Киир

Киир

   Эрэдээксийэбит бүгүҥҥү ыалдьыта өрөс­пүүбүлүкэҕэ киэҥник биллибит, 25 саастаах фокусник-иллюзионист Дьулустаан ПАВЛОВ. Кинилиин сэһэргэ­һиибитин аа-дьуо оллоонноон олорон ааҕыҥ...
   – Дьулустаан Павлов диэммин. Ньурба улууһун Маар нэһилиэгиттэн төрүттээхпин. Онно оҕо сааһым ааспыта, оскуоланы бүтэрбитим. Оскуолаҕа сылдьан, үчүгэй үөрэнээччи этим дэммэппин эрээри, наһаа кыһалларым. Саамай сөбүлүүр биридимиэттэрим геометрия уонна чэрчиэнньэ этилэр. Онно бэйэҥ толкуйдаан таһаараҕын, фигура, чертеж оҥороҕун. Саамай ыарырҕатар биридимиэттэрим – математика, физика. Физика учууталыгар фокус көрдөрөн, үчүгэй сыананы ыларым. Оҕо уһуйааныгар сырыттахпытына, иитээччибит циркэ албастарыгар, клоунадаҕа дьарыктыыра.
 
* * *
   Соҕотох ийэлээхпин. Кини оҕо эрдэҕиттэн 2-с курууппалаах инбэлиит. Миигиттэн икки сыл балыс Ньургустаан диэн бырааттаахпын. Кырабыттан дьиэбэр аҕа курдук буолбутум. Оттук маспыт, харчыбыт суох буолар кэмнэрэ бааллара. Иэс ылан олорор кэммит үгүһэ. Онон кыра эрдэхпиттэн “бэйэни көмүскэнэрим”.
 
* * *
   Аан бастакы фокустарым бытархай харчынан буолара. 14–15 саастаахпар улахан фокустары көрдөрөрүм. Бэйэм сүрэхпин тохтоторум. Ону быраастар “итинник гыныма, сэрэхтээх” диэн этэллэрэ. Тоһоҕону муннубар уктааччыбын, өстүөкүлэни бытарытан, сиэн кэбиһэрим. Ити барыта эрдэҕэс сааспар этэ. Битээлий диэн уруккута хаартыһыт таайдаах этим, биһигини кытта олорбута. Кини туумбатыгар элбэх холуода хаарты бөҕөтө буолааччы. Ыйыталаһан ылан, хаарты оонньууларын бэйэм өйбүттэн таһааран толкуйдуурум. Оннук сылдьан, 2016–2017 сылларга фокус эйгэтигэр баар буола түспүтүм. Ол кэмҥэ “Динамо: Невероятный иллюзионист” диэн омук фокуснигын биидьийэлэрин көрөрүм.
7–8-с кылаастарга үөрэ­нэ сылдьан, биир кэмҥэ дьиэбэр хатанан олорон, фокустары эрэ көрөр буолбутум. Онтон саҕаламмыта, дьикти эйгэҕэ киириим. Бэйэм симик баҕайы буолааччыбын, кимиэхэ да көстүөхпүн баҕарбаппын. Бэйэм бэйэбэр сылдьарым, элбэх доҕор да суоҕа.
 
* * *
   Аан бастакы көрөөччүлэ­рим – ийэлээх быраатым. Ийэм соһуйбут, дьиктиргээбит мөссүөнүттэн, быраатым “эс, хайдах гынныҥ? диэн соһуйбут харахтарыттан үөрбүтүм. Кинилэр бастакы “подопытнай” дьонум буолбуттара. Ол бастакы түгэн өйбөр-санаабар сүппэттии иҥэн хаалбыт. Ити курдук кинилэргэ аан бастакы фокустарбын көрдөрөн саҕалаабытым. Тоҕо эрэ дьикти баҕайытык барыта табыллан киирэн барбыта. Онтон ыла бэйэбэр эрэллээх буолбутум. Фокуһу “Ловкость рук”, “албын-түөкэй” диэччилэр эмиэ бааллар. Бу – эмиэ ускуустуба.
 
