Киир

Киир

Эгэлгэ

Уопсастыба

Күнтэгил, Сахат, Аламай

Сахалыы эйгэлээх уһуйаантан, оскуолаттан репортаж
28.11.22 13:35
Култуура

Монголия киинэтин күннэригэр ыҥыраллар

Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр сэтинньи 26 күнүттэн…
28.11.22 12:44
Сонуннар

Арктика өссө биир улууһугар түргэн интэриниэт киирдэ

Анаабыр улууһун Сааскылаах сэлиэнньэтигэр сибээс волоконно-оптическай лииньийэтин тардан…
28.11.22 11:46
Сонуннар

"Кыым" хаһыат байыастарга таҥаһынан көмөнү ыытта

Бүгүн Николай Дегтярев салайааччылаах СӨ идэлээх сойуустарын бэдэрээссийэтэ анал…
25.11.22 21:57
Спорт

Интеллектуальнай успуорт көрүҥнэрин хайдах сайыннарабытый?

(Төгүрүк остуолтан санаалар) Сэтинньи 24 күнүгэр “Интеллектуальнай успуорт көрүҥнэрин…
25.11.22 19:50
Экэниэмикэ

Мелиорацияны сөргүтэргэ уолдьаста

“Кыым” хаһыат бүгүн, сэтинньи 25 күнүгэр, “Ил Түмэн” хаһыат, Тыа хаһаайыстыбатын…
25.11.22 16:07
Сонуннар

Арассыыйа миниистирдэрэ Саха сирин форумугар кытта сылдьаллар  

Алтынньы 25 күнүттэн өрөспүүбүлүкэҕэ РФ экэниэмикэтин сайдыытын миниистирэ Максим…
25.11.22 11:22
Бэлиитикэ

Саха тылын учууталлара кыһалҕаны аһаҕастык этэр күннэрэ үүннэ

Быйыл Саха сирин тылларын сайдыытыгар төһүү буолбут, тыын суолталаах “Саха…
24.11.22 16:36
Сонуннар

Ил Дархан Айсен Николаев Олоҥхо күнүнэн эҕэрдэтэ

Күндү Саха сирин олохтоохторо! Саха Өрөспүүбүлүкэтин салалтатын уонна тус бэйэм ааппыттан…
24.11.22 16:15

Устуоруйаттан көрдөххө, улахан судаарыстыбаҕа олорор аҕыйах ахсааннаах омуктар тылларыгар сыһыан уларыйа, халбаҥныы турар үгэстээх.

Холобур, ааспыт үйэ 20–30-с сылларыгар Саха сиригэр улахан “сахатытыы” бэлиитикэтэ ыытылла сылдьыбытын истэбит. Ити кэмҥэ, үтүө дьонноох буоламмыт, саха литэрэтиирэтин тылын нуормата олоҕурбута, олоҥхолор, номохтор, былыргы сэһэннэр сурукка тиһиллэн үйэтитиллибиттэрэ, сахалыы бэчээт үөдүйбүтэ, институт тэриллибитэ уо.д.а. Билигин саха тыла-култуурата арыый чөл туруктаах сылдьарыгар ол ыытыллыбыт бэлиитикэ сүрүн тирэх, өйөбүл буолан сылдьара өйдөнөр.

1990-с сылларга төрүт оскуола кэнсиэпсийэтэ киирэн, ыгыллан-тууйуллан, балаһыанньата уустугуран эрэр саха тылыгар иккис тыыны укпута. Ону бары да бэркэ өйдүүр буолуохтаахпыт.

Билигин, туох да кистэлэ суох эттэххэ, аҕыйах ахсааннаах омуктар тылларыгар уустук кэм. Уопсай бэлиитикэни таһынан, аны онно уопсай глобализация, ситим-сибээс, интэриниэт сайдыыта күүскэ дьайаллар. Ол эрээри, этиллибитин курдук, хайдах да балаһыанньаҕа кыһын кэнниттэн саас кэлэр сокуоннаах.

Онон, “бэрт сотору кэминэн Сахабыт сиригэр билигин да судаарыстыбаннай ыстаатыстаах (төһө да сорохтор билиниэхтэрин баҕарбатахтарын иһин, ону өссө ким да көтүрэ илик) саха тылын билбэтэхтэриттэн-үөрэппэтэхтэриттэн кимнээх эрэ кэмсинэр кэмнэрэ кэлиэ. Сотору өрөспүүбүлүкэ олохтооҕо барыта саха тылын үөрэтэргэ дьулуһар буолуо” диэн бүк эрэллээхпин. Тоҕо диэтэххэ, төрөөбүт тылы билии – киһи аймах, цивилизация хаһан да кубулуйбат сыаннаһа, баайа. Ханнык эрэ кэмҥэ быстах уонна толоос бэлиитикэ орооһуутунан, ону кимнээх эрэ буойса-хаайса, туорайдаһа сылдьыахтарын сөп эрээри, ол – хаһан да, ханна да кубулуйбат уонна халбаҥнаабат сыаннас. Ол баайтан, сыаннастан оҕолоргутун матарымаҥ.

Семён Сыромятников, биэнсийэлээх, Дьокуускай.

Санааҕын суруй

Антирейтинг: Сатамматах маршруттар

Дьокуускайбыт барахсан үбүлүөйдээх сылга ох курдук оҥостон, кустук курдук кууһанан, киэргэнэн-симэнэн туруон оннугар, хаһааҥҥытааҕар да киртийэн,…

Истиҥ эҕэрдэ

  • Үбүлүөйгүнэн эҕэрдэ!

    СӨ Судаарыстыбаннай Мунньаҕын дьокутаата, “Ил Түмэн” бэчээт кыһатын генеральнай дириэктэрэ - сүрүн эрэдээктэрэ Мария Николаевна Христофорова үбүлүөйдээх сааһын бэлиэтиир.
  • 70 сааскынан истиҥ эҕэрдэ!

    Күндү кэллиэгэбитин, ытыктыыр доҕорбутун Владимир Николаевич Федоровы 70 сааскын томточчу туолбуккунан ис сүрэхпититтэн эҕэрдэлиибит!
    Эҕэрдэни кытары "Ситим" медиа бөлөх, "Кыым", "Күрүлгэн эрэдээксийэлэрэ"
  • Истиҥ эҕэрдэбитин этэбит

    Ытыктыыр киһибитин Анатолий Никитич Осиповы 80 сааскынан сүһүөхтээх бэйэбит сүгүрүйэн туран эҕэрдэлиибит!
    Эҕэрдэни кытары кытары оҕолоруҥ, кийииттэриҥ, күтүөтүҥ, сиэннэриҥ, хос сиэниҥ, аймахтарыҥ, чугас дьонуҥ!
  • Эҕэрдэ бастыҥын аныыбыт

    Таптыыр эдьиийбитин Маргарита Ильиничнаны 65 сааскынан эҕэрдэлиибит!
    Эҕэрдэни кытары Дьокуускайтан балтыҥ дьиэ кэргэнэ

Умнуллубат мөссүөн