2019 сыллаахха, сурунаал эрэдээксийэтэ көҕүлээн, «Ситим-Медиа» тэрилтэ күүһүнэн Суорун Омоллоон аатынан Опера-балет тыйаатырыгар «Үс иэйии күрүлгэнэ: Саргылаана Гольдерова-Саргы Куо, Наталья Михалёва-Сайа, Мария Решетникова-Арылы Дуйдаах» диэн ырыа-хоһоон түһүлгэтэ төрүттэнэн дьон-сэргэ кэрэхсэбилин ылбыта.
Ол барыл салҕанан, быйыл Казахстаҥҥа «Үс иэйии күрүлгэнэ» диэн Саргылаана Гольдерова-Саргы Куо, Наталья Михалёва-Сайа, Мария Решетникова-Арылы Дуйдаах хоһооннорун хомуурунньуга казах тылынан 1000 ахсаанынан тахсара күүтүллэр. Суруйааччыларбыт хас биирдиилэрэ 70-нуу хоһоону ыытаннар, билигин тылбаас үлэтэ бара турар.
Ол оннугар «Ситим-Медиа» ХЭТ, «Күрүлгэн» сурунаал эрэдээксийэтэ, Казахстан 21 суруйааччытын уоннуу хоһоонун сахалыы тылбааһын тэрийэн, «Эгэлгэ иэйии күрүлгэнэ» диэн хомуурунньугу таһаарыахтаах.
Казахстан өттүттэн барылы уран сурук дьайыксыта, тылбаасчыт, Казахстан Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, иһитиннэрэр-биллэрэр эйгэтин уонна култууратын туйгуна, уран сурук омуктар икки ардыларынааҕы «Алаш» бириэмийэтин туһааннааҕа Саят Камшыгер сүрүннүүр. Кини «Благодать большого снега» добун түһүлгэ (Дьокуускай, 2021 с.) кыттыылааҕа. Аны туран, Нина Дьячковская «Исповедь исчезнувших» сэһэнин казахтыы тылбаастаан таһаартарбыта уонна кыргызтыы тылбаастанан тахсыытын көҕүлээбитэ. Билигин Наталья Михалёва-Сайа кэпсээнин-сэһэнин казахтыы тылбааһыгар үлэлиир.
Доҕорбут Саят Камшыгеры сэргэ, хоһоонноро тылбаастанар Казахстан суруйааччыларын ортолоругар 1983 с. ССӨС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнинэн ылыллыбыт аксакал суруйааччы, суруналыыс, култуура дьайыксыта, Айымньы омуктар икки ардыларынааҕы академиятын чилиэн кэрэспэдьиэнэ, тыл билимин хандьыдаата Акылбек Шаяхметтан саҕалаан, уран сурук, суруналыыстыка, үөрэх-билим, култуура эйгэтигэр биллэр ааттаах-суоллаах уонна ааттара дуорайан эрэр дьон бааллар: Токен Альжантеги – Төлеген Айбергенов аатынан, «Айбоз-2024», «Алаш» бириэмийэлэр туһааннаахтара; Касымхан Бегманов – Казахстан Суруйааччыларын сойууһун солбуйааччы бэрэссэдээтэлэ, үтүөлээх дьайыксыт, «Парасат», «Курмет» уордьаннар кавалердара; Назым Байаролова – «Алаш» бириэмийэ туһааннааҕа, үрдүк үөрэх уһуйааччыта; Дукен Масимханулы – билимдьит, тылбаасчыт, Р.Б. Сулейменов аатынан Илини үөрэтии институтун бас дириэктэрэ, КӨ үтүөлээх дьайыксыта, «Парасат» уордьан кавалера; Даулетбек Байтурсынулы – суруналыыс; Кайрат Бестибаев – урбаанньыт; Жаҥылхан Асылбекова – суруналыыс, тыл билимин хандьыдаата, «Aбaй TВ» сүрүн продюсера; Кайырбек Шагыр – суруналыыс; Серик Акирамулы – Зейнолла Саник аатынан култуура пуондатын толорооччу дириэктэрэ, «Алаш» бириэмийэ туһааннааҕа; Жанайым Ауганбайкызы – үөрэх, тэлэбиидэнньэ эйгэтин үлэһитэ; Багдат Дуйсенов – Р.Б. Сулейменов аатынан Илини үөрэтии институтун билимдьит үлэһитэ, философия дуоктара (PhD); Есей Женисулы – суруналыыс; Асем Ережекызы – артыыс, акын; Бакытгуль Бабаш – омуктар икки ардыларынааҕы «Шабыт» добун түһүлгэ кылаан кыайыылааҕа; Сагыныш Мухиткызы – педагогика билимин магистра; Куаныш Оспан – Акмола уобалаһын Магжан Жумабаев аатынан билим бибилэтиэкэтин дириэктэрэ; Нуржан Байтос – суруналыыс; Бауыржан Аликожа – Төлеген Айбергенов аатынан уонна «Серпер», «Дарын» ыччакка аналлаах бириэмийэлэр туһааннаахтара, Аль-Фараби аатынан Казах национальнай университетын аҕа үөрэтээччитэ; Еламан Кабдиляшим – КӨ ыччат суруйааччыларын кулуубун кыттыылааҕа.