* * *
1
 
   Кыра сырыттахпына, Маарга Дмитрий Колосов кэлэн фокус көрдөрбүтэ. Торуосканы платок гынан кэбиспитин наһаа сөхпүтүм өйбөр хаалбыт. Кини мин шоубар кыттыахтаах.
   2015–2016 сылларга ыаллыы олорор оҕолорго фокус көрдөрөр буолбутум. Аҕыйах мүнүүтэ бэлэмнэнэ түһэбин уонна 15–20 мүнүүтэ көрдөрөбүн. Биирдэ ыалга тиийдим. Онно бассаап үөдүйэн турар кэмэ буолан, биидьийэҕэ устубуттара “Маар сонуннара” бөлөҕүнэн тарҕанан хаалбыта. Оо, онно кыбыстыбыппыа-аан... “Дьон тугу эрэ саҥараллара буолуо” диэн куттаммытым.
   Ол кэнниттэ-ээн “онно-манна” ыҥырыылар саҕалам­матылар дуо? Наһаа долгуйар этим. Саҥа дьылга оҕо уһуйааныгар баран, кэмпиэттээх, платоктаах ону-маны көрдөрөбүн. Кырдьык-хордьук, улахан баҕайы сэлээппэлээхпин эҥин. Ол курдук 4–5 төгүл дэриэбинэ иһигэр ыҥырыыга сырыттым. Биирдэ барбыппар туорт куһуогун уонна халадьыас туттаран кэбистилэр. Онно үөрбүппүөн, дьолломмуппуон!.. Астык иэйии этэ.
   Оччолорго кыһалҕалаах­тык, иэстэн иэскэ олорорбут. Онтон биир ыҥырыкка бүтүн туорду биэрэннэр дьоллообуттара. Ону киэн тутта аҕалан, ийэбэр туттаран кэбиспитим. Итинник түгэннэргэ дьиэбитигэр бырааһынньык түгэнэ күлүм гынан ааһара. Онтон биирдэ барбыппар 1000 солкуобайы илиибэр туттаран кэбиспиттэрэ. Дьиэлэригэр биир кырдьаҕас баара уонна: “Тоойуом, бу дьарыккын отой быраҕыма! Наһаа үчүгэй талааннаах эбиккин. Сайыннаран ис!” – диэн баран, былыргы баҕайы сонуттан, өҥө-түүтэ биллибэт буолбут кумаа­һынньыгыттан 1000 солкуобайы хостоон ылан, туттаран кэбиспитэ уонна илии тутуспута. Онно астыммыппыан, үөрбүппүөн... Би­лиҥҥэ диэри өйбүттэн-санаабыттан тахсыбат. Харчыбын ийэбэр аҕалан туттарбыппар бородуукта, килиэп атыылаһан аҕалбыта.
 
* * *
   2017 сыллаахха Ньурбаҕа инбэлииттэр дэкээдэлэригэр киирдибит. Ийэбиниин нүөмэр толкуйдуохтаах эбиппит. Онно аан бастаан сыанаҕа тахсыбытым уонна улуус баһылыгын иннигэр фокус көрдөрбүппүн, онно кини сөх­пүт сирэйин өйдөөн хаалбыппын. Дэриэбинэҕэ саха тэлэбиидэнньэтэ кэлэн барбыта, миигиттэн интервью ылбыттара, кылааһым оҕолорун устубуттара.
 
* * *
   2017 сыллаахха олохпор саҥа түһүмэх буолбута. Чурапчыттан Петр Калачев куйаар ситимиттэн миигин көрөн: “Оҕолорго анаан “Битва экстрасенсов” сылын аайы ыытабыт. Кэлэн кыттыаххыт дуо?” –диэн ыҥырбыта. Онно кэлэн 2-с миэстэ буолбутум. Нөҥүө сылыгар анал көстүүм тиктэрэн, реквизиттэри ылан, 1-кы миэстэ Гран-при буолбутум. Онно НКИХ сарсыардааҥҥы биэриитигэр ыҥыран устубута, ол билигин куйаар ситимигэр баар. Оччолорго миигин өйөөн, көмө буолан киэҥ эйгэҕэ таһаарбыт Маар кулуубун дириэктэрэ С.П. Федороваҕа махтанабын.
 
