Дьахтар – олох туллар тутааҕа. Олоххо суолтатын дириҥник эҥсэн толкуйдаатахха, куйаарга да көтүөххэ сөп.
“Эйигин хоһуйарбар тыл тиийбэт...” Ис дьиҥэр, бу тыллар Таҥараны кытта ситимнээхтэр. Киһи Үөһэттэн ананан кэлэр, онон дьахтар олоҕу айааччы, утуму салҕааччы, алаһа дьиэни араҥаччылааччы буолан, киниэхэ эмиэ сыһыаннаахтар. Ол гынан баран олоҕу сүрүннүүргэ, айарга-тутарга эр киһи эмиэ улахан суолталааҕын өйдүүбүт.
Миллиардынан сыл, чопчулаан эттэххэ, 1,2 млрд сыл анараа өттүгэр Орто туруу дойду диэн ааттыыр сирбитигэр аан бастаан араас организм үөскээбитэ, ол – кыһыл салахай.
Таҥара тоҕо биһигини дьахтар уонна эр киһи диэн араарбыта буолуой? Аҥаардас биһиэхэ үтүөнү оҥорон буолбатаҕа буолуо эрээри, бииргэ буолуу, чугас сыһыан икки атахтаахха үтүө иэйиини уһугуннарарын ким да мэлдьэспэт. Тоҕотун өйдүү сатыыр, санаа табыллыытын, үрдүк иэйиини, Таҥара аналын алгебранан мээрэйдииргэ баҕалаах эрэ дьарыктанар дьарыга.
Билэҕит дуо, Интэриниэккэ киһи ханнык полушариета сүрүннүүр суолталааҕын быһаарарга араас тургутук баар. Киһи өҥү араастык көрөр, ити айылҕа сокуонун таайыллыбат таабырына. Холобур, мин хаҥас полушарием үчүгэйдик сайдыбытын билэбин. Ол иһин мэлдьи өйбүнэн ылынабын. Таҥара көмөтүнэн, хата, эппинэн-сиимминэн эмиэ ылынар дьоҕурдаахпын.
Логика өттүнэн көрөн эттэххэ, эр киһи, дьахтар диэн араарыы дириҥ өйдөбүллээх.
Бастатан туран, икки киһи генэ холбоһор. Айылҕа саҥа киһини айарыгар ийэлээх аҕатыттан үчүгэй геннэрин сүүмэрдээн ылар.
Иккиһинэн, эволюциялара араас. Холобур, дьахтар биир күдьүс тэтими, нус-хас эйгэни олохтуур, онтон эр киһи – сайдыыны. Уобарастаан тэҥнээтэххэ, баарыстаах оҥочоҕо маарыннатыахха сөп. Оҥочо долгуҥҥа устарыгар баарыһа суох буоллаҕына, тута түҥнэстэр. Репин “Приплыли” диэн хартыынатын өйдүү биэрэбин. Арба, хартыына, дьиҥэр, “Не туда заехали” диэн ааттааҕа. Манаахтар, оҥочоҕо олорон, сөтүөлүү сылдьар дьахталлары ымсыыра көрөллөр. Лев Соловьёв уруһуйдаабыта эрээри, быыстапкаҕа Репин болотуналарын кытта сэргэстэһэ турбута.
Үсүһүнэн, партнёргун талар кыахтаах буолаҥҥын, бэйэҕэр сөптөөх геҥҥин сүүмэрдээн ылаҕын. Өйдөөх уонна күүстээх киһи үчүгэй удьуору хаалларар кыахтаах.
Маныаха сиэттэрэн таптааллааҕыҥ туһугар туруулаһыы саҕаланар. Холобур, павлиннар кутуруктара кырасыабайын көрдөрөллөр, тайахтар охсуһан өлөллөрүн да кэрэйбэттэр. Киһи эмиэ итинтэн итэҕэһэ суох, ис сүрэҕиттэн таптыыр киһитин туһугар тугу баҕарар гынарга бэлэм. Күрэстэһии түмүгэр эр дьон лиидэр хаачыстыбалара уһуктар, бастыҥ буоларга дьулуһаллар. Дириҥник толкуйдаатахха, атыыр-тыһы диэн арахсыы баар буолан, биһиги дьон буолан сырыттахпыт. Киһи мэйиитэ, тулалыыр эйгэни ылынар, толкуйдуур кыаҕа маҥнай чараас эттиктэн саҕаламмыта. Бастаан партнёргун сытынан ылынаҕын, ол кэннэ биирдэ аһыллаҕын. Киһи мэйиитэ салгыы сайдыбытыгар дьахталларга эмиэ махтаныах тустаахпыт. Мэйии сорох өлүүтэ инистиини тохтотор аналлаах. Холобур, тыынар тыыннаахха маннык инистиин баар буолан, оҕолоругар аһы бэрсэллэр, көрөн-харайан улаатыннараллар. Өскөтүн ол суоҕа эбитэ буоллар, кыыллар оҕолорун аһатар кыахтара суох. Оттон эр дьоҥҥо бу инистиин дьахтарга курдук күүскэ бэриллибэтэх. Ол оннугар эр дьоҥҥо күрэстэһэр майгы баар. Ол түмүгэр атомы эстэрбиттэрэ, куосумаска көппүттэрэ.
Ол курдук, киһи аймах туох баар ситиһиитэ – успуорка, култуураҕа, билимҥэ, бэл, оннооҕор Соҕуруу полюска Амундсен айанын курдук ураты түгэннэр – барыта дьахтар, эр киһи диэн арахсыы түмүгэр кэлбитэ. Кинилэр айылҕаттан уратылаахтар, олоҕу хамсатар күүстээхтэр.
Эр дьон кулун тутар 8 күнүн иннинэ тоҕо сүпсүлгэн бөҕөҕө түһэллэрин, таптал күүһүн билэргэ дьулуһалларын биллибит. Таптал биһигини, эр дьону, көспүт да, көнө да суолтаҕа халлааҥҥа көтүтүөн сөп.
Халлаантан сиргэ түһүөҕүҥ. Таптыыр кэрэ аҥаарбытын, оҕолорбутун кытта бу сирдээҕи олоххо дьоллоохтук олорорбутугар туох нааданый? Манна хоруй судургу: бэйэбит бас билэр уйалаах – кыбартыыралаах – буоларбыт. Билиҥҥи ырыынак кэмигэр дьиэни-уоту табыгастаах усулуобуйа булар уустугурда. Оттон биһиги хампаанньабыт тутар “Ленские высоты” ЖК-гар табыгастаах усулуобуйаҕа кыбартыыра атыылаһар түгэни мүччү тутумаҥ. Ол курдук, бырыһыана суох уһатан төлөөһүнү (рассрочка) туһаныаххытын сөп. Онно эбии 8 %-наах чэпчэтиини көрөбүт, “чистовой отделкатын” оҥоробут эбэтэр өссө эбии чэпчэтиини туһаныаххытын сөп.
Атыы-эргиэн отделыгар сиһилии сүбэлиэхтэрэ.
Сааска кэрэ бырааһынньыгынан! Тапталы уонна дьолу баҕарабын!
