Готовцевтар дьиэ кэргэннэригэр успуорт күннээҕи олохторун сорҕото буолбута ыраатта. Кинилэр үс оҕолоро дьылҕаларын буулдьанан ытыыны кытта ситимнээбиттэрэ. Улахан уол Николай успуорт маастарыгар хандьыдаат буолбута, оттон кыргыттар, Алина уонна Айина, уон түөрт саастарыгар номнуо Арассыыйа успуордун маастарын нуорматын толорон, Арассыыйа сүүмэрдэммит хамаандатыгар киирбиттэрэ. Билигин биир кыыс норуоттар икки ардыларынааҕы түһүлгэлэргэ ааттаах-суоллаах спортсменнары уонна Олимпиада чөмпүйүөннэрин кытта илин-кэлин түсүһэр. Оттон иккис кыыс юниордар таһымнарыгар эрэллээхтик хардыылыыр. Кинилэр успуорка суоллара Чурапчы дьоҕус тиириттэн саҕаламмытта.
Алина Готовцева 2021 сыллаахха СӨ Үүнэр көлүөнэ тус сыаллаах пуондатын АЛРОСА харчытынан үбүлэнэр, дьоҕурдаах оҕолору өйүүр уонна көҕүлүүр “Кэскил туһугар” бырагырааматын гранын биир бастакынан ылбыта. Оччолорго эдэр спортсмен алмаастаах хампаанньа өйөбүлүнэн наадалаах экипировкатын атыыласпыта уонна салгыы дьарыктанар кыахтаммыта. Билигин кини буулдьанан ытыыга Арассыыйа сүүмэрдэммит хамаандатыгар баар, сотору-сотору норуоттар икки ардыларынааҕы күрэхтэһиилэргэ кыттар. Кэлин, 2025 сыллахха, балта Айина эмиэ Пуонда гранын ылбыта. Спорстменнар ылсыбыт дьыалаларын саҥа саҕалыылларын саҕана АЛРОСА бу курдук көмөлөһөрө олус улахан суолталааҕын, эдэр дьоҥҥо санааларыгар санаа, күүстэригэр күүс эбэрин, ситиһиигэ кынаттыырын ийэ киһи Айталина бэлиэтиир.
Готовцевтар дьиэ кэргэннэриттэн тииргэ аан бастаан 2017 сыллаахха уоллара кэлбитэ. Кини кэнниттэн Алина дьарыктанан барбыта, онтон кэлин улахаттарга балыстара Айина кыттыспыта. Оҕолор бастаан көннөрү дьарык, үлүйүһүү эрэ курдук сылдьыбыттара. Онтон кэм-кэрдии ааһан истэҕин аайы оҕолор дьоҕурдаахтара биллибитэ. Ол туһунан дьиэ кэргэн аҕа баһылыга, Физкультура уонна успуорт Чурапчытааҕы судаарыстыбаннай институтун ректора Иннокентий Иннокентьевич Готовцев эмиэ бэлиэтиир.
Кыргыттар ытыыга бастакы хардыыларын Чурапчы тииригэр оҥорбуттара. Аҕалара оҕолоругар дьоҕус салгын саатын атыылаһан биэрбитэ. Оттон эһэлэрэ Николай Николаевич Кондаков бастакы сатабылларын иҥэрбитэ. Кэлин дьарыктара идэтийбит таһымҥа тахсыбыта.
Алина бастакы тириэньэрэ билигин Дьокуускай куорат 2-с №-дээх национальнай политехническай оскуолатын “Албан” байыаннай-патриоттуу кулуубун тиирин салайааччыта Геннадий Капчук этэ. Кыра кыыс Айина 4-с №-дээх ДЮСШ-ҕа Михаил Васильевка дьарыктанар. Бу икки тириэньэр кыргыттар тиэхиньикэлэрин уонна дьиссипилиинэлэрин бастакы олуктарын охсубуттара.
Ситиһии өр күүттэрбэтэҕэ. Кыргыттар номнуо уон түөрт саастарыгар иккиэн Арассыыйа успуордун маастарын нуорматын толорбуттара. Бу – эдэр дьоҥҥо улахан ситиһии. Билигин кинилэр ити үрдүк ааттары дьоһуннаахтык сүгэллэр, дойду буулдьанан ытыыга сүүмэрдэммит хамаандатыгар бааллар.
Алина номнуо улахан дьоннуун күрэхтэһэр. Былырыын кини хас даҕаны норуоттар икки ардыларынааҕы күрэххэ кыттыбыта – Аан дойду Куубагар, Дьобуруопа уонна аан дойду чөмпүйэнээттэригэр. Кини ааттаах-суоллаах ытааччылары, аан дойду чөмпүйүөннэрин уонна Олимпиада призердарын кытта киирсибитэ. Ол эдэр киһиэхэ эппиэтинэс уонна уопут саҥа таһыма буолар.
Алина бэйэтэ этэринэн, аан дойду таһымнаах күрэхтэһиигэ киһи син биир долгуйар үгэстээх. Онон билигин дьарык кэмигэр сүрүн болҕомтотун онно уурар.
– Үчүгэйдик ытар, бастыҥ түмүгү көрдөрөр туһугар, билигин сүрүннээн тиэхиньикэбэр уонна уйулҕа өттүнэн бэлэм буоларга үлэлэһэ сатыыбын, – диир кини.
Кыыс өтөр Испанияҕа ыытыллыахтаах норуоттар икки ардыларынааҕы аан дойду Куубагар кыттар былааннаах. Күрэхтэһии иннинэ Москуба уобалаһыгар дойду сүүмэрдэммит хамаандатын кытта сүүмэрдиир дьарыккка сылдьыахтаах.