* * *
   АГИКИга үөрэххэ киириим бэйэтэ туһунан кэпсээн... А.С. Борисов олорор уонна “тугу сатыыр оҕоҕунуй, дьэ?” диэн көбдьүөрэн ыйыталаста. “Ыллаабаппын, туойбаппын, фокустуубун эрэ” диэн эппиэттээтим уонна фокуспун көрдөрдүм. “Аныгыскыга ырыа, хоһоон үөрэтэн кэлээр” диэн буолла. Нөҥүө сырыыга кэлбитим аны Степанида Ильинична олорор уонна: “Чахчы, бу үөрэххэ киириэххин баҕараҕын дуо?” – диэн ыйыталаста. “Баҕарабын” диэбиппэр: “Чэ, оччоҕо ол түгэххэ бараҥҥын “миигин үөрэххэ ылыҥ диэн хаһыытаа” диэтэ. Дьэ, ити курдук хаһыытаттылар.
Оннук гынан үөрэххэ киирэн хаалбытым уонна уһулуччу талааннаах уһуйааччы­ларга: Ефим Степановка, Айталина Адамоваҕа, Мария Мар­келовнаҕа, о.д.а. үөрэммит дьоллоохпун. Бастаан төлөбүр­дээх үөрэххэ киирбитим, ону инбэлиит ийэлээх буоламмын, Ньурба социальнай харыстабылга управлениета үөрэхпин төлөөбүтэ. Онон ньурбаларбар наһаа махтанабын. 2-с куурустан бүддьүөккэ көспүтүм.
 
* * *
   Устудьуоннуу сылдьан ыҥырыктарга, кулууптарга сылдьан фокустаан харчылаһарым. Ийэм биэнсийэтэ туохха да тиийбэтэ, быраатым оскуолаҕа үөрэнэр. Устудьуоннуу сылдьан, уопсайбар оҕолорго “мини-шоу” оҥорорум. Ол эрээри этэр этим: “Эһиги миигин бэйэҕит сирэйгитигэр бэлиэтээҥ, төлөбүргүт ол”, – диэн. Оннук гынан бэйэм аудиториябын хомуйбутум. Дьон-сэргэ билэр буолан барбыта. Онно өйдөөбүтүм: “Бу мин хоббим буолбатах, дьиҥнээх дьарыгым, манан олохпун оҥостуохпун сөп эбит”, – диэн. Инньэ гынан бобуулаах ситимҥэ 90 000 кэриҥэ сурутааччылаахпын. Биидьийэлэрбин 20 мөлүйүөнтэн тахсата көрөллөр. Биир видеобын 12 мөл.киһи көрбүттээх.
 
4
 
 
* * *
   Кыра сылдьан бырааппыныын ону-маны ыраланарбыт. Быраатым “биллиилээх артыыстары биидьийэҕэ устар киһи буолуоҕум”, оттон мин “Арассыыйа биллэр ырыаһыта, видеоблогер, тэлэбиидэнньэ ыытааччыта, киинэ артыыһа Клава Кокаҕа фокустарбын көрдөрүөм” диэн ыраланарбыт. Ол баҕа санаам туолбута. Клава Кокалыын көрсүбүтүм.
 
