаанньаҕа – Уһук Хоту көһөн кэлиэхтэрин баҕарар биирдиилээн дьону уонна кинилэр дьиэ кэргэннэрин угуйар өссө биир эбии кыах.
“Накыын сүүрээниттэн” хааччыллар саҥа энэргиэтикэ комплекса үлэҕэ киирэриттэн АЛРОСА тута хас да хайысхаҕа сүүйэр – экэниэмикэ, энэргиэтикэ, логистика уонна тырааныспар ороскуоттара аҕыйыыллар”, – диэн Павел Маринычев эттэ.
“Биһиги АЛРОСА-лыын кыттыгас бырайыакпыт аҥаардас тэрилтэлэр икки ардыларынааҕы сыһыан эрэ буолбатах, бу өрөспүүбүлүкэ сайдыытын туһугар бииргэ үлэлэһии холобур буолар устуоруйата. Хайа да өттүттэн үтүө сыһыан олохтонон, бырайыак ситиһиилээхтик түмүктэннэ. Мин бу бырайыак төрөөбүт дойдулара тирэхтээхтик сайдыан баҕарар дьоҥҥо үтүө холобур буолуо диэн эрэнэбин. Бэлиэтээн эттэххэ, бу бырайыак көмөтүнэн “Сахатранснефтегаз” Орто Түҥ гаас кэндэнсээттээх сири сайыннарарга өссө биир эрэллээх хардыыны оҥордо”, – диэн Алексей Колодезников бэлиэтээтэ.
“Накыын сүүрээнэ” гаас ситимэ Саха сирэ уонна АЛРОСА хампаанньа Санкт-Петербурдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы экэниэмикэ сугулааныгар бииргэ үлэлэһии сөбүлэҥин түһэрсибиттэрин түмүгэр тутулунна. Сакаасчыт – АЛРОСА хампаанньа иһинэн үлэлиир “Якутская генерирующая компания” ХЭУо.
“Удачнай куораты уонна Удачнайдааҕы ХБК-ны гаастааһын” бырайыагы ороскуоту тиһиктээхтик аҕыйатар туһугар 2018 сыллаахха АЛРОСА тэрилтэлэрэ (“Айхалтрансгаз” ХЭУо, “АЛРОСА-Газ” АУо, “ПТВС” ХЭУо) көҕүлээбиттэрэ. 2024 с. Удачнайга “Айхал-Удачнай” гаас ситимэ уонна алмаас руднигын ититиинэн хааччыйар калорифернай установкалар үлэҕэ киирбиттэрэ. Гаас хочуолунайдара Удачнай куорат инфраструктуратын салгыы сайдыытын акылаата буолуохтаахтар.
kyym.ru