Үрдүк таһымнаах ытааччылар күүстээх, толору дьарыкка сылдьаллар. Күннэрэ сэрээккэттэн, ол кэннэ түөрт чааска тиийэ уһуннаах бастакы дьарыктан саҕаланр. Онтон эбиэт кэннэ өссө биир дьарык буолар – ытыы уонна эти-хааны бүттүүн бэлэмнээһин. Киэһэтин спортсменнар хайаан даҕаны сынньанан чөлүгэр түһүөхтээхтэр.
Кыра кыыс даҕаны дьарыга эдьиийиттэн хаалсыбат. Айина юниордар таһымнарыгар номнуо үрдүк көрдөрүүлэри ситистэ. Быйыл кини юниордарга Дьобуруопа чөмпүйэнээтигэр кыттан “Пневматический пистолет, 10 м трио” көрүҥҥэ кыһыл уонна үрүҥ көмүс мэтээллэри ылла.
Итинник күрэхтэһиилэргэ тиийэр судургута суох. Спорстменнар кытаанах сүүмэрдээһини ааһаллар: мэдиссиинэ чинчийиитин, эт-хаан бэлэмин нуорматын толорууну, ону тэҥэ сүүмэрдэммит хамаанда иһигэр күрэстэһиини. Ону таһынан ГТО нуорматын көмүс бэлиэтин ылыахтааххын.
Төһө даҕаны тыҥааһыннаах дьарыкка сырытталлар, кыргыттар успуорду уонна үөрэҕи ситиһиилээхтик дьүөрэлииллэр. Айина бастакы кылаастан “туйгун” сыанаҕа үөрэнэр уонна тохсус кылааһы кыһыл аттестааттаах бүтэрдэ. Алина Дьокуускайдааҕы педагогика кэллиэһин “эт-син култуурата” салаатын кыһыл дьупулуомунан бүтэрэн баран, билигин Физкультура уонна успуорт Чурапчытааҕы институтун иккис кууруһугар үөрэнэр.
Готовцевтар дьиэ кэргэннэрэ «успуордунан дьарыктанар киһи дьиссипилиинэлээх уонна успуорка эрэ буолбакка, үөрэххэ эмиэ ситиһиилээх буолар» диэн бигэтик итэҕэйэллэр.
Буулдьанан ытыы спорстментан ураты хаачыстыбаны эрэйэр – тулуурдаах буолууну, кыатана туттууну уонна бэйэ майгытын-сигилитин сатаан хонтуруолланыыны. Күрэхтэһии кэмигэр ытааччы өр кэм устата өйүн-санаатын биир сыалга түмүөхтээх, туохха да аралдьыйыа суохтаах. Квалификация бырагырааматыгар 60 ытыы киирэр. Ону аастахха, өссө тыҥааһыннаах финалга тиийиэххэ сөп. Оттон финалга тиэхиньикэни уонна бэргэн буолууну таһынан, өй-санаа, уйулҕа бөҕө туруктаах буолуута эмиэ кырата суох суолталаах буолар.
Төһө даҕаны туспа-туспа күрэхтэстэллэр, сүүмэрдиир тэрээһиннэргэ сырытталлар, Алиналаах Айина бэйэ-бэйэлэрин мэлдьи өйөһөллөр. Күрэхтэһиилэр иннилэринэ төлөпүөнүнэн кэпсэтэллэр, бэлэмнэниини быһаарсаллар, хайдах сыыһа-халты туттубат туһунан сүбэлэһэллэр. Ити курдук кэпсэтии киһи долгуйбутун аһарынарыгар, стартка эрэллээхтик тахсарыгар көмөлөһөр.
Сороҕор кыргыттар иккиэн бииргэ түбэһэн дьарыктаналлар – сүрүннээн сүүмэрдэммит хамаанда дьарыктарын кэмигэр эбэтэр эти-хааны бэлэмниир эрчиллиилэргэ.
Алиналаах Айина түгэн көһүннэр эрэ төрөөбүт Чурапчыларыгар тиийэ тураллар. Каникулларын дойдуларыгар аймахтарыгар уонна эбэлээх эһэлэригэр атаараллар. Кинилэр успуорка хардыылара онтон саҕаламмыта эбээт – билигин даҕаны үлэлии турар Чурапчы тиириттэн.
Кыргыттар успуорка тус-туспа суоллаахтар-иистээхтэр. Алина норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах успуорт маастарын нуорматын толорор уонна Арассыыйа сүүмэрдэммит хамаандатыгар бигэтик киирэр соруктаах. Оттон Айина дойду биирдиилээн бастыыр иһин күрэхтэһиитигэр бэлэмнэнэр уонна кэлин норуоттар икки ардыларынааҕы улахан түһүлгэлэргэ кыттар баҕа санаалаах.
Кинилэр айаннара саҥа саҕаланна. Ол гынан баран, билигин даҕаны “АЛРОСА хампаанньа көмөтүнэн саха буулдьанан ытар оскуолатыгар саҥа көлүөнэ күүстээх спортсменнар баар буоллулар” диэн бигэтик этиэххэ сөп.
“Успуорду, дьоҕурдаах ыччаты өйөөһүн – хампаанньа социальнай бэлиитикэтин биир тутаах хайысхата. Биһиги Алина уонна Айина ситиһиилэринэн киэн туттабыт, кинилэр успуорка улахан кэскиллээхтэр диэн итэҕэйбит. Кинилэр суоллара өрөспүүбүлүкэбит улуустарыгар олорор сүүһүнэн атын ыччакка холобур буоллун”, – диир АЛРОСА генеральнай дириэктэрин солбуйааччыта Алексей Дьячковскай.
kyym.ru