* * *
   Кыһалҕалаах, кыаммат олохтоох буоламмыт эбитэ дуу, бэйэбитин дьонтон уратытык сананарбыт. “Ыал оҕолоругар тоҕо барыта баарый, биһиэхэ суоҕуй?” диэн испитигэр айманарбыт. Кыахтаахтык олорор ыал оҕолоро көмпүүтэрдээхтэр, ол биһиэхэ суоҕа. Улааттахпытына, 3–4 ноутбуктаныахпыт диэн ыраланарбыт. Ону санаатахпына, билигин даҕаны хараҕым уута кэлэр (курустук үөһэ тыынар). Инньэ гынан бастакы кууруска үөрэнэ сылдьан, фокус көрдөрөн, харчыланан, бырааппар ноутбук ылан биэрбитим. Уустук олохтоох буоламмыт, иккиэн наар үчүгэйи ыраланарбыт. Онон оҕо сааспын харах уута суох ахтан аһарбаппын.
   – Билигин ол ыра са­наа­ҕыт туолан эрэр дуу?
   – Барыта буолбатах эрээри, син сыр-мыр туолар. Оҕо сылдьан саныыр этим: “Ханна эрэ баран фокустарбын көрдөрүөм. Хайдах ону гыныахпын сөбүй?” – диэн мэлдьи толкуйдуурум. Билигин сыаллаах-соруктаах буоламмын, барыта табыллан иһэр курдук.
   – Сүрүн дьарыгыҥ тугуй?
   – Магиям, фокуһум. Оҕо­лорго анаан фокус нобуорун оҥорон таһаардым. Бэлэххэ наһаа үчүгэй. Магия киэһэ­лэрин, оҕолорго маастар-кылаас ыытабын, үөрэтэбин.
   – Фокусник иллюзионистан туох уратылааҕый?
   – Мэлдьи ыйыталлар. Биир курдуктар эрээри... Фокуһу ким баҕарар сатыан, көрдөрүөн сөп. Оттон иллюзионист диэн аатын-суолун оҥостубут, улахан сыаналарга тахсар, кэнсиэрдэри, шоулары, уустук түрүүктэри оҥорор таһымҥа тиийбит киһи. Салгыы үүнэн-сайдан бардаҕына, аптаах, хо­му­һуннаах (великий маг) аата-суола биллэн барар. Фокусник, чародей, иллюзионист, маг...
– Эн ханнык таһымҥа сылдьаҕыный?
– Иллюзионист. Дьон-сэргэ билэр, улахан сыаналарга тахсабын.
   – Тас дойдуларга сырыттаххына, эйигин уулуссаҕа кытта билэллэр эбит дии.
   – 23 саастаах быраатым Ньургустаан ХИФУ ­ХИНТуоКИ 3-с кууруска үөрэнэр. Университет “устудьуоннары атастаһыы” бэрээдэгинэн Казахстаҥҥа биир сэмиэстиргэ үөрэнэ сылдьыбыта. Ол кэмҥэ ийэбиниин Астанаҕа 3 ый олорбуппут. Онно сылдьан бырааппыныын куйаар ситимигэр биидьийэ устубуппут. Онтубут бүтүн Казахстан үрдүнэн тарҕаммыт этэ. Ол биидьийэни 15 мөл. киһи көрбүтэ. Оннук оҥоһуллубут 3 биидьийэ 20-чэ мөл. “просмотрдаммыт” этэ. Ол кэнниттэн Казахстаҥҥа араас тэрээһиҥҥэ ыҥырар буолбуттара, бу дойду дьоно-сэргэтэ билэр буолан барбыта.
   Быйыл саас ийэбиниин Узбекистаҥҥа бара сырыттыбыт. Аатырбыт “Беш козон” плов киинигэр сылдьан пловтарын амсайбыппыт. Онно уулуссаҕа ааһан истэхпинэ, биир уол “это же фокусник из Якутии” диэт, чугаһаан кэлэн кэпсэппитигэр наһаа соһуйбутум, сөхпүтүм. Онно өйдөөн кэлбитим “миигин тас дойду дьоно көрөн билэр киһилэрэ буолуом” диэн оҕо сылдьан, ыра санаа оҥостубуппун. Чэ, итинник тас дойдуларга сырыттаххына, дьон билэрэ. Ону үлэм түмүгэ, сыанабыла дии саныыбын, испэр сэмээр үөрэбин.
