“Кыым” хаһыат ааспыт нүөмэригэр “Ленские высоты” ЖК “ТОП ЖК – 2026” тутулуга суох федеральнай таһымнаах куорат тутуутун күрэҕин түмүгүнэн “Саха сиригэр тутулла турар бастыҥ дьон олорор дьиэтэ-уота (комплекса)” диэн номинацияҕа бочуоттаах бастакы миэстэни ылбытын туһунан кэпсээн турабыт.
Бу түгэн мин олоҕум биир бэлиэ кэрчигин санатта. Бүгүн ол туһунан кэпсииргэ быһаарынным.
Күрэххэ кыайбыппытын буолуохтаах буолбутун курдук судургутук ылыммытым. Бырайыагы атыылаһан баран “Кыымҥа” бэчээттэммит аан бастакы ыстатыйабар “Дьокуускайга бастыҥ бырайыак буоларын билэр буоламмыт атыыластыбыт” диэн быһаарбытым. Ол санаабын бу күрэх өссө төгүл бигэргэттэ.
Бүгүн кэпсиир түгэним – физика сокуонун хайдах алҕаска “арыйбытым” туһунан.
Ол маннык этэ. Түүн утуйа сытабын. Тулам уу чуумпу. Кими да мэһэйдээбэппин, миэхэ эмиэ ким да мэһэйдээбэт. Түһээтэхпинэ, лазер сардаҥата олус чуолкайдык тыгар. Быа субуллубутун курдук көбүс-көнө. Соһуччу баҕайы ньээм от төбөтүн санатар саарыкка кубулуйда.
Этим-сииним эмискэ чаҕылҕаҥҥа оҕустарбыт курдук буолла: сырдык төһөнөн ыраах да тоҕо күүһүрэрий? Фотоннар (ньээм от сиэмэлэрэ) сфера ньууругар суураллан хаалаллар. Сфера төһөнөн улахан да, сабардам иэнигэр тиксэр биир фотон ахсаана аҕыйах буолар. Оттон сфера иэнэ, ол радиуһун кыбадыраатыгар тэҥ буолан, тиһэҕэр төттөрү буолан тахсар – иэнэ улаатар, сырдык күүһэ мөлтүүр.
Бу “арыйыыбыттан” ороммуттан ойон турдум уонна олус соһуйан кытыыга олордум. Төбөбөр араас санаа ытылынна...
Арааһа, бу курдук иэйиини хаһан эрэ Архимед билбитэ буолуо. Толору уулаах бааннаҕа сытан эрэ “Архимед сокуонун” толкуйдаан баран, “Эврика!” диэн хаһыытыы-хаһыытыы, Афина устун сыгынньах сүүрбүтэ!
Ол гынан баран биһиги дойдубут Афина буолбатах, киһи сыгынньаҕын сүүрэр кыаҕа суох. Итиэннэ бу сокуону мин быдан иннибинэ арыйбыттарын билэр буоллаҕым.
Иккис күүстээх иэйиим соһуйуу этэ. Менделеев периодическай табылыыссатын тоҕо түһээн көрөрүн өйдүүр кыахтаахпын. Университекка дуоһунас ылаары, балтараа сыл хиимийэ учуобунньугун суруйбут уонна онтун мэлдьи санаан тахсар эбит.
Оттон мин? Мин уонна физика – тус-туһунан эйгэ. Ханнык эрэ сырдатыыга мин туох сыһыаннаах буолуохпунуй? Бу кэмҥэ физика эрэ туһунан санаабат этим, онтум баара, соһуччу төбөбөр “бах!” гына түспүтэ. Мэктиэтигэр, хараҕым уоттаммыта. Соһуйбутум омуна бэрдиттэн “төбөбүнэн булкуллан эрэбин дуу?” диэх курдук санаалар киирбиттэрэ. Бэл, бырааска баран көрдөрөр санаа баара. Табахтаан баран утуйбутум. Сарсыарда оннубар түспүтүм.
Сарсыарда туран хаһыспытым, Иоганн Кеплер миигин 400 сылынан эрдэлээбит эбит. Арааһа, кини арыйыытын информационнай долгуна сирин, кэмин бутуйан, мин төбөбөр “охсуллан” ааспыт быһыылаах. Кеплер – уһулуччулаах учуонай! Күн систиэмэтин планеталарын хамсааһыннарын эмиэ кини арыйбыта. Мин кини тилэҕэр да тиийдэхпинэ - үөрүү. Оччолорго маннык улахан арыйыыны хайдах оҥорбутун өйүм хоппот. Бэл, Эйнштейн киниэхэ сүгүрүйэрэ. Этэргэ дылы, “балык балыксыты ыраахтан билэн эрдэҕэ”...
Маннык дьикти түгэн, чахчы, буолан ааспыта. Өйдөбүл буолан хаалбыт, хата, кэлин оҕолорго кэпсиир кыахтаах буоллум.
Эһиги эмиэ бу арыйыыларга сыһыаннаах буолуоххутун сөп. Түүлгүтүгэр буолбакка, бэйэҕитигэр дьиҥ туһалаах дьыаланы оҥостуҥ – “Ленские высоты” ЖК-ҕа кыбартыырата атыылаһыҥ!
Кыбартыыраны хайдах табан атыылаһар туһунан атыы отделыттан сиһилии ыйыталаһыҥ! Бары, этэҥҥэ буолуҥ!
Тутуу хайдах бара турарый?
- Тутар матырыйаалы уурууга (кладкаҕа) үлэлиир үс тэрилтэ толору састаабынан үлэҕэ таҕыста (миграция сулууспата, саҥа кэлбит үлэһиттэри бэрэбиэркэлээн, кулун тутарга кыратык тардыллан ыллыбыт). Былаан быһыытынан бэс ыйыгар кладка үлэтэ бүтүөхтээх.
- Түннүктэргэ дуогабар түһэристибит – анал сакааһынан оҥорон эрэллэр, өрүс суола аһылыннаҕына, тиэйтэриэхпит.
- Хоруобуйаҕа (кровляҕа) эмиэ дуогабары түһэристибит.
- Фасадка, ититиигэ, уу, канализация систиэмэтигэр, уот ситимигэр тиэндэр ыытан, бэдэрээтчиттэри быһаарбыппыт.
- Дьоҥҥо аналлаах уопсай сирдэри (МОП) оҥорууга, кыбартыыралар ааннарыгар уонна архитектурнай сырдатар уокка (подсветкаҕа) үлэ былааннанар.
Уопсайынан, үлэ былаан быһыытынан барар. Кыһыҥҥы эрэсиимтэн тахсаммыт, үлэбит түргэтээтэ, күүһүрдэ. Тутуу былаһааккатыгар хаамыралары туруортаабыттар. Сэҥээрэр дьон, саайпытыгар киирэн, хаамыраларынан үлэ хайдах баран эрэрин илэ-чахчы көрүөххүтүн сөп.
* премия "ТОП-ЖК"2026. Организаторы: РСПП, ТПП РФ, НОЗА. Оператор конкурса: ООО «Институт развития строительной отрасли».
Застройщик ООО СЗ РП «Якутск». ОГРН 1021401050945. Строительство и продажи осуществляются в соответствии с Федеральным законом №214-ФЗ «О долевом участии в строительстве многоквартирных домов и иных объектов недвижимости». Проектная декларация размещена на сайте https://наш.дом.рф/. Не является публичной офертой.