Сахалыы тылбаас үлэтэ эмиэ түмүктэнэн эрэр. Тылбаас үлэтигэр кииҥҥэ уонна улуустарга олорор хайа даҕаны суруйааччы сойуустарын чилиэннэрэ итиэннэ сойууһа суох хоһоонньуттар, суруйааччылар, суруналыыстар кытта сылдьаллар.
Ол курдук: Ангелина Алексеева-Айынаат (Леди Муус) – өрөспүүбүлүкэтээҕи кэпсээн күрэхтэрин хас да төгүллээх бастыҥа; Яна Байгожаева – Арассыыйа Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ ыччат бэлиитикэтин туйгуна; Борис Гоголев – Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ үөрэҕириитин уонна тэлэбиидэнньэнэн-араадьыйанан биэриитин туйгуна, АБА СС ГЧуоААОПИ уопсастыбаннаһы кытта үлэҕэ исписэлииһэ; Саргылаана Гольдерова-Саргы Куо – Арассыыйа Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ бар дьонун бэйиэтэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, тыл магистра; Михаил Иванов-Чуона Мэхээлэ – Суруйааччылар сойуустарын норуоттар икки ардыларынааҕы түмсүүтүн, СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, СӨ үтүөлээх юриһа, СӨ култууратын туйгуна, С.А. Есенин аатынан «Көмүс күһүн» уордьан кавалера; Рустам Каженкин-Арчы Уола – Арассыыйа Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ үөрэҕириитин уонна ыччат бэлиитикэтин туйгуна, Былатыан Ойуунускай аатынан Уран сурук түмэлин салайааччыта; Альберт Капрынов – Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ ыччат бэлиитикэтин туйгуна, СӨ Суруналыыстарын сойууһун «Кыһыл көмүс бөрүө» бэлиэтин туһааннааҕа, «Кыым» хаһыат эрэдээктэрин солбуйааччы; Иосиф Кобяков – Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, Кэбээйи улууһун «Өлүөнэ долгуннара» уран сурук холбоһугун салайааччыта, П.Д. Степанов аатынан Кэбээйитээҕи кыраайы үөрэтэр түмэл тутаах харайааччыта; Ольга Корякина-Умсуура – Арассыыйа Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, тылбаас магистра; Иннокентий Лукачевскай-Силис – Суруйааччылар сойуустарын норуоттар икки ардыларынааҕы түмсүүтүн, СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна; Матрёна Лукачевская – хоһоонньут, СӨ үөрэҕириитин туйгуна; Наталья Михалёва-Сайа – Суруйааччылар сойуустарын норуоттар икки ардыларынааҕы түмсүүтүн, Арассыыйа Суруналыыстарын уонна СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ. СӨ бар дьонун суруйааччыта, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, «Ийэ тыл» өрөспүүбүлүкэтээҕи түмсүү салайааччыта; Валериан Николаев – Суруйааччылар сойуустарын норуоттар икки ардыларынааҕы түмсүүтүн, Арассыыйа Суруналыыстарын уонна СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, мэдиссиинэ билимин дуоктара, Арассыыйа уонна СӨ доруобуйа харыстабылын туйгуна, Арассыыйа «За заслуги перед Отечеством» уордьанын II истиэпэнин кавалера, СӨ «Гражданскай килбиэн» бэлиэтин туһааннааҕа; Иван Осипов-Уйбаан Ойуур – Арассыыйа Суруйааччыларын уонна Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын уонна бэчээтин туйгуна; Дмитрий Пономарёв-Дьолуолаах – Суруйааччылар сойуустарын норуоттар икки ардыларынааҕы түмсүүтүн, СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, «Ньурба уоттара» айар-суруйар түмсүү салайааччыта, СӨ успуордун, эт-хаан култууратын туйгуна; Мария Решетникова-Арылы Дуйдаах – СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, мэдиссиинэ национальнай киинин методист-эмчитэ, СӨ доруобуйа харыстабылын уонна култууратын туйгуна; Михаил Семёнов-Мэхээс Серкан – хоһоонньут, тылбаасчыт, ырыаһыт, дьүрүлдьүт, СӨ Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын туйгуна, Үөһээ Бүлүү Тамалакааннааҕы култуура дьиэтин салайааччыта; Анатолий Слепцов – Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, Арассыыйа доруобуйа харыстабылын уонна СӨ култууратын туйгуна, Былатыан Ойуунускай аатынан Уран сурук түмэлин экскурсия уонна сырдатар үлэ салаатын сэбиэдиссэйэ; Дмитрий Фёдоров-Оһуохай Уола – хоһоонньут, тылбаасчыт; Виктор Хон-Нохтохоон (Омук Уола) – хоһоонньут, «Саҥа ырыа», «Этигэн хомус» уо.д.а. күрэхтэргэ бастыҥ буолбут ырыалар тылларын ааптара; Вячеслав Хон – хоһоонньут, тылбаасчыт.
Өрөспүүбүлүкэбитигэр биллэриллибит Култуура сылыгар сурунаал эрэдээксийэтэ уонна тэрийээччитэ «Ситим-Медиа» ХЭТ «Күрүлгэн» төрүттэммитэ 20 сылын чэрчитинэн саҕалаабыт «Эгэлгэ иэйии күрүлгэнэ» барыллара аны күһүн хоһоон-ырыа добун түһүлгэтинэн түмүктэниэҕэ.
Афанасий ГУРИНОВ-АРЧЫЛАН,
барыл сүрүннээччитэ.