   – Итинник дьарыктаах дьонтон холобур ылабын диигин. Бука, биллэр-көстөр фокусниктар, иллюзионистар буолуо?
   – Саха сиригэр биир сиргэ киһи бэйэтэ-бэйэтигэр сы­рыттаҕына сайдыбат, ыраап­пат. Мин хантан информацияны ылабыный? Оҕо сылдьан кинигэттэн... 15–16 саастаахпар бибилэтиэкэҕэ сылдьаммын, “Иллюзионология” диэн бэрт интэриэһинэй, угуйар ааттаах кинигэни булбутум. Күн уотугар күлүмүрдээн, киһи болҕомтотун тардара. Ол кинигэбин, быһыыта, төнүннэр­бэтэҕим. Биидьийэнэн фокус кистэлэҥнэригэр үөрэнэрим.
   Казахстан биллиилээх фокусниктарын кытта атах тэпсэн олорон кэпсэтэбит. Мин кинилэргэ – бэйэм идиэйэлэрбин, кинилэр бэйэлэрин киэннэрин кэпсииллэр. Арассыыйа, Казахстан, Дубай фокусниктарыгар “креативный создатель фокусов” диэн курдук фокустарбын бэйэм толкуйдаан, оҥорон, тутан-хабан көрдөрөбүн. Олор истэригэр Арассыыйа биллэр фокусник-иллюзиониһа Сергей Листопад баар.
   АГИКИга 3-с кууруска үөрэнэ сылдьан, Москубаҕа норуоттар икки ардыларынааҕы иллюзионистар пуорумнарыгар (МФИ) баран кыттыбытым. Биллэр фокусниктар түм­сэн уопут атастаһар түһүл­гэлэрэ, бэйэ-бэйэлэрин кытта күрэхтэһэллэр.
Биирдэ гостиницаҕа фокусниктар бары мустан олоробут. Биһиги саҥа саҕалаан эрэр фокусниктар туһунан хампаанньалаһан олоробут. Онно олорон, “курутуой” хампаанньалар олорор сирдэрин диэки көрө-көрө: “Тоҕо кинилэри кытта тэҥҥэ олорбокко, туспа олоробутуй?” – диэн ыйыттым уонна хорсуммун киллэрэн, кинилэргэ тиийэн “можно с вами посидеть?” диэн көҥүллэтэн олордум. Соһуйдулар да буоллар, сөбүлэстилэр. Шоу-биисинэс туһунан кэпсэтэллэр. Истэ олорон “кинилэр курдук буолбут киһи” диэн ымсыыра саныыбын. Кинилэр биир сыанаҕа тахсыылара мөлүйүөн гонорарынан сыаналанар. Биллэр-көстөр, эстрада ырыаһыттарын кытары тэҥҥэ сылдьыһар фокусниктар.
   Онно олорор биир билэр фокуснигым “хата, фокустаргын көрдөр эрэ!” диэн көрдөстө. Көрдөрдүм, наһаа сөхтүлэр, төлөпүөннэригэр уһуллулар. Дойду бары фокусниктара баар телеграм-ханаалыгар тарҕаппыт­тарыгар сарсыныгар фокусниктар истэригэр “сулус” буолан уһугуннум. Ол кэнниттэн Москубаҕа ол биидьийэни көрбүт дьон билэн, хаартыскаҕа түсүһэр буолбуттара. Миигин “якутский шаман” диэн ааттаабыттар этэ. Онно “Москуба мин сирим, хайаан да манна кэлэр эбиппин” диэн санаа үөскээбитэ.
   – Москубаҕа үөрэнэ сылдьыбыккын.
   – 2022 сыллаахха АГИКИны бүтэрэн баран, Москубаҕа Аныгы ускуустуба институтугар (ИСИ) күнүскү үөрэххэ үөрэнэ барбытым. Хомойуох иһин, чугас эргимтэм дьоно: “Ол Москубаҕа тиийэн, ханна сүтэн хаалаарыгын, ийэҥ – инбэлиит, хантан харчыланаҕын, аны нууччалыы үчүгэйдик саҥарыаххын наада”, – диэн Москубаҕа барарбын өйөөбөтөхтөрө. Онтон наһаа хомойорум уонна: “Суох! Мин Москубаҕа син биир барыахтаахпын!» – диэн кытаанах сыал-сорук туруорунан үөрэнэ барбытым. Этэн аһарбытым курдук, үөрэххэ киирбитим. Дьиҥинэн эттэххэ, үөрэнэ диэн буолбакка, бэйэбин холонон көрөөрү барбытым.
   – Бүтэрдиҥ дуу?
   – Суох. Миэхэ барсыбат үөрэх этэ. Мин АГИКИны “артыыс” дьупулуомнаах бүтэрбитим. Онно режиссёр идэтигэр киирбитим. “Фокуспунан күүскэ дьарыктанар эбиппин” диэн үөрэхпин бырахпытым. Ол сылдьан Миша Литвин, Топа, Клава Кока, Валя Карнавал, Камила Валиева диэн биллэр блогердары уонна “Добро” бөлөх ырыаһыттарын кытта билсибитим, фокустарбын көрдөрбүтүм. Онно “боростуой дэриэбинэ уола топ-1 блогердарга талааммын көрдөрүөхпүн сөп эбит” диэн бэйэбэр эрэл, итэҕэл үөскээбитэ, күүстээх санаа кэлбитэ.
   – Кэпсээҥҥиттэн иһит­тэххэ, оҕо эрдэҕинээҕи оло­ҕуҥ уустук эбит.
   – Дьэ, кырдьык, сүрдээх уустуга. Аҕабыт суох буолан, иитиибитигэр аҕа оруола суоҕа. “Мин гымматахпына, ким гыныай?” диэн, кыра сааспыттан ийэлээх бырааппар аҕа оруолун толорбутум. Дьиэбитигэр мас хайытар, оһох оттор, муус аҕалар киһибит суоҕа. Ол иһин сайыҥҥа диэри таайбытыгар, саҥаспытыгар баран кыстыырбыт. Ити 2013–2014 сыллар эргин этэ. Арыый борбуйбутун көтөҕөн, 4–5-с кылааска үөрэнэ сылдьан бырааппыныын мас хайытар буолбуппут. Кими кэтэһэн олоруохпутуй? Онон кыһалҕалаах олох диэн тугун, харчы суоҕун, ыарахан кэмнэри эппитинэн-хааммытынан, өйбүтүнэн-санаабытынан билэ, өйдүү улааппыппыт.
   – 2013–2014 бэтэрээҥҥи сыллар дии. Оннук олоххо олоро сылдьыбыт эбиккит дуу?
   – Билигин санаан көрдөххө, дьэ, оннук олоххо олорбут эбиппит. Ол эрээри олоҕум ити кэрчик кэмнэрин билигин кэлэн махтана ахтабын. Олох кыһалҕатын билбэтэҕим, оннукка улааппатаҕым буоллар, билигин бу курдук сылдьыа суох этим. Ол курдук, ийэбин араас дойдунан сырытыннарыа, бэйэм сири-сибиири кэрийиэм суоҕа эбитэ буолуо. Олоххо талаһыы суох буолуо этэ дии саныыбын. Ааспыт уустук, ыарахан олохпор махтанабын.
Оҕо сылдьан бырааппыныын “улааттахпытына ийэбитигэр аан дойдуну көрдөрүөхпүт” диэн ыраланарбыт. Ол баҕа санаабыт туолан, ийэбитин Москубанан, Казахстанынан, Узбекистанынан күүлэйдэтэбит, биир сыл Москубаҕа Саҥа дьылы көрсүбүппүт. Билигин барыта өссө иннибитигэр буоллаҕа... Парижка баран аатырбыт Эйфель башнятын көрдөрөр бүччүм санаа дууһам түгэҕэ уйаланар. Оҕо сылдьан ол башняны Эмиэрикэ киинэлэригэр көрөн ымсыырар этибит. Онон ийэбит эрэ этэҥҥэ сырыттын, доруобай буоллун! Кини инники олоҕор барыта баар буолуо...
   – Быраатыҥ биидьийэ устуутунан үлүһүйэр дуо?
 
3
 
   – Быраатым оҕо эрдэҕи­нээҕи баҕа санаатын толорон, Саха сирин “топ-3 видеограф” ахсааныгар киирэр. ХИФУ үчүгэй үөрэхтээх оҕолорун тас дойдуга ыытан үөрэттэрэр буолан, билигин Кытайга баран тыл үөрэҕэр үөрэнэ сылдьар.
   Мин биидьийэҕэ устуу саҥа үөдүйбүт кэмигэр оскуолаҕа сылдьан устар дьарыктаах этим. Ньургустаанныын аҕыйах мүнүүтэлээҕи 3–4 чааһы быһа устарбыт. Кини ити хайысхаҕа бэйэтэ тус көрүүлээх буолан араас “ракурстан” устан, идиэйэлэрин этэрэ. Дэриэбинэбитигэр “Маар ТВ” диэн олохтоох биэриилээхпит. Дьону хаартыскаҕа түһэрэн, бэчээттээн, харчы мунньунан бэйэтигэр биидьийэ хаамыратын ылыммыта. Улаатан баран, сыбаайбалары, эстрада ырыаһыттарыгар килииптэри устар буолбута.
   – Ийэҕит оҕолорун си­ти­һиилэринэн дьоллоно сырыттаҕа.
   – Ийэбит Валентина Михайловна Павлова, 55 саастаах. Ийэм улахан “эмоциональнайа” суох эрээри, иһигэр на­һаа үөрэр. Ону билэбин. Ийэбин кытта наһаа чугас, ис­тиҥ сыһыаннаахпыт, мэлдьи аһа­­ҕас­­тык кэпсэтэбит. Ийэбит: “Оҕо­лорум улааттахтарына, кинилэри кытта өрүү бииргэ сылдьыам диэн баҕа санаа ымыыта оҥосторум. Ол санаам билигин туолан иһэриттэн сэмэйдик үөрэбин”, – диэн үөрүүтүн үллэстэр.
   – Бары куоракка олороҕут дуу?
   – Быраатым устудьуоннар уопсайдарыгар олорор. Мин ийэбиниин куоракка куортам­наһан олоробут. Халлаан сы­лый­даҕына, дэриэбинэтигэр барар.
   – Тус олоххун оҥостубутуҥ дуу?
   – Иликпин. Ол эрээри бы­лааҥҥа баар.
   – Чөл олоҕу төһө тутуһа­ҕын?
   – Табахтаабаппын, аһыы утаҕы амсайбаппын. Аҕам аһыы утахтан суох буолбут. Биһиги кыра эрдэхпитинэ арахсыбыттар. Онон аҕабын соччо өйдөөбөппүн эрээри, иккитэ кэлэн барбытын үдүк-бадык өйдүүбүн. Онон аҕа таптала диэни билбэккэ улааппыппыт.
   – Буолаары турар кэнсиэр-шоуҥ быыһын арыйыаҥ дуу?
   – Оҕо эрдэҕинээҕи ыра санаам дьэ туолан, 2026 сыл тохсунньу 8 күнүгэр икки сольнай кэнсиэр-шоубун Өксө­күлээх аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр оҥорон эрэбин. Бу шоуга Эмиэрикэ биллэр иллюзиониһа, актера Гарри Гудини трюгун оҥороору бэлэмнэнэбин. Кини бэйэтин ууга сыаптаан баран, төлөрүтэн тахсан кэлэр.
   Бу эмиэ устуоруйаллаах... 7 саастаахпар улахан уолаттар миигин ууга чачатан турардаахтар. Онтон ыла ууттан наһаа куттанар буолан хаалбытым. Ону “кыайаарыбын” билигин нэдиэлэҕэ хаста даҕаны бассыайыҥҥа сылдьабын, тыыммын хаайабын.
   Ол трюгу оҥорорго күүс­­кэ бэлэмнэнэ сылдьабын. Аквариумҥа киллэрэн күлүүс­түүллэр, онтон 1 мүнүүтэ 30-ча сөкүүндэ иһигэр тахсыахтаахпын. Ону бар дьоммор, көрөөччүлэрбэр көрдөрүөм. Көннөрү тэрээһиннэргэ көр­дө­рөр фокустарым шоубар суохтар, барыта саҥа, сонун бырагыраама буолуо. Онон сүрдээҕин долгуйабын, көрөөччүлэрбэр үйэҕэ умнуллубат шоуну бэлэхтиэм диэн эрэнэбин.
 

Дьулустан Павлов QR 

Атах тэпсэн олорон Саргылаана БАГЫНАНОВА сэһэргэстэ.
5